درصد تخفیف
300 هزار تومان تخفیف
|
تخفیف ویژه زمستان
تخفیف فصل زمستان
شیفت شب چیست؟

شیفت شب چیست؟ شب کاری در قانون کار

ساعات کاری از مواردی است که در قانون بررسی شده و حقوق کارگر و کارفرما در آن تعیین شده است. کار در شیفت شب و شب کاری در قانون کار یکی از این موارد است. قرارداد کار میان کارگر و کارفرما یکی از مهم‌ترین و در عین حال پر ظرافت‌ترین روابط حقوقی است که سهم […]

ساعات کاری از مواردی است که در قانون بررسی شده و حقوق کارگر و کارفرما در آن تعیین شده است. کار در شیفت شب و شب کاری در قانون کار یکی از این موارد است. قرارداد کار میان کارگر و کارفرما یکی از مهم‌ترین و در عین حال پر ظرافت‌ترین روابط حقوقی است که سهم بسیاری از اختلافات و دعاوی حقوقی را به خود اختصاص داده است. یکی از دلایل بروز اختلاف میان کارگر و کارفرما، عدم اطلاع کافی از مقررات قانونی و عدم تنظیم دقیق قرارداد کار است.

در این مطلب به شب کاری یا قانون کار در شیفت شب می‌پردازیم که یکی از مسائل مربوط به مدت کار است و مقررات آن در مبحث دوم از فصل سوم قانون کار مطرح شده است.

شب‌کاری یا کار در شیفت شب به چه معناست؟

ساعت کاری همه مشاغل یکسان نیست و ماهیت برخی مشاغل اقتضای فعالیت در ساعات شب را دارد. از آنجا که فعالیت در شب به لحاظ زیستی و اجتماعی غیرمتعارف بوده و دشوارتر از اشتغال در روز است، قانون برای حمایت از کارگران شیفت شب کاری، مزایایی را در نظر گرفته است.

در اینجا بد نیست بدانید قانون کار نسبت به افزایش فعالیت کارگر از میزان استاندارد تعیین‌شده در قانون اصولاً دو نوع موضع برای حمایت از کارگر اتخاذ می‌کند. به این صورت که یا کار مازاد بر میزان استاندارد را ممنوع می‌کند یا به ازای کار مازاد، دستمزد بیشتر مقرر می‌کند. مانند ممنوعیت کار بدون تعطیل هفتگی و دستمزد اضافه به ازای هر ساعت اضافه کار.

شب کاری در قانون کار

برای تشخیص اینکه آیا یک کارگر شب کار است و مقررات شب کاری در قانون کار عمل او را در برمی‌گیرد یا خیر، باید دید قانون چه بازه زمانی را نوبت شب به حساب می‌آورد.

کارگر شب کار کسی است که در بازه زمانی ده شب (ساعت ۲۲) تا شش صبح به کار مشغول است. بنابراین می‌توان گفت «شیفت شب» به این بازه هشت ساعته‌ اطلاق می‌شود.

مزایای شب کاری در قانون کار

با توجه به اینکه کار کردن در نوبت شب دشوارتر از اشتغال در ساعات صبح یا عصر است. دستمزد شب کاری ۳۵٪ بیشتر از دستمزد کار در سایر نوبت‌ها است. به عنوان مثال، در نحوه محاسبه شب کاری قید شده اگر دستمزد هشت ساعت کار در نوبت روز صدهزار تومان باشد، به هشت ساعت کار در شیفت شب صد و سی و پنج هزار تومان دستمزد تعلق خواهد گرفت.

اگر فقط قسمتی از ساعت کاری در شیفت شب باشد چه می‌شود؟

با وجود اینکه گفتیم شیفت شب شامل یک بازه هشت ساعته است، اما برای برخورداری از مزایای شب کاری نیازی نیست که تمام ساعت کاری کارگر در بازه گفته‌شده قرار گیرد. بلکه به هر میزانی که کارگر در این بازه فعالیت کرده باشد، مشمول این مازاد دستمزد ۳۵ درصدی خواهد بود. برای مثال، اگر ساعت کاری یک کارگر از ساعت سه بعد از ظهر تا یازده شب باشد، فعالیتی که در ساعت ده تا یازده شب که در شیفت شب قرار دارد، شب کاری است و مشمول ۳۵٪ دستمزد مازاد می‌شود.

