قراردادهای عمرانی از نظر تامین منابع مالی در قالب دو دسته بندی متفاوت بررسی می­گردد؛ دسته بندی اول قراردادهای عمرانی را به دو دسته قرارداد با مصالح و قرارداد دستمزدی تقسیم می­‌کند و دسته بندی دوم این قراردادها را به دو دسته قراردادهای غیر استقراضی و قراردادهای استقراضی تقسیم می‌­نماید؛ که قراردادهای غیر استقراضی خود شامل روش‌­های تامین منابع از محل اعتبارات عمرانی، از محل اعتبارات غیر عمرانی یا منابع داخلی، سیستم قراردادهای یکپارچه، فروش اوراق مشارکت و فروش سهام در بازار بورس  بوده و روش استقراضی شامل روش­‌های تامین منابع از طریق اعتبار اسنادی، وام‌­های داخلی و وام­‌های بین‌المللی می‌­باشد که در ادامه هر کدام به تفکیک بررسی می­‌شوند.

1-1. قرارداد با مصالح

قراداد با مصالح به این صورت است که پیمانکار علاوه بر تامین نیروی کار متعهد به خرید مصالح نیز می­شود و در آخر پس از تامین هزینه­‌های مربوط به نیروی کار و مصالح، بازپرداخت هزینه­‌های مذکور را از کارفرما می­‌خواهد.

2-1. قرارداد دستمزدی

در قرارداد دستمزدی پیمانکار فقط متعهد به تامین نیروی کار است و مصالح را کارفرما تامین می­‌نماید و حقوق کارگران و کارمندان را نیز کارفرما پرداخت می­‌نماید.

2. قراردادهای غیر استقراضی و اسقراضی

1-2. قراردادهای غیر استقراضی

1-1-2. تامین منابع از محل اعتبارات عمرانی

این روش مختص پروژه­ های عمرانی دولتی است و بودجه مورد نیاز برای اجرای پروژه نیز از جانب دولت تامین می‌­شود و اصطلاحاً به آن اعتبار عمرانی می­‌گویند.

2-1-2. تامین منابع از محل اعتبارات غیر عمرانی یا منابع داخلی

اعتباراتی که از محل منابع داخلی یک مجموعه باشد را اعتبارات غیر عمرانی نامیده و بعضاً تامین منابع از این طریق انجام می‌­شود، البته که روش مذکور در پروژه­های عمرانی دولتی نیز می­‌تواند به کار گرفته شود.

3-1-2. تامین منابع از محل سیستم قراردادهای یکپارچه

سیستم قراردادهای یکپارچه شامل قراردادهای BOT، BOO، BOOT، Buy-Back و … بوده که در مطلب انواع قراردادهای عمرانی از نظر فنی و اجرا توضیح آن ارائه شده است.

4-1-2. تامین منابع مالی از محل فروش اوراق مشارکت

اوراق مشارکت اوراق بهاداری است که توسط بانک مرکزی برای مشارکت مردم در طرح­های عمرانی، تولیدی و خدماتی (به استثنای امور بازرگانی) دولت، شهرداری، شرکت­های دولتی و خصوصی منتشر می­شود و با خرید این اوراق توسط مردم پول از جانب مردم به پروژه­های مذکور تزریق می­‌شود.

5-1-2. تامین منابع مالی از محل فروش سهام در بازار بورس

در این روش کارفرما مدارک و مستندات مورد نیاز را به بازار بورس ارائه می­‌نماید و با فروش بخشی از سهام خود به مردم از طریق بازار بورس بخشی از منابع مالی مورد نیاز پروژه را تامین می‌­نماید.

2-2. قراردادهای استقراضی

1-2-2.تامین منابع از طریق اعتبار اسنادی (LC)

اعتبار اسنادی تعهدی است از جانب بانک که به خریدار و فروشنده داده می­‌شود  و به موجب آن تعهد می­‌شود که تعهد خریدار به پرداخت وجه معامله در تاریخ مشخص و با مبلغ مشخص انجام می­شود و هر گاه پرداخت مذکور در آن تاریخ از جانب خریدار انجام نشد بانک مبلغ مذکور را به فروشنده می­‌پردازد، این روش بالاخص در معاملات بین المللی بسیار استفاده می­‌شود.

