آیین نامه اجرایی بند (5) جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (2) الحاقی ماده (76) قانون اصلاح مواد (72) و (77) و تبصره ماده (76) قانون تأمین اجتماعی مصوب 1380

هیئت‏ وزیران در جلسه مورخ 26 /12 /1385 بنا به پیشنهاد مشترک شماره ۷۷۱۹۷ مورخ 28 /6 /1385 وزارتخانه‌ های کار و امور اجتماعی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان تأمین اجتماعی و به استناد بند (5) جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (2) الحاقی ماده (76قانون اصلاح مواد (72) و (77) و تبصره ماده (76قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (76) مصوب ۱۳۷۱- مصوب ۱۳۸۰- آیین نامه اجرایی بند یادشده را به شرح زیر تصویب نمود:

آیین نامه اجرایی بند (5) جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (2) الحاقی ماده (76قانون اصلاح مواد (72) و (77) و تبصره ماده (76قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (76) مصوب ۱۳۷۱- مصوب ۱۳۸۰

ماده 1 

 کارهای سخت و زیان ‌آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی، بیولوژیکی محیط کار غیر استاندارد بوده و در اثر اشتغال بیمه شده تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد می ‌شود که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن باشد. مشاغل سخت و زیان ‌آور موضوع این ماده به دو گروه تقسیم می ‌شوند:

الف ـ مشاغلی که صفت سخت و زیان ‌آوری با ماهیت شغلی وابستگی دارد اما می ‌توان با بکارگیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر فنی مناسب توسط کارفرما سختی و زیان ‌آوری آنها را حذف نمود.

ب ـ مشاغلی که ماهیتاً سخت و زیان ‌آور بوده و با بکارگیری تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر فنی توسط کارفرما، صفت سخت و زیان‌ آوری آنها کاهش یافته ولی کماکان سخت و زیان ‌آوری آنها حفظ می ‌گردد.

تبصره مشمولین قانون «نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آور – مصوب 1367- و اصلاحات بعدی آن» و همچنین مشمولین قانون «حفاظت در برابر اشعه – مصوب 1368-» تابع قوانین و مقررات مربوط خواهند بود.

ماده 2 

 تعیین سخت و زیان ‌آور بودن مشاغل موضوع ماده (1) و نوع آن گروه «الف» و گروه «ب» حسب درخواست کارگر، کارفرما، تشکلها، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی در هر کارگاه با بررسی سوابق، انجام بازدید و بررسی شرایط کار توسط کارشناسان بهداشت حرفه‌ ای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و بازرسان کار وزارت کار و امور اجتماعی و با تأیید توسط کمیته‌ های بدوی و تجدیدنظر استانی موضوع این آیین‌ نامه انجام می ‌گیرد.

تبصره در موارد مشمول بند «الف» ماده (1) این آیین ‌نامه که استاندارد حدود تماس شغلی عوامل بیماری ‌زا و سخت و زیان ‌آور وجود دارد اتخاذ تصمیم قطعی در کمیته ‌ها مستلزم اندازه ‌گیری و اظهارنظر کارشناسان بهداشت حرفه ‌ای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا سایر مراکز دارای مجوز از وزارتخانه یادشده است.

ماده 3 

 کارفرمایان کارگاههای دایر که از تاریخ تصویب این آیین ‌نامه تمام یا برخی از مشاغل آنها در کمیته های بدوی و تجدیدنظر استانی یا شورای‌ عالی حفاظت فنی ، سخت و زیان‌ آور شناخته شده یا می ‌شود مکلفند ظرف دو سال از تاریخ ابلاغ تصمیم قطعی کمیته یا شورا حسب مورد نسبت به ایمن ‌سازی عوامل و شرایط محیط کار مطابق حد مجاز و استانداردهای مشخص شده در قانون کار و آیین‌ نامه‌ های مربوط (مصوب شورای ‌عالی حفاظت فنی) و سایر قوانین موضوعه در این زمینه اقدام و صفت سخت و زیان ‌آوری مشاغل موضوع بند «الف» ماده (1) را حذف و نتیجه را کتباَ به کمیته بدوی موضوع ماده (8) این آیین نامه برای بررسی و تأیید گزارش نمایند.

