Employment-contract

راهنمای جامع تنظیم انواع قرارداد کار ۱۴۰۳ + بیمه و نکات حقوقی

رایج‌ترین قرارداد برای همکاری با سایر افرادی که در قالب کارکنان یک شرکت، مغازه یا هر کسب‌وکار دیگری فعالیت می‌کنند، قرارداد کار است. قراردادی که بر اساس آن کارفرما ملزم به بیمه کردن کارگر است. با وجود اینکه در قانون کار، قرارداد کتبی و شفاهی معتبر شناخته شده ولی بیشتر کارفرمایان تصور می‌کنند که قرارداد شفاهی از بار تعهدات آن‌ها کم می‌کند اما باید گفت که این نوع قراردادها به دلیل قدرت اثباتی کمتر، هزینه زیادی را بر دوش کارفرما می‌گذارند.

برای استخدام در کسب‌وکارهای مختلف مثل شرکت، مغازه و بیشتر بخش‌‎های خصوصی بهترین روش، تنظیم قرارداد کار است که می‌تواند در هر یک از انواع نمونه قرارداد کار موقت، دائم، برای کار معین و غیره باشد. اما اگر می‌خواهید بدانید قرارداد کار چیست؟ در تنظیم این قرارداد چه نکاتی اهمیت دارند؟ حقوق هر یک از طرفین چگونه تامین می‌شود؟ عواقب نداشتن قرارداد کار و بستن قرارداد کاری چیست؟ در این مقاله به‌طور کامل این موارد را توضیح خواهیم داد.

قرارداد کار چیست و چگونه تنظیم می‌‎شود؟

بر اساس قانون کار، دو طرف یک متن قرارداد کاری، کارگر و کارفرما هستند. کارگر حتما باید یک شخص حقیقی باشد که به دستور کارفرما، کاری را برای مدت موقت یا غیر موقت را انجام می‌دهد و در قبال آن کار، دستمزد روزانه، هفتگی یا ماهانه دریافت می‌کند. در مقابل، کارفرما می‌تواند شخص حقیقی یا حقوقی (مثل شرکت) باشد. 

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌‎های قرارداد کار، مزایایی است که در قانون کار مشخص شده است؛ بنابراین کارکنان علاوه‌بر مزد، از مزایای قانونی مثل عیدی، سنوات، اضافه کاری، مرخصی و غیره نیز بهره‌مند می‌شوند.

برای تنظیم قرارداد کاری، با توجه به نوع و شرایط شغلی می‌‌‎توانید هر یک از انواع قراردادهای کار را تنظیم کنید. به همین منظور در ادامه با انواع قراردادهای کار آشنا خواهید شد.

انواع قراردادهای کار و استخدام

قراردادهایی که بر اساس قانون کار تنظیم می‌‎شوند، انواع مختلفی دارند که به‌‎طور کلی باید انواع قرارداد کار را این گونه معرفی کرد.

قرارداد‌های کار از نظر مدت قرارداد

در این دسته‌‎بندی قراردادهای کار از نظر مدت زمان همکاری در قانون به سه شکل زیر تنظیم می‌‎شود:

  1. قرارداد کار با مدت موقت
  2. قرارداد کار غیر موقت (دائمی)
  3. قرارداد کار برای انجام کار معین

رایج‌‎ترین نوع قرارداد کار در این دسته‌‎بندی، قرارداد کار با مدت موقت است که می‌‎تواند بر اساس ماهیت کار و توافق کارفرما با کارکنان خود از یک روز تا ۹۹ روز یا بیشتر باشد.

قراردادهای کار از نظر ساعت کار

نوع دیگری از قرارداد کارگر و کارفرما از نظر ساعت کار به قراردادهای تمام‌وقت و قراردادهای پاره‌وقت تقسیم می‌شوند. ساعت کاری یک کارگر تمام وقت به‌صورت قانونی در روز ۸ و در هفته ۴۴ ساعت تعیین شده که در این صورت کارگر از مزد و مزایای کامل قانونی برخوردار خواهد شد.