بخوانید
انواع قراردادهای عمرانی و صنعت ساختمان چیست؟

2-2-2.تامین منابع از طریق وام­های داخلی

روش بسیار مرسومی در پروژه­‌های عمرانی بوده که به علت کثرت استعمال برای همگان روشن است.

3-2-2.تامین منابع از طریق وام­های بین المللی

تامین منابع از طریق وام‌های بین المللی در پروژه‌­های بین المللی یا زیر بنایی مورد استفاده قرار می­گیرد.

دسته بندی دیگری که در قراردادهای عمرانی بیان شده قراردادهای عمرانی از منظر موضوع است که به قرادادهای فنی و مهندسی، قراردادهای خدمات و مشاوره، قراردادهای ساخت یا خرید و فروش کالا و ماشین آلات، قراردادهای نمایندگی فروش و توزیع کالا و قراردادهای اعطای لیسانس و امتیاز تقسیم می­‌گردد. این قراردادها همه در قالب طرح های عمرانی منعقد می­‌شود ولی موضوع فعالیت طرف قرارداد در آن­ها متفاوت است.

1. قراردادهای فنی و مهندسی

از این قراردادها بیشتر در مرحله طراحی یک پروژه عمرانی استفاده می­شود و اصولاً شرکت­‌های مهندسی که کار طراحی، نقشه کشی، معماری و … را بر عهده دارند طرف قرادادهای مذکور هستند.

2. قراردادهای خدمات و مشاوره

این قراردادها فارغ از اجرای یک پروژه ناظر بر بهره­گیری از خدمات مشاوره­ای متخصصان فنی، مدیریتی، اقتصادی، بیمه‌­ای و … بوده که مستقیماً در اجرای پروژه نقشی ندارند ولی خدمات مشاوره به کارفرما و پیمانکار ارائه می­‌نمایند . نمونه قرارداد مشاوره را نیز در بانک قرارداد وینداد موجود می‌باشد.

3. قرارداد ساخت یا خرید و فروش ماشین آلات

در این قراردادها نیز همان­طور که از اسمش پیداست وظیفه ساخت یا خرید و یا فروش ماشین آلات مورد نیاز در یک پروژه عمرانی به اشخاص حقیقی یا حقوقی طرف قرارداد واگذار می­‌شود.

4. قراردادهای نمایندگی فروش و توزیع کالا

مفاد این قراردادها نیز مانند نام آن روشن است ولی برای بررسی دقیق­تر آن­‌ها می‌­توان به مطلب پیشین مجله حقوقی وینداد بررسی و نمونه قرارداد نمایندگی فروش در رابطه با قرارداد­های اعطای نمایندگی مراجعه نمود.

5. قراردادهای اعطای لیسانس و امتیاز

قراردادهای اعطای لیسانس یا واگذاری حق اختراع بسیار قراردادهای مهمی بوده و در آن رابطه کارفرما و پیمانکار به شکل مرسوم آن وجود ندارد و فی الواقع مالک زمین یا پروژه امتیاز ساخت یا بهره­برداری و یا امتیاز ساخت و بهره­برداری یک پروژه را برای مدتی طولانی (بعضاً تا 70 سال) به شخصی حقیقی یا حقوقی واگذار می­‌نماید و در مقابل مبالغی تحت عنوان حق الامتیاز، مالیات، حق الامضا و … دریافت می­‌نماید.

بررسی قراردادهای عمرانی و انواع آن در چهار مطلب اخیر انجام شده و به پایان رسید، تیم حقوقی وینداد مدعی است که جامع ترین تحلیل و بررسی قراردادهای عمرانی را در مطالب اخیر به مخاطبان خود ارائه نموده است.

به این مطلب امتیاز دهید!


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه هفتگی
عوضیت در خبرنامه

هر یکشنبه صبح آخرین مطالب و نکات حقوقی را دریافت کنید!

close-link