تبصره وزارتخانه های کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلفند کارگاههایی که مشاغل آنها سخت و زیان آور شناخته شده است و یا طبق این آیین نامه سخت و زیان آور تعیین می گردد پس از گذشت مهلت مقرر در این ماده بازدید و نتیجه را کتباً به کمیته بدوی استان گزارش نمایند.

ماده ۴ 

کارفرمایان مکلفند شاغلین در کارهای سخت و زیان ‌آور را حداقل سالی یکبار به منظور آگاهی از روند سلامتی و تشخیص بهنگام بیماری و پیشگیری از فرسایش جسمی و روحی آنان توسط مراکز بهداشتی و درمانی مورد معاینه قرار داده و نتیجه را در پرونده ‌های مربوط ضبط و یک نسخه از آن را به سازمان تأمین اجتماعی ارایه نمایند.

تبصره 1 تغییر شغل بیمه شده که در معرض فرسایش جسمی و روحی ناشی از اشتغال در کارهای سخت و زیان‌ آور باشد بر اساس مقررات پیش ‌بینی شده در قانون کار صورت می ‌گیرد.

تبصره 2 ـ معاینات قبل از استخدام طبق ماده (90قانون تأمین اجتماعی ـ مصوب 1354ـ انجام می ‌گیرد.

تبصره 3 در صورت عدم انجام تکالیف مقرر در بند (2) جزء «الف» ماده واحده قانون اصلاح تبصره (2) الحاقی ماده (76قانون اصلاح مواد (72) و (77) و تبصره ماده (76قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده (76)، مصوب 1371 – مصوب 1380، سازمان تأمین اجتماعی ضمن انجام تعهدات قانونی نسبت به بیمه شده هزینه‌ های وارده را مطابق ماده (90قانون تأمین اجتماعی از کارفرمای مربوطه وصول خواهد نمود.

ماده 5 

 به استناد تبصره (1) ماده (96قانون کار مقررات و ضوابط انجام معاینات پزشکی موضوع ماده (4) این آیین ‌نامه اعم از قبل از استخدام و ادواری اختصاصی و هرگونه معاینه پزشکی دیگر در این ارتباط مطابق با دستورالعمل و آیین ‌نامه ‌های جاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.

تبصره ـ وزارت بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی موظف است تمهیدات لازم برای اعلام نتایج معاینات موضوع این ماده را متناسب با شرح وظایف سازمانهای ذی ‌ربط بعمل آورد.

ماده 6 

 کمیته بدوی استان موظف است حسب گزارش کارشناسان موضوع ماده (2) بررسی و در صورت تأیید، حذف یا کاهش صفت سخت و زیان ‌آور به ترتیب در مشاغل بند «الف» و «ب» ماده یک مراتب را برای خروج کارگاه از شمول این آیین ‌نامه به مراجع ذی ‌ربط ابلاغ نماید و درصورت عدم حذف صفت سخت و زیان‌ آوری محیط کار در مشاغل بند «الف» ظرف مهلت مقرر، مطابق قانون کار از سوی وزارتخانه‌ های کار و امـور اجتماعی و بهداشت، درمان و آمــوزش پزشـکی از طریق مــراجع ذی صلاح اقدام لازم بعمل می ‌آید.

تبصره در صورتی که گزارش کارشناسان موضوع این ماده پس از تأیید کمیته های بدوی و تجدید نظر استانی حسب مورد حاکی از عدم کاهش یا حذف عوامل زیان ‌آور و بیماریزای محیط کار ظرف مهلت مقرر در قانون باشد اقدامات لازم بر حسب مورد مطابق قانون کار از سوی وزارتخانه‌ های کار و امور اجتماعی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بعمل خواهد آمد.

ماده 7 

 سیاستگذاری کشوری کارهای سخت و زیان‌ آور موضوع این آیین ‌نامه و رسیدگی به درخواست کمیته‌ های بدوی و تجدیدنظر استانی موضوع ماده (8) و همچنین نظارت و هماهنگی بر فعالیت کمیته‌ های مذکور در این آیین‌ نامه به عهده شورای‌ عالی حفاظت فنی است.
دستورالعمل اجرایی نحوه فعالیت کمیته‌ های مذکور و نظارت بر آنها به پیشنهاد وزارتخانه ‌های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی به تصویب شورای‌ عالی حفاظت فنی خواهد رسید.