در مقابل فعالیت کمتر از این میزان به‌‎عنوان پاره وقت محسوب می‌‎شود که به همان اندازه حقوق و مزایا به کارکنان تعلق می‌‎گیرد. قراردادهای پاره‌وقت را می‌توان به صورت قرارداد کار ساعتی نیز تنظیم کرد.

از دیگر قراردادهایی که می‌‎توان در این دسته‌‎بندی معرفی کرد، موارد زیر هستند:

قرارداد کار آزمایشی: کارگر و کارفرما می‌توانند با توافق یکدیگر دوره‌ آزمایشی را تعیین کنند که طبق قانون مدت این دوره‌ نباید از سه ماه بیشتر باشد به این صورت که حداکثر این مدت برای کارگران ساده و نیمه‌ماهر یک ماه و برای کارگران ماهر و دارای تخصص بالا سه ماه است؛ در این صورت باید قرارداد کار آزمایشی تنظیم کنند.

قرارداد کارآموزی: قرارداد کارآموزی یکی از انواع قراردادهای کاری است که بر اساس آن کارآموز از حقوق قانونی برخوردار می‌شود و ساعت و شرایط قرارداد کار او در قانون تعیین شده است.

قراردادهای کارمزدی: در قرارداد کارمزدی باید میزان و مقدار کار، متناسب با زمان مشخص شده، باشد.

انواع قرارداد کار

قرارداد کار موقت بدون بیمه

یکی از الزاماتی که باید در قانون کار توسط کارفرما رعایت شود، پرداخت حق بیمه کارگر است. اما گاهی برخی از کارفرمایان برای پرداخت حق بیمه با کارکنان خود خلاف قانون، توافق می‌‎کنند. به این صورت که کارفرما هیچ مبلغی را بابت حق بیمه کارگر پرداخت نکند یا میزانی را به‌‎صورت مازاد بر دستمزد به کارگر بپردازد.

این در حالی‌ست که هر گونه توافق برای پرداخت نکردن حق بیمه به سازمان تامین اجتماعی خلاف قوانین و مقررات است و اعتبار قانونی ندارد. بر همین مبنا نیز کارگر می‌‎‌تواند در این مورد از کارفرما شکایت کند.در نتیجه هیچ قرارداد کار موقت یا غیر موقت بدون بیمه‌ را نمی‌توان تنظیم کرد.

توجه داشته باشید که چنین قانونی یعنی پرداخت حق بیمه در تمامی انواع قراردادهای کار الزامی است. حتی اگر قرارداد کوتاه مدت و موقت باشد. یعنی در هر صورت کارفرما ملزم به پرداخت حق بیمه کارگر نزد سازمان تامین اجتماعی است.

همچنین این نکته را در نظر داشته باشید که در قرارداد کار موقت، در صورتی که کارگر بیش از یک سال فعالیت داشته باشد کارفرما باید به ازای هر سال سابقه کار مبلغی معادل یک ماه دستمزد او به‌‎عنوان مزایای پایان کار به کارگر پرداخت کند.

جدول کامل حقوق کارگران 1403

هر سال، حداقل حقوق و دستمزد به‌علاوه مزایای کار از سوی شورای عالی کار تعیین می‌شود که این میزان نسبت به سال گذشته افزایش پیدا می‌کند.

میزان افزایش حقوق قرارداد کار معین ۱۴۰۲ در سال جدید ۲۲ درصد افزایش پیدا کرده و با این توصیف می‌توان گفت که در سال ۱۴۰۳ میزان حداقل دستمزد کارگران ۸ میلیون و ۲۰۸ هزار تومان تعیین شد که این رقم بدون محاسبه مزایای قانون کار است. در جدول زیر می‌توانید لیست کاملی از جزئیات حقوق و دستمزد و مزایای قانون کار را مشاهده کنید.

