نحوه نوشتن متن قرارداد و تنظیم قراردادها یکی از مهارت‌های مهمی است که می‌تواند سرنوشت افراد، شرکت‌ها و کسب و کارها را رقم بزند. در چند سال گذشته تنظیم قرارداد اکثراً توسط خود افراد و بدون مراجعه به یک مشاور حقوقی صورت می‌گرفته است، اما اکنون هر فردی می‌تواند حتی با دانش کم حقوقی با استفاده از سامانه ‌های حقوقی آنلاین نظیر وینداد، قراردادهای خود را به ایمن‌ترین شکل تنظیم کند. در این مطلب سعی داریم طریقه نوشتن متن قراردادها و چگونگی تنظیم قراردادها و ساختار کلی یک قرارداد را برای شما بازگو کنیم. با وینداد همراه باشید.

درخواست تنظیم قرارداد

قرارداد چیست؟

در ماده ۱۸۳ قانون مدنی تعریفی از عقد یا قرارداد که معادل انگلیسی آن Contract است ارائه شده که عبارت است از اینکه دو یا چند نفر در مقابل دو یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد . به عبارت دیگر قرارداد نشان‌دهنده اراده طرفین برای ایجاد یک اثر حقوقی همراه با پذیرش تعهدات و مسئولیت‌ها است. با امضای قرارداد تمامی اسنادی که ذکر شد پایه و اساس تفسیر قصد طرفین محسوب می‌شوند. نقض شرط و بند قرارداد نه تنها ضمانت‌آور است بلکه از اعتبار و حمایت قانونی برخوردار است. قراردادها بر حسب طرفین، موضوع و تعهدات به دسته‌های متفاوتی تقسیم می‌شوند و در واقع قرارداد در جایی است که تمامی مذاکرات اولیه و مقدماتی به ثمر رسیده و ظهور و بروز رسمی و قانونی می‌یابد.

قرارداد به عنوان یک سند حقوقی در برابر همگان قابل استناد است و طرفین با استناد به قرارداد نیاز به دلیل بیشتری برای مطالبه تعهدات طرف دیگر ندارند.

چرا قراردادها باید نوشته و تنظیم شوند؟

در ایام قدیم مرسوم بوده است که برای انجام کاری، قراردادها را به صورت شفاهی منعقد می‌کردند، که این نوع قراردادها دچار شبهاتی بود و در آخر کار دو طرف به محکمه‌های قضایی می‌کشید؛ در برخی اوقات نیز قراردادها به صورت کتبی و بدون رعایت اصول نگارش نوشته می‌شدند که در حین کار باز هم دو طرف به مشکلات حقوقی زیادی برخورد می‌کردند.

اما در این دهه افراد می‌دانند که باید برای انجام کار و وظیفه، قراردادی با اصول صحیح را نگارش و امضا کنند تا درگیر کارهای حقوقی بعد از آن نشوند. بنابراین امروزه آشنایی با متن قراردادها و کسب مهارت و تجربه کافی برای نگارش یک متن قرارداد اصولی از ضروری‌ترین کارها برای موفقیت در قراردادنویسی و مسائل حقوقی است.

قرارداد به عنوان یک سند حقوقی در برابر همگان قابل استناد است و طرفین با استناد به قرارداد نیاز به دلیل بیشتری برای مطالبه تعهدات طرف دیگر ندارند.

چه نوع قرارداد هایی رایجی وجود دارند؟

قراردادها انواع مختلفی دارند؛ مانند: قرارداد استخدام ، قرارداد ساخت ساختمان ، قرارداد مشارکت مدنی ، قرارداد اجاره ، قرارداد فروش ، قرارداد پیمانکاری و… که در هر حیطه و زمینه‌ای متفاوت می‌باشند. در این مطلب سعی داریم اصول نگارش متن قرارداد را به صورتی با شما در میان بگذاریم که بتوانید از آن در تمام موارد قراردادنویسی استفاده کنید.

تفاوت میان قرارداد یا تفاهم‌ نامه یا توافق نامه چیست؟

تفاوت میان قرارداد، تفاهم‌نامه، توافق‌نامه از سوالات پرتکراری است که همه‌روزه برای افرادی که به فراخور نوع فعالیت‌شان با آن سر و کار دارند پیش می‌آید. قبل از اینکه تفاوت آنها را بیان کنیم، خاطرنشان می‌کنیم که عنوان اسناد تهیه‌شده ملاک تصمیم­‌گیری برای تمییز دادن این‌گونه اسناد نیست بلکه آن چیزی که ملاک تفسیر سند ایجاد شده می‌­باشد متن و محتوای متون تحریر شده است .لذا از این جهت بسیاری از حقوقدانان فرق چندانی میان تفاهم‌نامه، توافق‌­نامه و قرارداد قایل نمی‌­باشند. با این تفاوت که اصولا تفاهم‌ نامه برای طرفین الزام‌آور نیست یعنی تفاهم‌ نامه از نظر قانونی قابل استناد نیست ولی استفاده از برخی عبارات الزام‌آور می‌تواند مدعی را برای رسیدن به ادعای الزام‌آوری کمک کند. در مقابل توافق‌نامه‌ها به عنوان یک سند قانونی از الزام حقوقی بهره‌مند هستند اما رسمیت آنها از یک قرارداد کمتر است.