تبصره مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی یا معاون وی یا معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با حق رأی در زمینه کارهای سخت و زیان ‌آور موضوع این آیین ‌نامه عضو شورای ‌عالی حفاظت فنی خواهند بود.

ماده 8 

 به منظور تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان ‌آور بر اساس ضوابط و سیاست‌ گذاریهای شورای‌ عالی حفاظت فنی و مقررات مربوط کمیته‌ های بدوی و تجدید نظر استانی هر کدام با پنج عضو اصلی و پنج عضو علی ‌البدل به شرح زیر برای مدت سه سال منصوب می‌ شوند و انتصاب مجدد آنان بلامانع است.

الف ـ کمیته بدوی مرکب از اعضای زیر می باشد:
۱ـ معاون روابط کار سازمان کار و امور اجتماعی استان و یا نماینده وی به عنوان رییس جلسه.
۲ـ معاون امور بیمه‌ ای اداره کل تأمین اجتماعی استان و یا نماینده وی.
۳ـ کارشناس مسئول بهداشت حرفه ‌ای معاونت بهداشتی دانشگاه/دانشکده علوم پزشکی ذی‌ ربط.
۴ـ نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان بنا به تشخیص سازمان کار امور اجتماعی استان.
۵ـ نماینده کارفرمایان حسب معرفی کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان.

تبصره 1 ـ جلسات کمیته ‌های بدوی و تجدیدنظر استانی در سازمان کار و امور اجتماعی استان تشکیل و با حضور چهار نفر از اعضای اصلی یا علی‌البدل رسمیت می ‌یابد و تصمیمات جلسه با اکثریت آراء حاضرین معتبر و لازم ‌الاجرا می ‌باشد.

تبصره 2 در استانهایی که دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مستقل وجود دارد درصورت طرح پرونده‌ های مرتبط با منطقه تحت پوشش، کارشناس مسئول بهداشت حرفه‌ ای معاونت بهداشتی دانشکده مزبور، جایگزین کارشناس مسئول بهداشت حرفه ‌ای معاونت بهداشتی دانشگاه خواهد بود.

تبصره 3 با تصویب کمیته استانی دعوت از افراد صاحب ‌نظر و اساتید مربوط جهت شرکت در جلسات بدون حق رأی بلامانع می ‌باشد.

تبصره 4 ـ در صورتی که مجمع و کانونهای استانی تشکلهای کارگری و کارفرمایی موضوع بندهای (4) و (5) ایجاد نشده باشند، نمایندگان مزبور از بین اعضای تشکلهای حائز اکثریت به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان و با انتخاب تشکل ذی‌ ربط استان معرفی می ‌شوند.

تبصره 5 ـ رأی کمیته بدوی ظرف پانزده روز اداری از تاریخ ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی است و در صورتی‌ که هر یک از طرفین (کارگر و کارفرما) به رأی بدوی اعتراض داشته باشند درخواست تجدیدنظر خود را کتباً به سازمان کار و امور اجتماعی محل تسلیم می‌ نماید.

تبصره 6 ـ هیچ یک از اعضای کمیته ‌های بدوی همزمان نمی ‌توانند عضو کمیته تجدیدنظر باشند. همچنین اعضای مذکور نمی‌ توانند در جلسه تجدیدنظر پرونده‌ هایی که در هنگام رسیدگی بدوی به آن رأی داده ‌اند با حق رأی شرکت نمایند.

ب ـ کمیته تجدیدنظر استان مرکب از اعضای زیر می باشد:
۱رییس سازمان کار و امور اجتماعی استان به عنوان رییس کمیته.
۲ـ مدیر کل تأمین اجتماعی استان.
۳ـ معاونت بهداشتی دانشگاه/دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ذی‌ ربط.
۴ـ نماینده کارگران حسب معرفی تشکل حائز اکثریت استان بنا به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان.
۵ـ نماینده کارفرمایان با معرفی کانون انجمنهای صنفی کارفرمایی استان.

تبصره ۱ـ رأی کمیته تجدیدنظر استان از تاریخ ابلاغ قطعی و لازم ‌الاجرا می ‌باشد.

