یکی از مسائلی که هنگام بررسی موضوع قراردادهای استخدامی از منظر حقوقی، به آن اشاره می­‌شود مسئله انواع این قراردادهاست. انواع قراردادهای استخدامی در ایران را، می­‌توان به دو دسته­‌ی، استخدام در دستگاه‌ها و سازمان­‌های دولتی و استخدام در شرکت‌­های خصوصی تقسیم‌بندی نمود. در هر دو نوع این قراردادها، موضوع تامین­‌اجتماعی و بازنشستگی و سایر مزایا، مورد بررسی قرارگرفته است. این قراردادها از نظر حقوقی قابل پیگیری است. اساساً افراد، این قراردادها را به این دلیل تنظیم می­‌کنند که بتوانند از پشتوانه حقوقی آن بهره­مند شوند.

انواع قراردادهای استخدامی که در دستگاه‌های دولتی منعقد می‌شود:

از لحاظ حقوقی و بر مبنای قانون، قرارداد­های استخدامی که اکنون در ارگان­‌های دولتی کشور ایران منعقد می‌­شوند، به سه دسته، قابل تقسیم هستند: از دید حقوقی ، این قرارداد­ها عبارت‌اند از: قرارداد استخدام رسمی، قرارداد استخدام پیمانی و قرارداد استخدام خدماتی یا قرارداد کاری. هر کدام از این قراردادها وابسته به شرایط خاصی هستند. البته می­‌توان گفت که، بندها و مفاد مشترکی بین هر سه آن‌ها وجود دارد.

قرارداد استخدام کارکنان رسمی دولت:

کارمندان دولت برای تصدی مسئولیت­‌های مشاغل دولتی، به کار گرفته می­‌شوند. این افراد باید دارای شرایط خاصی باشند و گزینش­‌های متناسب با شغل مورد نظر را، با موفقیت بگذرانند. جالب توجه است که بدانید که در مورد مشاغل دولتی و حاکمیتی، چنین گفته می­‌شود که، این مشاغل از لحاظ حقوقی دارای امتیاز تصمیم سازی در امور مهم بوده و در انجام فعالیت­‌های جاری مملکت، مؤثر هستند. بالطبع موقعیت فرد استخدام‌ شده، می­‌تواند در پیشرفت مقاصد اداری و دولتی حائز اهمیت باشد. از نظر حقوقی نیز، موقعیت او می­‌تواند، از اهمیت فوق­العاده­ای برخوردار است.

بهتر است بدانید که کارمندانی که طبق قرارداد استخدام رسمی به کار گرفته می­شوند، از منظر حقوقی، زیر نظر نظام استخدامی کشور و همین‌طور قانون مدیریت خدمات آن هستند. این افراد تحت پوشش بیمه­ای قرار گرفته و مشمول این هستند که جزو صندوق بازنشستگی کشور باشند.

کارکنان مشمول قرارداد استخدام پیمانی:

این افراد برای انجام کارهای تصدی­گری در ارگان­‌های اداری و دولتی پذیرفته می­‌شوند. افراد استخدام شده‌ی پیمانی، زیر نظر آیین‌نامه استخدامی پیمانی بوده و از منظر حقوقی، تحت پوشش صندوق تامین ­اجتماعی قرار می­‌گیرند. البته باید بدانید که این افراد، همانند استخدامی­‌های رسمی نبوده و استخدام آن‌ها منوط به پیمان­نامه­‌ای است که طبق آن، در یک ارگان دولتی مشغول به کار شده‌­اند.

قرارداد استخدامی کارکنان خدماتی:

افرادی که طبق این قرارداد، در بخش­های دولتی مشغول به کار می‌­گردند، کارهای خدماتی و مسئولیت پشتیبانی بخش­های اصلی را عهده­‌دار می­شوند. درواقع می‌­توان گفت که، این افراد کارهایی مثل آرایشگری، آشپزی، سرایداری، رخت­شویی و … را انجام می‌­دهند. این افراد نیز همانند دو گروه اول، از منظر حقوقی، تحت پوشش قانون تامین ­اجتماعی هستند. البته فراموش نشود که کارمندان خدماتی بخش­های دولتی، از لحاظ استخدامی و اداری، مشمول قانون کار می­گردند.