عنوان مبلغ (ریال) فرمول محاسبه
1 حداقل مزد 1403 قانون کار (روزانه) 2,388,728
2 حداقل حقوق 1403 قانون کار (ماهانه) 71,661,840
3 میزان افزایش سایر سطوح مزدی 1403 22%+230026
4 پایه سنوات 1403 (مزد پایه) روزانه 70,000
5 بن کارگری 1403 (کمک هزینه اقلام مصرفی خانوار) ماهانه 14,000,000
6 حق مسکن 1403 (کمک هزینه مسکن) ماهانه 9,000,000
7 حق تاهل ماهانه 5,000,000
8 حق اولاد برای 1 فرزند کمک هزینه عائله مندی ماهانه 7,166,184 مزد حداقل مزد * تعداد فرزند * 3
9 حق اولاد برای 2 فرزند کمک هزینه عائله مندی ماهانه 14,332,368
10 حق اولاد برای 3 فرزند کمک هزینه عائله مندی ماهانه 21,498,552
11 مزد ساعتی 1403 هر ساعت کار عادی 325,884 7.33 / مزد روزانه
12 فوق العاده مزد هر ساعت اضافه کاری 1403 456,237 مزد ساعتی * 1.40 * ساعت اضافه کاری
13 فوق العاده مزد هر ساعت شب کاری 1403 114,059 مزد ساعتی * 0.35 * ساعت شب کاری
14 فوق العاده مزد هر ساعت جمعه کاری 1403 955,491 مزد روزانه * تعداد جمعه کاری * 0.4
15 فوق العاده نوبت کاری صبح – عصر شب معادل 15٪ حقوق ماهانه 10,749,276 حقوق ماهانه * 0.15
16 فوق العاده نوبت کاری صبح – عصر معادل 10٪ حقوق ماهانه 7,166,184 حقوق ماهانه * 0.10
17 فوق العاده نوبت کاری صبح شب یا عصر معادل 22.5٪ حقوق ماهانه 16,123,914 حقوق ماهانه * 0.225
18 عیدی و پاداش 1403 برای هر ماه 11,943,640 مزد روزانه * 5
19 سنوات (پایان کار) 1403 برای هر ماه 5,971,820 مزد روزانه * 2.5
20 مانده مرخصی 1403 برای هر روز 3,322,061 حق السعی روزانه
21 مانده مرخصی 1403 برای هر ساعت 453,214 7.33 / حق السعی روزانه
22 حداقل بیمه سهم کارگر 7% 6,976,329 درآمد مشمول بیمه * 0.07
23 حداقل بیمه سهم کارفرما 23% 22,922,223 درآمد مشمول بیمه * 0.23
24 سقف معافیت مالیاتی ماهانه 1403 120,000,000

حداقل حقوق سال ۱۴۰۲ 

از ابتدای سال ۱۴۰۲ حداقل مزد روزانه با نرخ یکسان برای کلیه کارگران مشمول قانون کار ( اعم از قرار داد دائم یا موقت) مبلغ ۱,۷۶۹,۴۲۸ ریال (یک میلیون و هفتصد و شصت و نه هزار و چهارصد و بیست و هشت ریال) تعیین شد که حداقل دستمزد در قرارداد کار ۱۴۰۲ تمام وقت نیز با این مبلغ تنظیم می‌شود.

جدول حقوق و دستمزد ۱۴۰۲

چه بندها و تبصره‌هایی در قرارداد کار درج می‌شوند؟

تفاوتی ندارد که شما کارفرما باشید و بخواهید افرادی را استخدام کنید یا جویای کار باشید و بخواهید در شرکتی استخدام شوید! در هر صورت باید با متن قرارداد کاری آشنایی کافی داشته باشید. در متن یک قرارداد کار بندهایی تحت عنوان ماده‌‏‎های قرارداد تنظیم می‌‎شوند که برخی از آن‎‌ها ضروری و به‌عنوان بندهای اصلی قرارداد ‎به‌شمار می‌روند و برخی دیگر بندهای فرعی و با توافق طرفین در قرارداد گنجانده می‌شوند.