تبصره 2 ـ در صورتی که مجمع و کانونهای استانی تشکلهای کارگری و کارفرمایی موضوع بندهای (4) و (5) ایجاد نشده باشند، نمایندگان مزبور از بین اعضای تشکلهای حائز اکثریت به تشخیص سازمان کار و امور اجتماعی استان و با انتخاب تشکل ذی‌ ربط استان معرفی می‌ شوند.

تبصره ۳ـ در صورت تساوی آراء (موافق و مخالف) اعم از بدوی و تجدیدنظر، جلسه بعدی با حضور همه اعضا تشکیل خواهد شد.

تبصره 4 ـ کمیته‌ های استانی موظفند در آراء صادره نوع سخت و زیان‌ آوری مشاغل را که در زمره مشاغل بند «الف» یا «ب» ماده (1) این آیین ‌نامه می ‌باشد تعیین نمایند.

تبصره ۵ ـ در استانهایی که دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی مستقل وجود دارد در صورت طرح پرونده‌ های مرتبط با منطقه تحت پوشش، معاونت بهداشتی دانشکده علوم پزشکی جایگزین معاونت بهداشتی دانشگاه می ‌شود.

ج ـ با تصویب کمیته استانی دعوت از افراد صاحب ‌نظر، اساتید و کارشناسان مربوطه جهت شرکت در جلسات بدون حق رأی بلامانع می ‌باشد.

د کارفرمایان کارگاهها مکلفند با کارشناسان موضوع ماده (2) و کمیته‌ های موضوع ماده (8) این آیین‌ نامه همکاری و مدارک مورد نیاز را در اختیار آنان قرار دهند.

ماده 9 

 وظایف کمیته ‌های بدوی و تجدید نظر استانی به شرح زیر تعیین می شود:

الف وظایف کمیته‌ های بدوی استانی به شرح زیر می‌ باشد:

۱ـ بررسی، تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان ‌آور با مواد این آیین‌ نامه که توسط بیمه شده ، کارفرما، وزارتخانه‌ های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کار و امور اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی و تشکلها به عنوان مشاغل سخت و زیان ‌آور معرفی شده و اعلام نتیجه به متقاضی و سازمانهای ذی‌ ربط از سوی رییس کمیته بدوی.

۲ـ رسیدگی مواردی که با اتخاذ تدابیر لازم حالت سخت و زیان ‌آوری شغل یا مشاغل از بین رفته و در زمره مشاغل عادی درآمده‌ اند و اعلام آن به مراجع ذی‌ ربط به منظور حذف امتیازاتی که به کار سخت و زیان ‌آور تعلق گرفته است.

۳ـ اجرای سیاستها و مصوبات شورای‌ عالی حفاظت فنی.

ب وظایف کمیته‌ های تجدید نظر استانی عبارت است از رسیدگی، اظهار نظر و تصمیم‌ گیری در خصوص اعتراض به آراء کمیته‌ های بدوی استانی موضوع ماده (8) این آیین ‌نامه که توسط بیمه شده یا کارفرما درخواست گردیده است و اعلام نتیجه به متقاضی و سازمانهای ذیربط از سوی رییس کمیته تجدید نظر.

ماده 10 

وزارت بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی تغییرات حدود تماس شغلی آلاینده‌ های محیط کار و عوامل بیماریزا را به شورای ‌عالی حفاظت فنی اعلام و شورای ‌عالی مذکور مراتب را به کمیته‌ های استانی، کارهای سخت و زیان‌ آور برای اجرا ابلاغ می‌ نماید.

ماده 11 

 علاوه بر کارهای سخت و زیان ‌آور مشخص شده طبق مصوبات شورای‌ عالی حفاظت فنی و موارد تأیید شده توسط کمیته‌ های استانی، موارد زیر نیز سخت و زیان ‌آور شناخته می ‌شوند.
1-
مشاغلی که در ندامتگاه‌ ها و زندان‌ ها مستقیماً با زندانی ارتباط دارند.
2-
مشاغلی که مستقیماً در مراکز روان درمانی با بیماران روانی مرتبط هستند.
3-
خبرنگاری

تبصره مصادیق خبرنگاری با تأیید کمیته بدوی موضوع ماده (8) تعیین می‌ شود.

