'4 زمان خواندن

شرکت‌­های تجاری در قانون تجارت ایران، انواع و احکام مختلفی دارند. به طور کلی این شرکت‌ها شامل ۷ دسته­ سهامی (عام و خاص)، با مسئولیت محدود، نسبی، تضامنی، مختلط سهامی و غیر سهامی و تعاونی هستند و هر یک قوانین و مقررات مخصوص به خود را دارند.
از لحاظ حقوقی، تمام این شرکت‌ها در چند نکته مشترک هستند که از مهم‌ترین آنها داشتن شخصیت حقوقی مستقل و دارا بودن رکن اداری (مدیر یا هیئت مدیره) است. در این مطلب قصد داریم تا به نقش مدیران شرکت‌های تجاری بپردازیم و بررسی کنیم که آیا امکان طرح دعوی علیه مدیران شرکت‌های تجاری وجود دارد یا خیر. پس با ما همراه باشید.

نگاهی گذرا به محدوده اختیارات مدیران شرکت­‌های تجاری

مطابق تعاریف قانون تجارت، مدیر یک شرکت شخص یا اشخاصی هستند که دارای اختیاراتی عام برای اداره امور شرکت هستند. حدود اختیارات مدیران و شرایط و نحوه انتخاب آنها در انواع شرکت­‌های تجاری قواعد خاص خود را دارند و این تفاوت غالبا در شرکت‌های سهامی عام و خاص با شرکتهای دیگر قابل تشخیص است. به عنوان مثال در شرکت با مسئولیت محدود، مدیر یا مدیران می‌­توانند از خارج از شرکت انتخاب شوند اما در شرکت سهامی آنها حتما باید از سهامداران شرکت باشند. نکته مهم آن است که این تفاوت­‌های شکلی در نهایت باعث نمی­‌شوند تا نقش مهم مدیر شرکت در اداره امور شرکت و داشتن تکالیف و مسئولیت او نفی شود. پس می­توان نتیجه گرفت که در انواع شرکتها، مدیر، هیئت مدیره و یا مدیرعامل از اعضایی هستند که دارای اختیاراتی وسیع و به تبع آن،مسئولیت­‌هایی گسترده مدنی و کیفری هستند.

حال باید پاسخ داد که آیا این افراد با این اختیارات گسترده از هرگونه تعقیب حقوقی مصون هستند و به دلیل وجود شخصیت حقوقی شرکت، نمی­‌توان علیه آنها دعوایی اقامه کرد؟ این موضوع در بخش بعدی بررسی خواهد شد.

بررسی امکان طرح دعوی علیه مدیران شرکت‌های تجاری

اصولاً، به دلیل وجود شخصیت حقوقی مجزا برای شرکت­‌های تجاری، دعاوی حقوقی علیه شرکت­‌ها اقامه می‌­شود اما تحت شرایطی می­‌توان به جای شرکت، طرح دعوی علیه مدیران شرکت‌های تجاری انجام داد. قواعد مسئولیت مدیران شرکت درباره شرکت‌­های سهامی در قانون تجارت به نحوی نسبتاً روشن ذکر شده است و از این حیث تردیدی نیست که می­‌توان علیه مدیران شرکت­‌های سهامی اقامه دعوی کرد. در خصوص سایر شرکتها هم قانون برخی از تخلفات در حکم کلاهبرداری موسسان و مدیران شرکت با مسئولیت محدود را ذکر کرده است که می‌توان نسبت به آن موارد طرح دعوی کرد.

بخوانید
چگونه می‌توانم از یک شرکت تجاری شکایت کنم؟

اگر در خصوص طرح دعوی علیه مدیران شرکت‌های تجاری نیاز به راهنمایی داشتید می‌توانید با مشاوران حقوقی ما در ارتباط باشید.

در ادامه چند فرض مختلف را بررسی می­کنیم که امکان طرح دعوی علیه مدیران شرکت­‌های تجاری وجود دارد:

۱) فرضی که زیان­دیده از تخلف مدیر، یکی از سهامداران، مدیران یا شخصی از خارج از شرکت (شخص ثالث) باشد. تصور کنید در یک شرکت سهامی، یک سهامدار، یک مدیر یا شخص ثالثی از عملکرد شخصی از مدیران به نحوی خسارت و زیانی مستقیم دریافت کرده است. مثلا شما به عنوان سهامدار یک شرکت سهامی عام نسبت به تخلف یکی از مدیران که منجر به افت ارزش سهام شما و یا لطمه به دارایی شخص شما شده است اعتراض دارید. در این حالت می­‌توانید از آن مدیر یا مدیران خاص شکایت کنید و در صورت اثبات، خسارت دریافت کنید.