با این توصیف در هنگام نگارش و عقد قراردادهای حقوقی باید  نکات مهم قرارداد کار‌ی را نیز مدنظر داشت.

بندهای اصلی قرارداد کاری

در متن قرارداد کاری بندهای ثابتی به عنوان اصلی‌‎ترین موارد درج می‌شوند که شامل موارد زیر هستند.

  • نام طرفین (نام کارفرما و کارمند/کارگر)
  • تاریخ استخدام و انعقاد قرارداد
  • مدت قرارداد کار (می‎تواند از ۱ روز تا ۹۹ روز یا بیشتر و کمتر باشد)
  • میزان حقوق و نحوه محاسبه حقوق و مزایا (نباید از حداقل تعیین شده در قانون کار کمتر باشد)
  • نحوه و شرایط پرداخت حقوق و دستمزد
  • قوانین و شرایط مربوط به ساعات کار
  • قوانین و شرایط مربوط به تعطیلات، از جمله تعطیلات رسمی و حقوق مرخصی و روزهای تعطیل رسمی
  • عنوان کاری و شرح وظایف به صورت کلی (جزئیات کامل شرح وظایف باید به عنوان ضمیمه قرارداد، اضافه شود)
  • محل انجام کار (اگر لازم است، ذکر اینکه کارمند/کارگر باید در جاهای متفاوتی کار کند)
  • تعریف شرایط محرمانگی و عدم افشای اطلاعات
  • تعداد نسخه‌های قرارداد کار
  • تمدید قرارداد کار
  • قوانین سازمانی 
  • شرایط تسویه حساب

بندهای تکمیلی قرارداد کار

از بندهای فرعی و تکمیلی در متن قرارداد کاری بین کارگر و کارفرما می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • قوانین و شرایط مربوط به ناتوانی در انجام کار به دلیل جراحت یا بیماری
  • قوانین و شرایط مربوط به بازنشستگی و به کارگیری بازنشستگان تامین اجتماعی
  • شرایط فسخ قرارداد؛ مدت زمانی که طی آن کارمند باید از فسخ قرارداد با خبر شود یا کارفرما را از فسخ قرارداد مطلع کند.
  • ذکر میزان دستمزدی که کارمند/کارگر در طی ماموریت‌های کاری دریافت می‌کند.
  • روش پرداخت دستمزد: پرداخت دستمزد باید به صورت پرداخت به حساب بانکی کارکنان باشد. 
  • مشخص کردن دائمی یا موقت بودن قرارداد، متناسب با نوع کار مشخص کردن نوع و میزان مهارت کارکنان.
  • حق بیمه؛ کلیه کارفرمایان مشمول قانون کار ایران مکلفند کارکنان خود را بیمه کنند.
  • سنوات کارکنان و نحوه پرداخت آن
  • شرایط اخراج

نمونه قرارداد کار وینداد

قوانین کاربردی در تنظیم قرارداد کار

قراردادهای کار طبق قانون کار تنظیم می‌‎شوند و به همین دلیل در شرایط مختلف، قواعد و مقرراتی برای این نوع قراردادها پیش‌بینی شده که در هنگام تنظیم قرارداد باید نسبت به آن‌‎ها اطلاعات کافی داشته و به‌‎عنوان بندهای قراردادی درج کنید تا ریسک‌های موجود را به حداقل برسانید.