بخوانید
چرا لازمه یک توافق پایدار، توجه به جزئیات قرارداد است؟

فواید نوشتن یک قرارداد کدامند؟

مهم‌ترین فایده تنطیم و نوشتن قرارداد از این جمله است:

  • پیشگیری از هرگونه اختلاف احتمالی در آینده
  • افزایش بهره‌وری و کیفیت کار
  • حفظ روابط کاری و اقتصادی به طور مستمر
  • جلوگیری از اتلاف وقت و از بین رفتن حق و حقوق طرفین
  • کاهش ضرر و زیان ناشی از مسائل بوجود آمده در حین انجام کار (موضوع قرارداد)
  • جلوگیری از اختلاف نظرها در هنگام انجام کار و دعواهای حقوقی

با تنظیم قرارداد از کسب و کار خود محافظت کنید

اگر طریقه نوشتن متن قرارداد را ندانید و یک قرارداد به خوبی تنظیم و نوشته نشود، چه می­‌شود؟ اگر شما در این قرارداد مبلغ قابل توجهی را هزینه کنید، آیا شرایط خروج به گونه­‌ای هست که شما بتوانید سرمایه­‌تان را برگردانید؟ (به عنوان مثال، آیا بندی را در قرارداد درباره زمان خروج از آن و برگرداندن سرمایه­‌تان تنظیم کرده‌­اید؟). اگر طرف دیگر به برند و یا شهرت شما آسیب زد، می‌­توانید به سرعت قرارداد را خاتمه دهید؟ اگر در یک موضوع خاص که جزء مسئولیت­‌های شما محسوب می­‌شود از کسب و کارتان محافظت می­‌شود؟ آیا در دیگر موضوعات هم چنین محافظتی وجود دارد؟ آیا از برند و مالکیت معنوی شما محافظت می‌گردد ؟ و یا طرف مقابل در صورت استفاده از برند شما تعهداتش مشخص است؟
وقتی شما و شریک تجاری جدیدتان بر روی اصول کلی توافق کردید، ممکن است بر سر جزئیات به اختلاف برخورید که در نتیجه آن یکی از طرفین اقداماتی برخلاف روح قرارداد انجام دهد. هنگامی که مفاد قرارداد به خوبی درک شوند، طرفین بهتر می­‌توانند به اهداف مندرج در قرارداد دست پیدا کنند.

تمام مشکلات از جزئیات قرارداد شروع می‌­شود. پس بهتر است قبل از امضای هر قرارداد، جزئیات را یک بار دیگر بخوانید.

از نحوه مذاکره در جزئیات قرارداد آگاهی داشته باشید

لازمه یک قرارداد پایدار، توجه به جزئیات قرارداد است. اگر می‌خواهید زمان تنظیم قرارداد، در هزینه و زمان خود صرفه‌جویی کنید و از طرفی کارایی‌تان افزایش پیدا کند، بهتر است بر روی شرایط کلی و واضحی که وجود دارد توافق داشته باشید. قراردادهای پیچیده‌­تر احتمالاً منجر به افزایش زمان مذاکره بین طرفین خواهد شد. شما باید درباره این نکته هم فکر کنید که چگونه می­‌توانید قراردادی داشته باشید که برای هر دو طرف منافع داشته باشد؟ همچنین باید درباره مسائلی که می­‌تواند وضعیت معامله را تغییر دهد و مسائلی که می­‌تواند موجب شکست قرارداد شود، آگاهی داشته و برای پیشرفت اوضاع با یک کارشناس حقوقی مشورت کنید.

قبل از آغاز مذاکره بهتر است یک لیست از اولویت­‌های خودتان تهیه کنید تا در حین مذاکره راحت­‌تر درباره اهداف و اولویت­‌هایتان صحبت و درباره آنها مذاکره کنید.

در نظر گرفتن جزئیات در نحوه نوشتن متن قرارداد چه مزایایی دارد؟

با آگاهی از جزئیات، مزایایی به دست می‌آید که به هر یک از طرفین کمک می­‌کند تا متوجه شوند چه قسمتی از قرارداد مهم و چه قسمتی کم اهمیت است. کدام شرط از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و چه مواردی را می‌توان نادیده گرفت. به همین دلیل مفاد قرارداد باید مشخص و قابل سنجش باشد.