ماده 12 

نحوه توالی و تناوب اشتغال در مشاغل سخت و زیان ‌آور به شرح زیر تعیین می‌ گردد:

ـ ایام زیر چنانچه در فواصل اشتغال به کارهای سخت و زیان ‌آور واقع شود، به عنوان سابقه اشتغال در کارهای سخت و زیان ‌آور محسوب می‌ گردد.
الف ـ تعطیلات هفتگی
ب ـ تعطیلات رسمی
ج ـ ایام استفاده از مرخصی استحقاقی
د ـ ایام استفاده از مرخصی بابت ازدواج یا فوت همسر، پدر، مادر و فرزندان به مدت 3 روز با دریافت دستمزد در مورد مشمولان قانون کار.
هـ ـ ایام استفاده از مرخصی استعلاجی یا استراحت پزشکی اعم از اینکه حقوق ایام مزبور توسط کارفرما پرداخت شود و یا اینکه بیمه شده از غرامت دستمزد ایام بیماری استفاده کرده باشد.
و ـ تمام یا قسمتی از خدمت نظام وظیفه در جبهه ‌های نبرد حق علیه باطل یا حضور داوطلبانه در جبهه.
ز ـ دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده بر اساس آن به عنوان آزاده شناخته شده باشد حسب تقاضای وی.

ـ ایام و موارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کارهای سخت و زیان ‌آور واقع شود، موجب زایل شدن توالی اشتغال در کارهای سخت و زیان ‌آور نمی‌ گردد.

الف ـ ایام خدمت وظیفه سربازی (دوران ضرورت و احتیاط) مشروط بر اینکه بیمه شده حداکثر تا دو ماه پس از پایان خدمت به کار سابق خود برگشته و یا اینکه در کار دیگری که سخت و زیان ‌آور شناخته شده مشغول به کار شده باشد.

ب ـ دوران توقیف بیمه شده در صورتی که منتهی به محکومیت وی نگردد و یا اینکه کارفرما بر اساس تکلیف قانونی حقوق دوران مزبور را به بیمه شده پرداخت نماید.

ج ـ ایام حالت تعلیق که به واسطه عوامل قهریه طبیعی و یا حوادث و مخاطرات اجتماعی (مانند سیل،‌ زلزله، جنگ و آتش‌سوزی) که خارج از اراده کارفرما و بیمه شده بوده و در نتیجه آن کارگاه به طور موقت تعطیل می‌ گردد.

د ـ ایام استفاده از مقرری بیمه بیکاری مشروط بر اینکه بیمه شده قبل از برقراری بیمه بیکاری در مشاغل سخت و زیان‌ آور اشتغال به کار داشته و در حین مقرری ‌بگیری و یا حداکثر تا دو ماه پس از اتمام دوره مزبور در مشاغلی که سخت و زیان‌ آور شناخته شده مشغول به کار شده یا طبق این آیین نامه بتواند بازنشسته شود.

هـ ـ ایام خدمت در جبهه که به تأیید مراجع ذی‌ صلاح رسیده باشد.

و ـ دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمه شده بر اساس آن به موجب قانون آزاده شناخته شده باشد.

ز ـ ایام بلاتکلیفی بیمه شده که مستند به آرای صادره از سوی مراجع حل اختلاف و یا سایر مراجع قانونی منجر به صدور رأی بازگشت به کار یا پرداخت حقوق ایام مزبور شده باشد.

ح ـ ایام استفاده از غرامت دستمزد ایام بیماری که در فاصله زمانی 10 /5 /1354 تا 4 /1 /1359 واقع شده باشد.

ط ـ غیبت غیرموجه حداکثر به مدت ده (10) روز در سال در مورد کارگاههای مشمول قانون کار یا بر اساس مقررات انظباطی، تخلفاتی و یا استخدامی مربوط در کارگاههای غیر مشمول قانون کار که منجر به اخراج، انفصال موقت و یا دایم نشده باشد.

ی ـ مدت یک ماه استفاده از مرخصی بدون حقوق موضوع ماده (67قانون کار.

۳ـ ایام و موارد زیر چنانچه در فواصل اشتغال بیمه شده به کارهای سخت و زیان ‌آور واقع شود توالی اشتغال او را از بین برده و موجب تناوب اشتغال وی می ‌گردد.

