'4 زمان خواندن

با رشد کسب­‌وکارهای استارتاپ در ایران، مباحث حقوقی متعددی پیرامون این حوزه شکل گرفته است. از آنجایی که تحولات نوین تجاری، به دنبال خود نیازمند بسترهای نوین حقوقی، مانند قراردادهای متناسب با این تحولات است، در حقوق قراردادها هم با عناوین جدیدی از قراردادهای حقوقی مواجه هستیم که پاسخگوی نیاز استارتاپ­‌ها باشد. یکی از مهمترین این قراردادها، قراردادی است که اصطلاحاً به آن تفاهم‌­نامه بنیان­‌گذاران یا هم­‌بنیان­‌گذاران یا قرارداد موسسین می­‌گویند. در این مطلب قصد داریم تا با این قرارداد مهم آشنا شویم و به طور خاص نحوه تقسیم سهام تفاهم‌نامه بنیان‌گذاران را بررسی کنیم.

تفاهم‌­نامه بنیان­‌گذاران چیست و چرا اهمیت دارد؟

اغلب کسب­‌وکارهای استارتاپی با ایده­‌پردازی و نقشه راهِ یک گروه کوچک از افراد شکل گرفته‌­اند و به مرور گسترش یافته­‌اند. زمانی که یک ایده استارتاپی، در آستانه آغاز به کار و تجاری‌­سازی است، بسیار اهمیت دارد که تیم موسس آن، تصویر روشنی از وظایف، کارکرد و به طور کلی حقوق و تکالیف اعضا در راه‌­اندازی و ادامه فعالیت استارتاپ داشته باشند و بدینوسیله از همان ابتدای فعالیت، بسیاری از چالش­‌های حقوقی و فنی آینده استارتاپ خود را حل کنند. تفاهم­‌نامه بنیان­‌گذاران نام سندی با ارکان مختلف است که بنیان­‌گذاران استارتاپ در آن موضوعات مهم پروژه را تعیین تکلیف می­‌کنند و اگر به خوبی بتوانند آن را تنظیم کنند، احتمالاً موفقیت کسب­‌وکارشان تا حد زیادی تضمین می­‌شود.
در این تفاهم­‌نامه با تقسیم دقیق وظایف و شرح مسئولیت­‌ها و تعیین میزان مشارکت اعضای موسس استارتاپ، نحوه تقسیم سهام هر عضو نیز معین می­‌گردد که این موضوع از مهم‌ترین و البته پرچالش­‌ترین مراحل تنظیم تفاهم­‌نامه بنیان­‌گذاران محسوب می­‌شود. در ادامه به موضوع نحوه تقسیم سهام در این تفاهم‌­نامه می‌­پردازیم.

تقسیم سهام به چه معناست؟ بهترین شیوه کدام است؟

به ساده­‌ترین بیان، تقسیم سهام یعنی با موافقت اعضا و در قالب یک تفاهم­‌نامه، میزان مالکیت هر عضو بر سرمایه و سود کسب­‌وکار مشخص شود.
همانطور که گفتیم، استارتا‌‌‌پ‌­ها اغلب از گروه کوچکی از افراد که ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند تشکیل می‌­شود. به همین خاطر روابط بنیان‌­گذاران این کسب‌وکارها معمولاً در بستری صمیمی و دوستانه جریان دارد. همین موضوع سبب می‌­شود تا برخی تصور کنند بهترین نحوه تقسیم سهام تفاهم‌نامه بنیان‌گذاران ، تقسیم سهام به نحو مساوی است. به بیان دیگر، بعضی افراد گمان می‌­کنند که اگر مثلا یک گروه استارتاپی در ابتدای راه شامل چهار موسس باشد، سهام هر یک باید به طور مساوی معادل یک چهارم باشد تا به روابط صمیمانه بین اعضا لطمه‌­ای وارد نشود. البته که به لحاظ حقوقی تقسیم­‌بندی سهام به نحو مساوی مشکلی ندارد اما از نظر فنی و تطابق با واقعیت‌­های تجاری، تقسیم سهام به نحو مساوی همیشه گزینه ایده‌­آلی نیست. در ادامه سعی می‌کنیم با ذکر یک مثال، نکات موردنظر خود را بیان کنیم.

بخوانید
مشاور حقوقی استارتاپ لازمه هر کسب و کار نوپا

چرا تقسیم سهام به نحو مساوی همیشه گزینه مناسبی برای تفاهم‌نامه بنیان‌گذاران نیست؟

برای اینکه با اهمیت تقسیم سهام تفاهم‌نامه بنیان‌گذاران آشنا شوید با یک مثال شروع می‌کنیم.
فرض کنید شما به همراه دو دوست نزدیک خود، یک ایده استارتاپی درخشان دارید که قرار است به زودی آن را به مرحله تجاری‌­سازی و سوددهی برسانید. برای شروع، تصمیم به نگارش تفاهم­‌نامه بنیان­‌گذاران می­‌گیرید تا حقوق و وظایف تیمتان را مشخص کنید. زمانی که به قسمت تقسیم سهام می‌­رسید، ممکن است یکی از دوستانتان معتقد باشد تقسیم سهام به نحو مساوی شیوه‌­ای مناسب و عادلانه است چرا که هر سه نفر شما دوستان صمیمی هستید و این شیوه روابط کاری شما را مستحکم‌­تر می‌­کند.