پس در هر قراردادی کارهایی که طرفین باید انجام دهند و تعهداتی را که باید بپذیرند و در مقابل آن چیزهایی که به دست خواهند آورد، باید مشخص شود.

 

نکات مهم و نحوه نوشتن متن قرارداد

نکات مهم در نحوه نوشتن متن قرارداد و تنظیم متن قراردادها

نکاتی که در ادامه گفته می‌شود  در هر قراردادی ضروری هستند و نبود آن می‌تواند کل قرارداد را از حالت حقوقی و محکمه پسند، خارج نمایند. پس لازم نکات نحوه نوشتن متن قرارداد و تنظیم آن را جدی بگیرید.

۱- عنوان قرارداد:
بعد از درج نام خداوند بر روی برگه قرارداد، عنوان قرارداد از بندهای واجب یک قرارداد است. شما باید تعیین کنید که قرارداد شما چه نوع قراردادی است: قرارداد طراحی سایت، قرارداد اجاره، قرارداد استخدام و…

۲- طرفین قرارداد:
بعد از درج عنوان قرارداد باید در بندی به نام “طرفین قرارداد” مشخصات شناسنامه‌ای و کدملی طرفین قرارداد به صورت کامل و با آدرس و شماره تماس منزل به صورت دقیق و شماره تلفن همراه درج گردد. باید توجه داشت در صورتی­که یکی از طرفین آدرس خود را در حین قرارداد تغییر داد، باید حتماً آن را کتباً به طرف دیگر اعلام و آن را پیوست قرارداد کند. در این بند عناوین طرفین نیز ذکر می‌گردد (طرف اول، طرف دوم، کارمند، کارفرما و…)

در صورتی­که فردی به نمایندگی و وکالت فرد دیگری به تنظیم و امضای قرارداد می‌پردازد، باید مشخصات کامل خود را همانند طرفین قرارداد، با ذکر عنوان خود (وکیل، نماینده و…) در متن قرارداد درج کند.

۳- موضوع قرارداد:
این بند یکی از مهمترین بندهای هر قراردادی است و ماهیت اقدام یا کاری که طرفین خود را ملزم به انجام آن می‌کنند، نشان می‌دهد. موضوع قرارداد می‌تواند فروش، اجاره، ساخت، توسعه، طراحی، واگذاری، حق استفاده، مشارکت و… باشد که باید با جزئیات دقیق و به صورت کاملاً واضح در این بند نوشته شوند.

بخوانید
فورس ماژور یا قوه قهریه چیست و چه کاربردی در قراردادها دارد؟

۴- مدت قرارداد:
یک قرارداد اصولی و حقوقی دارای مدت زمان شروع و پایان قرارداد است. یک قرارداد می‌تواند محدود یا نامحدود باشد؛ بنابراین باید تاریخ شروع و پایان قرارداد برای هر قراردادی به صورت دقیق نوشته شود.

۵- مبلغ قرارداد:
مبلغ قرارداد می‌تواند به صورت برآورد یا به صورت قطعی باشد؛ در هر دو صورت باید مبلغ قرارداد و نحوه دریافت‌ و پرداخت به همراه تاریخ‌های پرداخت به دقت و کامل در این بند توضیح داده شوند. در اکثر دعاوی حقوقی، بیشترین آن­ها بر سر مسائل مالی اتفاق افتاده است؛ بنابراین در صورتی­که به این بند توجه ویژه‌ای داشته باشید، حتی در دادگاه‌ها هم می‌توانید پیروز باشید.

نکته: نحوه پرداخت مبلغ قرارداد می‌تواند در بند یا ماده‌ جداگانه درج شود.

۶- شروط و تعهدات:
در متن قرارداد علاوه بر موضوع قرارداد باید تعهدات طرفین نیز به صورت کامل و مشخص ذکر شوند. در قراردادهای پیمانکاری براساس شرایط عمومی پیمان، ابتدا باید تعهدات پیمانکار و سپس تعهدات کارفرما درج شود اما در سایر قراردادها، درج این تعهدات به صورت توافقی می‌باشد و هر کدام به عنوان یک بند یا ماده جداگانه ذکر می‌شوند.

تمام موارد بالا از مهمترین بندهای یک قرارداد و نحوه نوشتن متن قرارداد هستند که ذکر آن­ها برای کاهش دعواهای حقوقی در قراردادها واجب است. اما بندها و ماده‌های دیگری نیز در قراردادها وجود دارد که براساس توافقات طرفین و زمینه تخصصی آن­ها در قرارداد ذکر می‌شوند.

نمونه‌ای از این بندها عبارتند از: تضمینات، محل تحویل و تأدیه، خسارات، حوادث قهری و فورس ماژور، فسخ قرارداد، مرجع حل اختلاف، اختیارات طرفین، انتقال قرارداد، محل اجرای قرارداد.

