نحوه تشکیل سازمان‌ مردم نهاد NGO +انواع، قوانین و شرایط '5 زمان خواندن

به‌روزرسانی مطلب توسط‌
سازمان‌ مردم نهاد NGO چیست و چه ویژگی هایی دارد؟

سازمان‌ مردم نهاد NGO یا سازمان عمومی‌غیردولتی یا سَمَن یا اِن‌جی‌اُ  به انگلیسی Non-government organization در معنای عام به مفهوم سازمانی است که قسمتی از ساختار دولت محسوب نمی‌شود ولی به‌عنوان واسطه بین فردْ فردِ مردم و قوای حاکم و  همچنین بین ساخت های متکثر جامعه نقش مهمی ایفا می‌کند.

در واقع می‌توان استقلال سازمان های مردم نهاد از دولت را مهم‌ترین و باارزش ترین امتیاز این سازمان‌ها محسوب کرد که به آنها کمک می‌کند بدون نیاز به فرآیندهای اداری و با استفاده از ظرفیت‌های اجتماعی برای تحقق اهداف خود تلاش کنند.

در این مطلب از مجله حقوقی وینداد به ویژگی‌ها و نکات مهم سازمان‌های مردم نهاد یا همان ان جی او در حقوق ایران می‌پردازیم.

سازمان‌ مردم نهاد NGO

جایگاه سازمان‌ مردم نهاد NGO درقانون اساسی

سازمان‌ مردم نهاد NGO را می‌توان یکی از مصادیق موسسات غیرتجاری و جمعیت‌ها و انجمن‌هایی دانست که در اصل ۲۶ قانون اساسی مورد اشاره قرار گرفته‌اند. این اصل بیان می‌دارد:

احزاب، جمعیت‌ها، انجمن‌های سیاسی و صنفی و انجمن‌های اسلامی یا اقلیتهای دینی شناخته شده آزادند، مشروط به این که اصول استقلال، آزادی، وحدت ملی، موازین اسلامی و اساس جمهوری اسلامی را نقض نکنند. هیچ‌کس را نمی‌توان از شرکت در آنها منع کرد یا به شرکت در یکی از آنها مجبور ساخت.

تشکیل و ساختار سازمان های مردم نهاد

سازمان های مردم نهاد به صورت غیرانتفاعی و برای اهداف غیر سیاسی و غیر تجاری تشکیل می‌شوند . این سازمان با توجه به آیین‌نامه تشکل‌های مردم نهاد که در شهریورماه ۱۳۹۵ در هیأت دولت به تصویب رسید سازمان نهاد غیر سیاسی و غیرانتفاعی بوده و با رویکردی اجتماعی توسط جمعی از اشخاص حقیقی به شکل داوطلبانه تشکیل و اداره می‌شود.

خیریه ها در سراسر دنیا به عنوان یکی از سازمانهای مردم نهاد فعالیت میکنند که اهدافی مثل کاهش فقر یا تبعیض را در نظر دارند. نظام مندی خیریه ها می تواند فعالیت های آنان را اثربخش تر و مستحکم تر سازد.

سازمان‌ مردم نهاد NGO قبل از تشکیل و برای شروع فعالیت خود لازم است نسبت به اخذ مجوز از نهادهای خاص و طی مراحلی که برای شروع فعالیت شان لازم است اقدام نمایند. ابطال مجوز فعالیت سازمانهای مردم نهاد نیازمند رسیدگی قضایی است.

بخوانید
ثبت موسسات مالی و اعتباری چه مراحلی دارد؟ + مجوزهای لازم

صدور مجوز فعالیت برای سازمانهای مردم نهاد از سوی وزارت کشور و یا بهزیستی صورت میپذیرد. برای اخذ مجوز لازم است که اعضای موسس سازمان مردم نهاد خود را به یکی از این دو مرجع معرفی نمایند و در همین مقطع نسبت به امنایی یا مجمعی بودن انجمن و سازمان نیز تصمیم گیری نمایند.

برای اخذ مجوز ارائه پیش نویس اساسنامه و جامعه هدف و تعیین شیوه تأمین منابع مالی نیز حائز اهمیت است. تأیید مستندات و مدارک و انجام تحقیقات لازم در این خصوص با وزارت کشور و بهزیستی خواهد بود.

اعضای هیأت موسس سازمان مردم نهاد ( که نباید کمتر از پنج نفر باشند) باید دارای ویژگی هایی باشد که در ماده ۱۷ آیین‌نامه تشکل‌های مردم نهاد ذکر شده و این ویژگی‌ها به اختصار عبارتند از:

  •  داشتن حداقل هجده سال سن تمام.
  •  تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
  •  التزام به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
  •  عدم وابستگی به احزاب، سازمان‏ها وگروه‏های غیرقانونی.
  •  نداشتن محرومیت از حقوق اجتماعی به موجب حکم دادگاه.