الف ـ استفاده از مرخصی بدون حقوق به مدت بیش از دو ماه به هر منظور و تحت هر عنوان علاوه بر مرخصی مندرج در بند «ی» ردیف (2) این ماده.

ب ـ اخراج، استعفا، انفصال و بازخریدی مشروط بر اینکه حداکثر تا دو ماه در مجموع پس از تاریخ موارد مزبور در مشاغلی که سخت و زیان ‌آور شناخته شده مشغول به کار نشده یا طبق این آیین ‌نامه نتواند بازنشسته شود.

ج ـ اشتغال در کارها و مشاغل عادی به مدت یک ماه.

د ـ اشتغال در حرف و مشاغل آزاد به مدت یک ماه.

هـ ـ بیمه اختیاری به مدت یک ماه.

و ـ بیکاری بدون دریافت مقرری بیکاری بیش از دو ماه.

ز ـ سایر موارد مشابه.

ماده ۱۳

 شرایط بازنشستگی در کارهای سخت و زیان ‌آور به شرح زیر می باشد:

۱ـ بیمه شدگانی که حداقل (20) سال سابقه کار متوالی یا بیست و پنج (25) سال سابقه کار متناوب و پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان ‌آور را داشته باشند، بدون شرط سنی می‌ توانند درخواست بازنشستگی از سازمان تأمین اجتماعی نمایند.

۲ـ چنانچه کمیسیونهای پزشکی موضوع ماده (91قانون تأمین اجتماعی قبل از رسیدن بیمه شده شاغل در کارهای سخت و زیان‌ آور به سابقه مقرر در بند (1) فوق، فرسایش جسمی و روحی وی را ناشی از اشتغال به کارهای سخت و زیان ‌آور تشخیص و تأیید نمایند.

۳ـ این قبیل بیمه شدگان به صرف ارایه درخواست بازنشستگی مجاز به ترک کار نبوده و می ‌باید احراز شرایط و استحقاق آنها جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان ‌آور رسماً از سوی سازمان تأمین اجتماعی به آنها ابلاغ و سپس ترک کار نمایند.

۴ـ چنانچه بیمه شده شرایط استفاده از بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان ‌آور را طبق این آیین‌ نامه احراز کند سازمان تأمین اجتماعی مکلف است نسبت به برقراری مستمری وی از تاریخ ترک کار اقدام نماید.

۵ ـ افرادی‌ که حداقل بیست (20) سال متوالی یا بیست و پنج (25) سال متناوب سابقه پرداخت حق بیمه در مشاغل سخت و زیان ‌آور مربوط به قبل از تاریخ تصویب قانون را داشته باشند و یا در آینده شرایط مذکور را احراز نمایند می ‌توانند درخواست بازنشستگی خود را با رعایت بند (1) این ماده به سازمان تأمین اجتماعی تسلیم نمایند.

ماده ۱۴

کارفرما مکلف است پس از احراز شرایط بازنشستگی بیمه شده شاغل در کارگاه وی، طبق این آیین‌ نامه معادل چهار درصد (4%) میزان مستمری برقراری بیمه شده نسبت به سنوات اشتغال او در مشاغل سخت و زیان ‌آور را که توسط سازمان تأمین اجتماعی محاسبه و مطالبه می ‌گردد به طور یکجا به سازمان یادشده پرداخت نماید.

ماده ۱۵ـ

آثار محدودیتها و مزایای مندرج در قانون برای مواردی که بازنشستگی به موجب این آیین ‌نامه ایجاد می ‌شود منحصر به همان شغل در همان کارگاه خاص بوده و قابل تسری و تعمیم در دیگر شغلهای مشابه در سایر کارگاهها نمی ‌گردد.

ماده ۱۶ 

اجرای این آیین نامه در مورد آن دسته از مشمولین قانون تأمین اجتماعی که در مشاغل سخت و زیان ‌آور وزارت دفاع و پشتیبانی و نیروهای مسلح و شرکتها و سازمانهای تابعه آن به صورت خرید خدمت مشغول خدمت می ‌باشند با رعایت مقررات و ضوابط نیروهای مسلح و با هماهنگی سازمان تأمین اجتماعی خواهد بود.

معاون اول رئیس جمهور – پرویز داوودی