در ادامه چند مورد از کلیدی‌ترین قوانین قرارداد کار را بیان خواهیم کرد:

شرایط فسخ قرارداد کار از طرف کارگر و کارفرما

در مدت توافق شده در قرارداد امکان فسخ یک جانبه قرارداد وجود ندارد اما در متن آن می‌توان شرایطی را پیش بینی کرد تا در صورت وقوع، قرارداد در موارد خاصی نیز خاتمه پیدا می‌کند. مثلا اگر قرارداد برای انجام کاری معین یا برای مدت موقت منعقد شده باشد، هیچ یک از طرفین به تنهایی حق فسخ آن را ندارد اما چنانچه کارگر آیین‌نامه‌های انضباطی کارگاه را پس از تذکرات کتبی نقض کند، کارفرما می‌تواند قرارداد کار را فسخ کند. 

برخی از مهم‌‎ترین شرایط فسخ قرارداد کار از طرف کارگر و کارفرما شامل موارد زیر هستند:

  •  فوت 
  •  بازنشستگی 
  •  از کار افتادگی کلی 
  •  استعفا
  •  قصور در انجام امور محوله و نقض آیین نامه‌های انضباطی
  •  فسخ قرارداد در صورتی که در متن قرارداد کار پیش‌بینی شده باشد.
  •  پایان کار در قراردادهای مربوط به کار معین
  • انقضای مدت در قراردادهای کار با مدت موقت و تجدید نشدن صریح یا ضمنی آن

شرایط تنظیم قرارداد کار بدون تاریخ 

قراردادهای کار در انواع مختلفی تنظیم می‌شوند که بر اساس نوع و شرایط کاری می‌توانید از هر یک استفاده کنید. از جمله قراردادهای کار از نظر زمان باید به قرارداد کار موقت، قرارداد کار غیر موقت (دائمی) و قرارداد انجام کار معین اشاره کرد که در تمامی آن‌ها «تاریخ و مدت» قرارداد یکی از اصول اولیه است. با این توصیف قرارداد کار بدون تاریخ از نظر قانونی هیچ گونه اعتباری ندارد و اگر قرارداد کار با مدت موقت، بدون تاریخ تنظیم شود در حکم قرارداد دائمی خواهد بود.

انواع مرخصی کارمندان در قانون کار

در قانون کار، برای کارکنان انواع مختلفی از مرخصی‌‎ها در نظر گرفته شده که شاید شناخته شده‌‎ترین آن‌ها، مرخصی استحقاقی باشد. این در حالی‌ست که در قانون انواع مرخصی‌ها وجود دارد که بر اساس شرایط قانونی می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید.

از جمله مرخصی‌های کارمندان در قانون کار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مرخصی استحقاقی سالانه
  • مرخصی ساعتی
  • مرخصی استعلاجی
  • مرخصی‌های ازدواج کارگر و فوت نزدیکان
  • مرخصی برای سفر حج واجب
  • مرخصی بدون حقوق
  • مرخصی بارداری و زایمان
  • مرخصی شیردهی

تعیین مراجع اختلاف کارگر و کارفرما

هر دعوا و اختلافی که بین کارگر و کارفرما اتفاق افتد، در گام اول باید از طریق صلح و سازش حل و فصل شود و در غیر این صورت باید با توجه به مراجع حل اختلاف تعیین شده عمل کنید که در قانون کار مرجع حل اختلاف می‌‎تواند هیئت تشخیص و حل اختلاف باشد. همچنین برخی از کارفرمایان، داوری را به‌‎عنوان مرجع حل اختلاف تعیین می‌کنند.

اضافه‌کاری در قانون کار 

ساعات کار در قانون به‌طور کامل مشخص شده و یک کارگر تمام وقت موظف است در روز ۸ ساعت و در هفته ۴۴ ساعت در محل کار و در اختیار کارفرما، کارهایی که به او محول شده را انجام دهد و ساعات کاری او نباید از این میزان بیشتر شود. البته در شرایطی با موافقت کارگر، امکان فعالیت با در نظر گرفتن میزان بیشتری از حقوق و دستمزد وجود دارد که با عنوان اضافه‌کاری در قانون کار شناخته می‎شود.