منابع مالی سازمان‌ مردم نهاد NGO مردم نهاد چگونه تأمین می‌شود؟

تأمین منابع مالی در سازمان های مردم نهاد همواره یکی از دغدغه‌ها و چالش های پیش روی آن‌هاست. عمده‌ترین روش‌هایی که در سازمان‌ مردم نهاد NGO برای جذب منابع مالی مورد استفاده قرار می گیرد عبارتند از: کمک‌های مالی که موسسات و سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی و غیردولتی در راستای ایفای مسئولیت های اجتماعی خود انجام می‌دهند، کمک‌های سازمان‌ها و نهادهای بین المللی که در چهارچوب خاص قانونی صورت می‌پذیرد.

کمک ها، هدایا و بخشش‌هایی که از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی در قالب های مختلفی مثل وقف، حبس، هبه و … انجام می‌شود، برنامه‌ها و پروژه‌های سازمان های مردم نهاد که در چارچوب اساسنامه و در مسیر قانونی می تواند بخشی از هزینه ها را تأمین کند مثل برگزاری جشنواره ها و نمایشگاه‌ها و …

بر اساس قانون سازمان‌ مردم نهاد NGO مردم نهاد می‌توانند برای انجام امور خود از نیروی انسانی به شکل استخدامی و داوطلبانه بهره بگیرند. بدیهی است از داوطلبان می‌توان حق عضویت ماهانه یا سالانه تقاضا کرد.

آیا سازمان های مردم نهاد می‌توانند در اعلام جرم و دادرسی کیفری نقش داشته باشند؟

یکی از ابداعات و نوآفرینی‌های قانون آیین دادرسی کیفری در سال ۱۳۹۲ نقشی است که برای سازمانهای مردم نهاد در فرآیند رسیدگی کیفری قائل گردید و بدین ترتیب طبق ماده ۶۶ قانون آیین دادرسی کیفری سازمانهای مردم نهاد که به موجب اساسنامه در حوزه هایی مثل حمایت از اطفال و نوجوانان، زنان، اشخاص بیمار و دارای ناتوانی جسمی یا ذهنی، محیط زیست، منابع طبیعی، میراث فرهنگی، بهداشت عمومی و حمایت از حقوق شهروندی فعالیت دارند در خصوص جرائم ارتکابی در حوزه فعالیت خود از حق اعلام جرم و شرکت در مراحل دادرسی برخوردارند که البته حق شرکت در مراحل دادرسی منصرف از جرائم منافی عفت است.

بخوانید
آسیب شناسی خدمات شرکت‌های ثبتی و مقایسه با خدمات ثبتی وینداد

آثار نقض مقررات از سوی سازمان‌ های مردم نهاد

  • تذکر شفاهی با مهلت یک ماهه برای اصلاح وضعیت و تنظیم صورت جلسه
  • تذکر کتبی با درج در پرونده و مهلت یک ماهه برای اصلاح
  • تعلیق پروانه فعالیت
  • ابطال پروانه فعالیت

سازمان مردم نهاد ngo

نتیجه

علی رغم اینکه آیین نامه تشکل های مردم نهاد موضوعاتی را در خصوص تشکیل شبکه ملی و یا استانی تشکل های مردم نهاد پیش بینی کرده است و یا قانون آیین دادرسی کیفری نقش اعلام کننده جرم و شرکت کننده در فرآیند دادرسی کیفری را برای سازمانهای مردم نهاد به رسمیت شناخته  اما هنوز قانون جامعی در خصوص ان جی او ها یا همان سازمان‌های مردم نهاد به تصویب نرسیده است.

به نحوی که نه تنها نیاز است تا سازمانهای مردم نهاد به خصوص در حوزه آسیب های اجتماعی از نقش فعال تری در فرآیند دادرسی برخوردار باشند بلکه لازم است نظارت بیشتری بر فعالیت این سازمانها و ساز و کار مشخصی برای ارزیابی سازمانهایی که حق مداخله در دادرسی را دارند درنظر گرفته شود.

در نهایت لازم به ذکر است که اگر نیاز به تاسیس این سازمانها یا سایر موسسات و شرکت‌های تجاری و غیرتجاری دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره حقوقی وینداد نهایت استفاده را داشته باشید.

سوالات متداول

سازمان مردم نهاد چه جایگاه قانونی دارد؟

سازمان های مردم نهاد به صورت غیرانتفاعی و برای اهداف غیر سیاسی و غیر تجاری تشکیل می‌شوند . این سازمان با توجه به آیین‌نامه تشکل‌های مردم نهاد که در شهریورماه ۱۳۹۵ در هیأت دولت به تصویب رسیدو

آیا NGO امکان دادرسی کیفری دارد؟

بله؛ طبق ماده ۶۶ قانون آیین دادرسی کیفری سازمانهای مردم نهاد امکان اعلام برخی جرائم برای این سازمان وجود دارد.

۳/۵ - (۲ امتیاز)

این مطلب را با دوستانتان به اشتراک بگذارید.

guest
19 Comments
قدیمی‌ترین
جدیدترین بیشترین امتیاز
Inline Feedbacks
مشاهده تمامی نظرات
ااااااااا
ااااااااا
2 سال پیش

ایا اعضای اصلی که در هیئت مدیره بازرسان و…. این موسسات غیر تجاری و غیرانتفاعی هستند بابت برگزاری کلاسهای اموزشی حق دریافت پاداش و یا وجوهی را دارند؟

وینداد
وینداد
ادمین
در پاسخ به  ااااااااا
2 سال پیش

باسلام
بله، بطور کلی هر شخصی اعم از آنکه عضوی از شرکت باشد یا نباشد، در ازای ارائه خدمت مستحق دریافت حق الزحمه می‌باشد.