پس در این حالت هر شخصی که به طور مستقیم از تخلف مدیر شرکت زیان دیده است می­‌تواند علیه او اقامه دعوی کند.

در این حالت مانند هر دعوای مطالبه خسارت و ضرر و زیان دیگری، فرد متضرر، از شخص مدیر شکایت می‌­کند و از این جهت حکم خاصی در رابطه با حقوق شرکت­‌های تجاری جاری نیست و این دعوی تابع قواعد عمومی طرح دعوی قرار می‌­گیرد.

۲) در فرضی دیگر ممکن است شما ذی­نفع و یا یکی از مدیران شرکت باشید و در پی عملکرد اشتباه یکی از مدیران، به شرکت شما خسارت وارد شده باشد. درواقع در این حالت شما زیان­دیده غیرمستقیم محسوب می­‌شوید که به دلیل زیان شرکت، نتیجتاً شما هم متضرر شده­‌اید. در این حالت اشخاصی از داخل شرکت مانند سایر مدیران شرکت که صاحب حق امضا هستند، به دلیل متضرر شدن شرکت از عملکرد مدیر، به نمایندگی از شرکت خود علیه مدیر متخلف دعوی طرح می­‌کنند.؛ چرا که شرکت خود شخصیتی مستقل دارد که ممکن است بر دارایی آن ضرری وارد شده باشد، هرچند این ضرر به طور مستقیم به دارایی شرکای شرکت وارد نشده باشد.

بخوانید
انواع پرونده‌، دعاوی حقوقی، کیفری و مالی که برای یک کسب‌و‌کار بوجود می‌آیند

۳) فرض سوم از لحاظ صورت مسئله مانند فرض قبلی است و تفاوت آن فقط در سهامی بودن شرکت است. این حالت، زمانی است که عملکرد یکی از مدیران شرکت سهامی سبب زیان به شرکت شده است. در این وضعیت، ماده ۲۷۶ لایحه اصلاحی قانون تجارت بیان می­‌دارد که شخص یا اشخاصی که مجموع سهام آنها، حداقل یک پنجم سهام شرکت باشد می­توانند در صورت تخلف یا تقصیر رئیس و اعضای هیئت مدیره و یا مدیر عامل، به نام و از طرف شرکت و به هزینه خود علیه رئیس یا تمام یا بعضی از اعضا هیئت مدیره و مدیر عامل اقامه دعوی کنند و از آنها جبران خسارات وارده به شرکت را خواستار شوند. این موضوع که در ادبیات حقوقی به دعوای مشتق هم شناخته می­شود به سهامداران تحت شرایط خاصی اجازه می­دهد علیه مدیران شرکت اقامه دعوی کنند.
فرض کنید یک شرکت با مجموع هزار سهم در حال فعالیت است و از یکی از مدیران آن تخلفی سر می­زند که منجر به کاهش دارایی و ارزش سهام شرکت می­شود. در این حالت شما و سه تن از سهامداران دیگر که مالک ۲۰۰ سهام از تمام سهام شرکت (۱۰۰۰ سهم) هستید می‌توانید برای جبران خسارات وارده به شرکت علیه مدیر متخلف طرح دعوی کنید.

در مورد دعوی علیه مدیران شرکت‌های تجاری نیاز به اطلاعات بیشتری دارید؟

در مجموع می‌­توان گفت امکان طرح دعوی علیه مدیران شرکت­‌های تجاری وجود دارد اما تحقق شرایط خاصی در هر مورد لازم است تا این امکان فراهم شود. به همین دلیل وجود یک وکیل یا مشاور حقوقی امور شرکت‌­های تجاری می‌­تواند به شما در راستای احقاق حقوق ضایع شده شما در شرکت کمک کند و در واقع امکان­‌سنجی مطالبه خسارت از مدیران را انجام دهد. ما در وینداد با تیمی از مشاورین و وکلای مسلط به حقوق کسب و کارها و شرکت­‌های تجاری، آماده ارائه مشاوره­ حقوقی مرتبط با این حوزه هستیم.

دسته‌ها: دعاوی حقوقی

0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه هفتگی
عضویت در خبرنامه

close-link

همین حالا مشاوره حقوقی تلفنی دریافت کنید!

چرا با یک مشاوره حرفه‌ای، خیال راحت و بی دغدغه را تجربه نکنید؟ همین حالا درخواست مشاوره تلفنی خود را ثبت کنید.
ثبت درخواست مشاوره تلفنی
همراه با پشتیبانی و دسترسی همیشگی به دقایق باقی مانده مشاوره
close-link
Click Me