انواع قراردادهای استخدامی که در شرکت­‌های خصوصی بسته می‌­شود:

در سازمان­‌های خصوصی و غیردولتی نیز، انواع قراردادهای استخدامی تنظیم ­می‌­شود و افرادی که طبق این اسناد پذیرفته می­‌شوند، از منظر حقوقی، دارای حقوق و وظایفی هستند که باید بر مبنای آن­ها عمل شود. این افراد، زیر نظر نظام قانون کار هستند و مزایای تامین اجتماعی برای آن‌ها لحاظ می‌­شود. همچنین این کارکنان، شامل صندوق تامین اجتماعی نیز می­‌گردند.

بخوانید
برون‌سپاری پروژه بدون قرارداد، هرگز!

 از یک نگاه انواع قراردادهای استخدامی بخش خصوصی عبارت‌اند از: قرارداد استخدام کار غیرموقت یا قرارداد دائم، قرارداد استخدام موقت یا قرارداد کار با مدت معین، قرارداد کار معین، قرارداد استخدام کار آزمایشی و در نهایت، قرارداد کار کارآموزی. هرکدام از این قراردادها از لحاظ حقوقی قابل پیگیری است. در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می­‌شود:

قرارداد استخدام کار غیرموقت یا دائم:

این قرارداد استخدامی از لحاظ حقوقی، این گونه تعریف می‌­شود که، یا در یکی از بندهای این قرارداد، صراحتاً به نامحدود بودن زمان کار اشاره می‌­شود، یا این­که، زمانی برای پایان این قرارداد، عنوان نمی­‌گردد. لازم به تذکر است که، پایان این نوع قراردادها وابسته به شرایط خاصی است و باید ترتیبات معینی به وقوع بپیوندد. به همین خاطر از دید حقوقی، نمی‌­توان این قرارداد را یک­طرفه فسخ کرد. البته شرایط و ترتیبات فسخ این قرارداد در بطن آن ذکر شده است. برخی از شرایطی که باعث فسخ قرارداد کار دائم می­گردد را در زیر بیان می­‌کنیم:

در صورت فوت کارگر:

از منظر حقوقی، این واقعه قهری، طبیعتاً به معنی پایان کار کارگر و فسخ قرارداد است.

ازکارافتادگی:

این موضوع نیز جزو مسائلی تحت عنوان قوای قهریه است که فسخ قرارداد را موجب می­گردد. البته این موضوع باید توسط کارشناسان تامین ­اجتماعی تشخیص داده شود.

بازنشستگی:

طبق ضوابط حقوقی، برای پایان زمان کار یک کارگر، مدت معینی مشخص شده که، پایان این زمان، تحت عنوان بازنشستگی شناخته می­شود. با بازنشسته شدن کارگر، همکاری کارگر با بخش خصوصی، پایان یافته و قرارداد او نیز فسخ می‌­گردد.

در صورت استعفای کارگر:

زمانی که یک کارگر تقاضای استعفا می­‌دهد، درواقع تقاضای فسخ قرارداد کاری با یک شرکت نموده است. از لحاظ حقوقی، با پذیرش این تقاضا توسط مدیریت شرکت، قرارداد شرکت با کارگر فسخ می‌­گردد.

قصور در انجام امور محوله و نقض آیین نامه‌­های انضباطی:

بر اساس ماده 27 قانون کار؛ هر گاه کارگر در انجام وظایف محوله قصور ورزد و یا آیین‌نامه‌های انضباطی کارگاه را پس از تذکرات کتبی ، نقض نماید کارفرما حق دارد در صورت اعلام نظر مثبت شورای اسلامی کار علاوه بر مطالبات و حقوق معوقه به نسبت هر سال سابقه کار معادل یک ماه آخرین حقوق کارگر را به عنوان «حق سنوات» به وی پرداخته و قرارداد کار را فسخ نماید.

قرارداد استخدامی کار موقت یا با مدت معین:

در این قرارداد، زمان پایان کار در یکی از مفاد آن ذکر می‌­شود. لازم به توجه است که، پایان زمان کار به منزله پایان قرارداد کاری است. البته توجه به این موضوع نیز می­‌تواند مهم باشد که تمدید پیاپی این قرارداد، حالت موقت بودن آن­را به حالت دائمی مبدل نمی‌­سازد. از نظر حقوقی، فسخ یک طرفه قرارداد، قبل از پایان زمان آن نیز ممکن نیست. در برخی از قراردادهای موقت بیان می­‌شود که، طرفین باید یک ماه قبل از تصمیم به فسخ قرارداد، دیگری را مطلع سازند.

دریافت قرارداد کار

5.0
02

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه هفتگی
عضویت در خبرنامه

هر یکشنبه صبح آخرین مطالب و نکات حقوقی را دریافت کنید!

close-link