اما عجله نکنید زیرا بهتر است بجای تقسیم مساوی سهام بر اساس روابط دوستانه، به نقش هر یک از اعضای تیم بها بدهید.

مثلا ممکن است در تیم موسس، شما اولین نفری بوده‌­اید که اصل ایده را مطرح کرده‌­اید و دو دوست دیگرتان آن را اصلاح و تکمیل کرده­‌اند. یا امکان دارد یکی از دوستانتان بخش عمده سرمایه اولیه را برای راه‌­اندازی استارتاپ فراهم کرده باشد. همچنین ممکن است یکی از اعضای تیمتان در موضوع پروژه استارتاپی شما، تجربه و مهارت بیشتری به نسبت سایر اعضا داشته باشد و یا زمان بیشتری را برای توسعه کسب‌­وکار صرف کرده باشد.
در تمام این حالات، تقسیم مساوی سهام ایده عاقلانه و عادلانه‌­ای نیست. چرا که نقش یک یا دو نفر از اعضا به نسبت دیگران، پررنگ­‌تر و موثرتر است و باید این موضوع در نظر گرفته شود.
در چنین زمانی، بهتر است همان ابتدای کار، با نگاهی معطوف به سابقه اعضا و همچنین با توجه به پتانسیل آینده هر شخص نقش آنها را معین کرد و تقسیم مسئولیت­‌ها و در پی آن تقسیم سهام بر این اساس صورت بگیرد.
احتمالا شما هم تصدیق می­‌کنید که نقش صاحب اصلی ایده و یا مدیر اجرایی پروژه به نسبت دیگران می­‌تواند بیشتر باشد. البته فراموش نکنید که داشتن سهام بیشتر به معنای داشتن مسئولیت سنگین­‌تر و وظایف مهم‌­تر و بیشتر است و این موضوع نباید به معنای امتیاز دادن بی­‌جهت به افراد قلمداد شود.
در نتیجه، توصیه می­‌شود به جای آنکه تحت تاثیر روابط دوستانه ابتدای کار، نحوه مساوی تقسیم سهام را انتخاب کنید، به عملکرد پیشین و پتانسیل آتی هر شخص نگاه کنید و با توجه به عنوان سِمَت هر عضو، سهام بیشتر و یا کمتری به آنها اختصاص دهید. چرا که تجربه نشان داده است در ادامه راه کسب­‌وکارهای استارتاپی، مسائل غیرفنی و غیرحرفه‌ای، مانند روابط صمیمانه اعضا، به حاشیه می­‌رود و عوامل فنی و تخصصی اهمیت می‌­یابند. در آن زمان ممکن است فردی که صاحب اصلی ایده بوده است، به دلیل داشتن سهام مساوی با سایر اعضا، دلسرد شده و از پروژه کنار بکشد و یا اختلافات عمیقی بین اعضا بروز کند که حتی منجر به شکست پروژه استارتاپی شود.

بخوانید
هنگام خروج یکی از بنیان‌گذاران استارتاپ چه اقداماتی را باید انجام داد؟

البته ممکن است، در نمونه‌­ای خاص، واقعاً اعضا نقش یکسانی ایفا کرده باشند و مثلا هر یک میزان سرمایه یکسانی به پروژه تزریق کرده باشند و یا تخصص و مهارت همه مشابه یکدیگر باشد، در چنین حالتی تقسیم مساوی سهام می‌­تواند گزینه مناسبی باشد اما احتمالاً موافقید که اکثراً چنین وضعیتی وجود ندارد.
پس داشتن نگاهی واقع‌­گرایانه و حرفه‌­ای در تقسیم سهام تفاهم‌نامه بنیان‌گذاران قدمی مهم برای موفقیت استارتاپ شماست که باید آن را جدی بگیرید.

نیاز به راهنمایی برای تقسیم سهام تفاهم‌نامه بنیان‌گذاران دارید؟

در این مطلب برخی مواردی را که ممکن است در تقسیم سهام تفاهم‌نامه بنیان­‌گذاران اهمیت داشته باشد، بیان کردیم. البته فراموش نشود که اینها تنها مثال‌هایی برجسته­ از عوامل دخیل در تقسیم سهام بودند اما شامل همه موارد نمی­‌شوند. در نتیجه ممکن است که به دلیل ویژگی خاص پروژه استارتاپی شما، موارد دیگری در نحوه تقسیم سهام تاثیر داشته باشد. به این خاطر توصیه می‌­شود تا پیش از نگارش تفاهم‌نامه بنیان­‌گذاران و به­‌و‌یژه انتخاب نحوه تقسیم سهام، با متخصصین حقوق استارتاپ مشورت کنید. ما در وینداد با داشتن کارشناسان حقوق استارتاپ­‌ها، آماده هستیم تا با بررسی موقعیت منحصربه‌­فرد کسب­‌وکار شما، بهترین شیوه تقسیم سهام تفاهم‌نامه بنیان‌گذاران را پیشنهاد بدهیم.


0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه هفتگی
عضویت در خبرنامه

close-link