هوشمندسازی ساختمان
هوشمندسازی ساختمان
1 سال پیش

سلام. مطلب مفیدی بود. تشکر

امین
امین
1 سال پیش

آیا سازمان مردم نهاد، امکان افتتاح حساب در بانک دارد؟

کارشاس حقوقی وینداد
کارشاس حقوقی وینداد
ادمین
در پاسخ به  امین
1 سال پیش

سلام

در صورتی که سازمان مردم نهاد مذکور مطابق قانون به ثبت رسیده باشد و دارای شخصیت حقوقی مستقل باشد، امکان افتتاح حساب برای آن وجود دارد.

با احترام
تیم حقوقی وینداد

خانه هوشمند گلدوِر
خانه هوشمند گلدوِر
1 سال پیش

ممنون که این مطالب مفید رو به اشتراک می گذارید

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
ادمین
در پاسخ به  خانه هوشمند گلدوِر
1 سال پیش

خوشحالیم که مطالب براتون مفید بوده است

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
ادمین
در پاسخ به  خانه هوشمند گلدوِر
1 سال پیش

خواهش میکنم، خوشحالیم که مطالب برای شما مفید بوده است.

فروشگاه آنلاین گجت سرا
فروشگاه آنلاین گجت سرا
1 سال پیش

آیا سازمان های مردم نهاد در زمینه فروش هم می تونن فعالیت داشته باشند؟

کارشاس حقوقی وینداد
کارشاس حقوقی وینداد
ادمین
در پاسخ به  فروشگاه آنلاین گجت سرا
1 سال پیش

با سلام،

بله ، سازمان های مردم نهاد معمولا بودجه ی خود را از راه هایی مثل دریافت حق عضویت ، فروش اجناس ، دریافت کمک های خیریه شخصی ، دولتی و بین المللی به دست می آورند .

با احترام
تیم حقوقی وینداد

حسین
حسین
1 سال پیش

تشکر از مطلب مفیدتان

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
ادمین
در پاسخ به  حسین
1 سال پیش

خواهش میکنم، خوشحالیم که مطالب برای شما مفید بوده است.

حدیث
حدیث
1 سال پیش

ممنون مفید بود

علیرضا
علیرضا
1 سال پیش

سلام شما به اینکه سازمان مردم نهاد میتواند حق عضویت بگیرد از افراد خود .خب این سازمان چه خدماتی به اعضای خود میدهد که در قبال آن حق عضویت دریافت میکند .؟ وآیا بودجه ای از طرف دولت برای آن تعیین نمیشود ؟

Bahman
Bahman
6 ماه پیش

با سلام ، آیا سازمان های مردم نهاد میتوانند در زمینه ورزش هم فعالیت داشته باشند ؟ یعنی اختصای برای رشته ورزشی که از طرف فدراسیون حمایت نمیشن

کارشاس حقوقی وینداد
کارشاس حقوقی وینداد
ادمین
در پاسخ به  Bahman
3 ماه پیش

سلام،

اصولاً، سازمان مردم نهاد نهادی غیردولتی است که به منظور فعالیت در راستای توسعه اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایجاد شده یا می ­شود و شامل فعالیت های ورزشی نیست.

با احترام،
تیم حقوقی وینداد.

زهرا
زهرا
4 ماه پیش

سلام ببخشید استخدامی در سازمان NGO حقوق دریافت می‌کنند؟

کارشاس حقوقی وینداد
کارشاس حقوقی وینداد
ادمین
در پاسخ به  زهرا
4 ماه پیش

سلام،

این موضوع مبتنی بر توافق طرفین است.

با احترام،
تیم حقوقی وینداد.

نوشته های مرتبط

قرارداد گل‌آرایی چگونه تنظیم می‌شود؟
انواع قرارداد پیمانکاری

قرارداد گل‌آرایی چگونه تنظیم می‌شود؟

قرارداد گل‌آرایی امروزه به یکی از اجزای اساسی و جدایی‌ناپذیر مراسم‌ها، جشن‌ها و همایش‌ها تبدیل شده‌است. زیباسازی و صحنه‌ آرایی در همه‌ی مراسم‌ها جزء عناصر

ادامه مطلب ...
نحوه بکارگیری بازنشستگان تامین اجتماعی به عنوان مشاور در کسب‌وکار
قرارداد کار

نحوه بکارگیری بازنشستگان تامین اجتماعی به عنوان مشاور در کسب‌وکار

بکارگیری بازنشستگان تامین اجتماعی به عنوان مشاور در کسب‌وکار، از مسائل جدیدی‌ است که بسیاری از شرکت‌ها، به خصوص شرکت‌های خصوصی با آن مواجه‌اند. دغدغه

ادامه مطلب ...
نامحدود از خدمات وینداد استفاده کن!