مزایای شب‌کاری در روز جمعه

قانون کار برای کارگران تعطیل هفتگی را در نظر گرفته است که بر اساس آن، کارگران باید یک روز در هفته را بدون حضور در محل کار و بدون کار کردن مزد دریافت کنند. این قانون روز جمعه را به عنوان روز تعطیل هفتگی تعیین کرده است. با این حال، فعالیت در روز جمعه ممنوعیتی ندارد؛ به شرط آنکه کارفرما روز دیگری به عنوان تعطیل هفتگی برای کارگر در نظر بگیرد. به عبارت دیگر، آنچه در قانون ممنوع است، کار بدون تعطیلی در تمام هفته است، اما لزومی ندارد که تعطیل هفتگی کارگر حتماْ در روز جمعه باشد.

با تمام این اوصاف، از آنجا که فعالیت در روز جمعه که عرفاْ ‌روز تعطیل عمومی است از عرف اشتغال خارج است، قانون برای عدم استفاده از تعطیلی روز جمعه، ۴۰٪ اضافه پرداخت به کارگر را مقرر کرده است.

وضعیت شیفت شب کاری در قرارداد

اگر در شیفت شب کار می‌کنید ممکن است با نگاه به قرارداد خود متوجه شوید که مزایایی که در این مطلب برای شب کاری گفتیم در قرارداد شما ذکر نشده است.

در این صورت لازم نیست نگران باشید؛ چراکه مقررات کار از مقررات حقوقی آمره به شمار می‌آید. به این معنا که حمایت‌هایی که در این قانون برای کارگر وجود دارد، نیازی به توافق یا تأیید کارفرما ندارد. به همین جهت، حتی اگر حداقل مزایایی که در این قانون قرار دارد در قرارداد کار ذکر نشده باشد کارگر می‌تواند با استناد به مقررات، آن حقوق و مزایا را از کارفرما مطالبه کند. سپس در صورت امتناع کارفرما،‌ از وی در مراجع قانونی صالح شکایت کند. بنابراین اگر چنین بندی در قرارداد کار خود نمی‌یابید، نگران نباشید؛ زیرا مزایای شب کاری همچنان به شما تعلق می‌گیرد.

سخن پایانی

شب‌کاری یکی از مواردی است که به دلیل شرایط خاص، دارای قوانین و مقررات ویژه است. برای مثال طبق قانون برای آن دستمزد بیشتری تعیین شده و همچنین ساعت کاری آن از ۱۰ شب تا ۶ صبح محاسبه می‌شود.

از این رو در هنگام تنظیم قرارداد باید به آن توجه کنید. به همین دلیل توصیه می‌شود قرارداد خود را توسط کارشناسان حقوقی تنظیم نمایید تا از چالش‌های احتمالی جلوگیری کنید. در این بین تفاوتی ندارد که قرارداد را از جانب کارفرما یا فردی که می‌خواهد استخدام کند، تنظیم می‌کنید.

سوالات متداول

چه افرادی شب کار محسوب می‌شوند؟

افرادی که از ساعت ۱۰ شب تا ۶ صبح فعالیت می‌کنند، اصطلاحا شب کار هستند.

آیا قرارداد افراد شب کار از جمله قراردادهای کار است؟

به این قرارداد طبق قانون کار تنظیم می‌شود و صرفا شرایط همکاری در آن کمی متفاوت است.

5/5 - (3 امتیاز)
اشتراک‌گذاری

مشاوره تلفنی حقوقی آنلاین

برای دریافت مشاوره تخصصی خدمات حقوقی کسب‌وکارها ( تنظیم قراردادهای دو زبانه، تنظیم اوراق قضایی، دعاوی تخصصی کسب‌وکارها، مالکیت فکری، کپی‌رایت و غیره) درخواست خود را ثبت نمایید. کارشناسان ما، با شما تماس خواهند گرفت.

نظرات
ثبت نام
Notify of
guest

10 Comments
جدیدترین
قدیمی‌ترین بیشترین امتیاز
Inline Feedbacks
مشاهده تمامی نظرات
بهرام
بهرام
9 ماه پیش

سلام
من در شرکتی کار میکنم که از ساعت ۷ عصر تا ساعت ۸ روز بعد ۱۳ ساعت یکسر کار میکنیم
لطفا بفرمایید برای اینچنین ساعت کاری قانون سخت وزیان آور شامل میشود یا نه؟

مجید فکری
مجید فکری
10 ماه پیش

سلام من از سال ۹۷ تا ۴۰۱ تو ی شرکت کار می کردم ۱۲ ساعت کلا شب کار چار سال 

حقوق سال ۴۰۱ نه میلیون پانصدهزار 

بعد حقوق سال جدید رو همیشه ی ماه دیرتر حساب می‌کرد مثلا تو دوران کرونا از برج دو وارد شرکت شدیم اما از برج سوم حقوق سال جدید رو واریز می کرد 

بعد روز های یک سی و یک روز رو سی روزه حساب می‌کرد 

ایا درست حساب کرده از ساعت ۱۹ تا هفت صبح کار می کردیم

علی امیدیان مفرد
علی امیدیان مفرد
1 سال پیش

سلام مزایای یک هفته ۱۲ساعت کار در روز ویک هفته ۱۲ساعت کار در شب چگونه است و حق شب چگونه محاسبه می‌شود

فاطمه حسین‌قلی‌ لو
فاطمه حسین‌قلی‌ لو
در پاسخ به  علی امیدیان مفرد
1 سال پیش

با سلام واحترام.
طبق ماده 58 قانون کار:
براي هر ساعت كار درشب تنها به كارگران غير نوبتي 35 %اضافه بر مزد ساعت كار عادي تعلق ميگيرد.