۷- فورس ماژور:‌ فورس ماژور یا قوه قهریه یکی از شروط مندرج در قرارداد است که بار مسئولیت را برای امور طبیعی و غیر قابل اجتنابی که انجام تعهدات قرارداد را مختل می‌کند، از طرفین قرارداد برمی‌دارد و مانع انجام تعهدات مندرج در قرارداد از سوی طرفین خواهد شد.

فورس ماژور برای حوادث و اتفاقاتی به کار می‌رود که جزو امور طبیعی محسوب شده و هیچ یک از طرفین را نمی‌توان به خاطر آن مسئول دانست نظیر طوفان، گردباد، زلزله و … .همچنین این واژه شامل امور انسانی نظیر اغتشاش، شورش و درگیری‌های مسلحانه نیز می‌شود.

۸- مرجع حل اختلاف: در صورت بروز اختلاف فی‌مابین طرفین قرارداد، در صورتی که توافقی در مذاکرات حاصل نشود، اصولا مرجعی به عنوان مرجع حل اختلاف مقرر می‌شود. زیرا منشا اختلافات در واقع اختلاف نظر طرفین با یکدیگر می‌باشد. جایی که طرفین به این نقطه می‌رسند که هیچ دیدگاه مشترکی بر روی یک موضوع واحد با یکدیگر ندارند. این اختلاف هم می‌تواند در مورد تفسیر یک قرارداد و هم می‌تواند در مورد نحوه اجرای یک قرارداد باشد.

اختلاف در مورد نحوه اجرای یک قرارداد زمانی است که یکی از طرفین معتقد است که تخلفی از جانب طرف دیگر قرارداد رخ داده است.

سخن آخر

توجه داشته باشید که تنظیم قرارداد در زمینه‌های مختلف، متفاوت است مثلاً شما نمی‌توانید از یک نمونه قرارداد اداری به عنوان قرارداد استخدام یا قرارداد طراحی و توسعه سایت استفاده کنید؛ بنابراین برای نگارش و تنظیم یک قرارداد اصولی و حقوقی، باید دقت کافی داشته و با تحقیق و بررسی و گرفتن مشاوره از یک وکیل مجرب قراردادی را تنظیم کنید که باعث امنیت و پیشرفت اصولی موضوع قرارداد شما شود.
یاد گرفتن نحوه نوشتن متن قرارداد و مهارت قراردادنویسی، در واقع آشنایی با اصول قراردادنویسی و تنظیم قراردادهای اصولی است؛ که باعث استحکام و پایداری روابط طرفین قرارداد یا شرکای تجاری می‌گردد. وینداد به عنوان یک تیم حقوقی با متخصصین و وکلای مجرب، می‌تواند کمکی برای تنظیم متن قراردادهای شما در هر زمینه‌ای باشد و شما را در مسائل حقوقی یاری کند.

دسته‌ها: تنظیم قرارداد

5 دیدگاه

دانا · ۲۸ خرداد ۱۳۹۸ در ۱۲:۰۷ ب.ظ

فوق العاده بود،تمام نکات رو دریک مطلب کوتاه گنجانده بودید، ازراهنماییتون کمال تشکررودارم.

    وینداد · ۲۸ خرداد ۱۳۹۸ در ۱:۱۰ ب.ظ

    سپاس از نظر شما، خوشحالیم که این مطلب براتون مفید بوده.

فرشاد · ۲ مرداد ۱۳۹۸ در ۱:۴۶ ق.ظ

عالی

رویا · ۱۲ مرداد ۱۳۹۸ در ۴:۲۷ ب.ظ

سلام وقت بخیر. 1سوال داشتم. اگر از مدت 1 قرارداد 1سال گذشته باشه میشه برای تمدید اون از امروز تا 1سال اینده (1سال) الحاقیه زد؟ یا چون بینش فاصله افتاده امکان تمدید با الحاقیه نیست؟

    وینداد · ۱۴ مرداد ۱۳۹۸ در ۱۲:۴۰ ب.ظ

    با سلام
    در پاسخ به سوال مطروحه چنانچه موضوع قرارداد انجام عملی بوده که پایان پذیرفته نمی‌توان آن را با الحاقیه تمدید کرد. لیکن چنانچه موضوع قرارداد انجام عملی بوده که پایان نپذیرفته می‌توان با الحاقیه‌ای انجام عمل موضوع قرارداد را تا زمان مورد توافق بین طرفین تمدید نمود.

    با احترام
    تیم حقوقی وینداد

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه هفتگی
عضویت در خبرنامه

هر یکشنبه صبح آخرین مطالب و نکات حقوقی را دریافت کنید!

close-link