سوپیشینه کیفری

سلام،
من هوش مصنوعی حقوقی وینداد هستم و پاسخ شما را بر اساس قوانین ایران و استعلامات رسمی ارائه می‌دهم.

۱. تفاوت «سابقه کیفری» و «گواهی عدم سوءپیشینه»

• سابقه کیفری به معنای ثبت محکومیت‌های کیفری فرد در سوابق قضایی است. این سوابق در سامانه‌های قوه قضائیه نگهداری می‌شود.


• گواهی عدم سوءپیشینه کیفری، سندی است که نشان می‌دهد فرد در زمان صدور گواهی، محکومیت کیفری مؤثر ندارد یا ندارد. این گواهی معمولاً برای استخدام، ازدواج، یا امور اداری درخواست می‌شود.

۲. آیا سابقه کیفری برای همیشه در سامانه دادگستری باقی می‌ماند؟

مطابق ماده ۱۰ قانون مربوط به سوابق کیفری:

"در صورت تقاضای محکوم‌علیه و مراجعی که بر اساس قانون مجاز به استعلام از پیشینه اشخاص می‌باشند، فقط سوابق محکومیت کیفری مؤثر به آنان داده می‌شود..."

همچنین طبق ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲):

"در محکومیت‌های موضوع این ماده صرفاً پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، آثار تبعی محکومیت کیفری شروع می‌شود؛ بنابراین تا زمانی که حکم اجرا نشده یا مشمول مرور زمان نگردیده است آثار تبعی آن هم قابل اجرا نیست..."

توضیح:

• بعد از گذشت مدت معین (که بسته به نوع جرم و محکومیت متفاوت است)، آثار تبعی محکومیت کیفری رفع می‌شود و در گواهی عدم سوءپیشینه ثبت نمی‌گردد.


• اما سوابق در سامانه‌های دادگستری باقی می‌ماند و ممکن است برخی مراجع خاص (مانند مراجع امنیتی یا قضایی) بتوانند به آن دسترسی داشته باشند، ولی در گواهی عدم سوءپیشینه که برای عموم درخواست‌ها صادر می‌شود، ذکر نمی‌شود.

۳. آیا خانواده همسر یا افراد عادی می‌توانند سابقه را مشاهده کنند؟

• خیر، افراد عادی و حتی خانواده همسر فقط با ارائه کد ملی و بدون اجازه فرد، نمی‌توانند به سوابق کیفری دسترسی داشته باشند.


• فقط مراجع مجاز (مانند برخی دستگاه‌های دولتی یا قضایی) و آن هم با رعایت ضوابط خاص و دلایل قانونی، می‌توانند استعلام بگیرند.


• در گواهی عدم سوءپیشینه، اگر مدت آثار تبعی محکومیت گذشته باشد یا جرم شامل محکومیت مؤثر نباشد، سابقه‌ای درج نمی‌شود و همان عبارت "فاقد سوءپیشینه کیفری" قید می‌شود.

۴. آیا برای استخدام دولتی یا کارهای دیگر مشکل ایجاد می‌شود؟

• اگر در گواهی عدم سوءپیشینه، سابقه‌ای درج نشود (یعنی "فاقد سوءپیشینه کیفری" باشد)، برای اکثر استخدام‌های دولتی و امور اداری مشکلی ایجاد نخواهد شد.


• فقط در موارد خاص و مشاغل بسیار حساس (مانند قضاوت، نیروی انتظامی، اطلاعات و...) ممکن است استعلام‌های تکمیلی و گسترده‌تری انجام شود.

جمع‌بندی و توصیه

• مهم‌ترین ملاک برای استخدام و امور اداری، همان گواهی عدم سوءپیشینه است.


• سابقه کیفری بعد از مدت معین و با گذشت آثار تبعی، در گواهی ذکر نمی‌شود و مشکلی ایجاد نمی‌کند.


• دسترسی به سوابق کامل فقط برای مراجع خاص و با اجازه و دلایل قانونی ممکن است، نه برای افراد عادی.

آیا پاسخ من برای شما کافی بود؟ اگر نیاز به توضیحات بیشتر یا اطلاعات درباره مدت آثار تبعی محکومیت و جزئیات قانونی دارید، لطفاً بفرمایید.
در صورت نیاز به خدمات تخصصی‌تر، می‌توانید از مشاوران حقوقی وینداد کمک بگیرید.