راهب بدل پور
راهب بدل پور
1 سال پیش

با سلام
بنده یک شب در میان از ساعت 18 عصر الی 6 صبح مشغول بکار هستم لطفا نحوه محاسبه نوبت کاری را بفرمایید

فاطمه حسین‌قلی‌ لو
فاطمه حسین‌قلی‌ لو
در پاسخ به  راهب بدل پور
1 سال پیش

با سلام و احترام
طبق ماده 56 قانون کار، كارگري كه در طول ماه به طور نوبتي كار ميكند و نوبتهاي كار وي در صبح و عصر واقع ميشود 10 %وچنانچه نوبتها در صبح و عصر و شب قرار گيرد، 15 %و درصورتيكه نوبتها به
صبح وشب و يا عصر و شب بيفتد 5/22 %علاوه بر مزد به عنوان فوق العاده نوبت كاري دريافت خواهد كرد.

امیرحسین
امیرحسین
2 سال پیش

سلام وقت بخیر میخاستم بدونم در شیفت شب کاری که از ساعت 12شب شروع و در ساعت 8 صبح به اتمام میرسد وقت استراحتی در قانون هست به فرض مثال نیم ساعت استراحت باشه چون من در شرکتی کار میکنتم که شب کاری از ساعت 12 شروع میشه و ساعت 8 به اتمام میرسه و اصلا استراحتی تا صبح نداریم

کارشاس حقوقی وینداد
کارشاس حقوقی وینداد
در پاسخ به  امیرحسین
1 سال پیش

سلام،

خیر چنین موردی در قانون کار پیش بینی نشده است. ساعات کار مطابق با ماده 51 قانون کار 44 ساعت در هفته است.همچنین، روز جمعه برابر با ماده 62 قانون کار روز تعطیلی با مزد است. بنابراین ساعات کار موظفی 44 ساعت باید در 6 روز تکمیل گردد.اگر کارگری ساعات کاری مساوی در 6 روز انجام دهد باید روزانه 7 ساعت و 20 دقیقه مشغول به کار شود. بنابراین چنانچه در کارگاهی روزانه 40 دقیقه به عنوان زمان استراحت و صرف غذا منظور می گردد، کارگر باید روزانه 8 ساعت در کارگاه حضور داشته باشد.

با احترام،
تیم حقوقی وینداد.

رضا
رضا
2 سال پیش

سلام
آیا طبق قانون کار میشه نیروی ثابت برای شیفت شب استخدام کرد؟

کارشاس حقوقی وینداد
کارشاس حقوقی وینداد
در پاسخ به  رضا
1 سال پیش

با سلام،

بله، اصولا اگر زمان انجام کار بین ۲۲ تا ۶ بامداد باشد، کارگر شیفت شب در نظر گرفته شده و تابع برخی مقررات خاص قانون کار است.

با احترام،
تیم حقوقی وینداد.

آنچه در این مطلب خواهید خواند

بعد از ثبت درخواست، کارشناسان حقوقی با شما تماس می‌گیرند تا جزئیات قرارداد کار و استخدام شما را در بندهای قرارداد بیاورند.

خدمات قراردادی وینداد

بعد از ثبت درخواست، کارشناسان حقوقی با شما تماس می‌گیرند تا جزئیات قرارداد کار و استخدام شما را در بندهای قرارداد بیاورند.

مقالات مرتبط

نکات تنظیم قرارداد استخدامی
مقالات قرارداد کار

5 نکته کلیدی در تنظیم قرارداد استخدامی

قرارداد استخدامی یک قرارداد حقوقی میان کارفرما (استخدام کننده) و کارگر یا کارمند (استخدام شونده) است که شرایط همکاری دو طرف را مشخص می‌کند. کسانی

انواع مرخصی کارمندان در قانون کار
مقالات قرارداد کار

انواع مرخصی کارمندان در قانون کار

موضوع مرخصی و ایجاد اوقات استراحت برای کارمندان و کارگران همواره از مهم‌ترین بخش‌های نظام کار هر کشور بوده است. در قانون کار ایران نیز