میزان دستمزد در نظر گرفته شده برای اضافه کاری کارکنان، ۴۰ درصد اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی است.

شروط باطل در قرارداد کار

پیش‌‎بینی برخی از شروط در قرارداد کار باعث می‌شود که کل قرارداد باطل و بدون اعتبار باشد. در نتیجه در زمان تنظیم قرارداد باید به شروطی که در آن درج می‌شوند توجه کافی داشته باشید. 

از جمله شروط باطل در قرارداد کار عبارتند از:

  • غیرقانونی بودن موضوع قرارداد (مثل فروش مال قاچاق)
  • نبودن شرایط قانونی در کارگر (مانند استخدام کودکان یا اتباع بیگانه بدون مجوز کار)
  • اتمام موضوع قرارداد (به ویژه زمانی که قرارداد برای انجام کار معینی تنظیم می‌‎شود)
  • و غیره.

ضمانت حسن انجام کار در قرارداد

ممکن است برای همه ما پیش آمده باشد که وقتی برای استخدام به یک شرکت می‌رویم، کارفرما از ما درخواست سفته کند. معمولا این سفته تحت عنوان حسن انجام کار دریافت می‌شود تا کارفرما به واسطه آن از انجام کار توسط کارگر و تعهد او نسبت به کار و وصول مبلغ خسارت‌های احتمالی که ممکن است کارگر به او وارد کند، مطمئن شود. از طرف دیگر ترک کار بدون قرارداد و تضمین می‌تواند باعث بروز خساراتی برای کارفرما شود که همین مورد اهمیت تنظیم قرارداد را به خوبی نشان می‌دهد.

این سفته با عنوان ضمانت حسن انجام کار در قرارداد کار شناخته می‌شود که یک نسخه از آن به قرارداد پیوست خواهد شد و مبلغ آن در قرارداد درج می‎شود.

تعلیق قرارداد کار چگونه است؟

در تعلیق قرارداد کار برخلاف خاتمه آن که رابطه کارگری و کارفرمایی برای همیشه تمام می‌شود، آثار حقوقی قرارداد موقتا متوقف می‌شود. یعنی قرارداد کلا به حالت تعلیق در نمی‌آید و به اعتبار خود باقی می‌ماند. ولی انجام کار موقتاً تعلیق می‌شود. پس از رفع دلایل و موانع، این قرارداد دوباره همراه با آثارش ادامه پیدا می‌کند. تعلیق هم مختص نوع خاصی از قرارداد کار نیست و کلیه قراردادهای کار چه موقت و چه غیر موقت ممکن است تعلیق شوند، این تعلیق می‌تواند اختیاری یا غیر ارادی باشد.

کارفرما ممکن است به طور ارادی و به دلایل شخصی یا به دلایل فنی و بدون اینکه کار در وضعیت‌های قهری موضوع ماده ۱۵ قانون کار قرار گرفته باشد، کارگاه را موقتا تعطیل کند. در این موارد باید توجه داشته باشیم تعلیق قرارداد کاری از موارد قهری مورد پذیرش قانون نیست. بنابراین درصورتی‌که به تشخیص هیات ‌حل‌اختلاف، کارفرما موجب تعلیق قرارداد از طرف کارگر شناخته شود که اصولا باید این‌چنین باشد. کارگر استحقاق دریافت خسارت ناشی از تعلیق و از جمله دریافت حقوق ایام تعطیل را خواهد داشت.

شرایط همکاری با کارکنان بدون کارت پایان خدمت

در قانون کار، استخدام کارکنانی که مشمول خدمت نظام وظیفه هستند غیرقانونی‌‎ست و در صورتی که شخصی در طول مدت همکاری، مشمول سربازی شود، قرارداد کار او تعلیق خواهد شد.

پس از پایان خدمت سربازی نیز کارگر تا دو ماه، امکان بازگشت به محل کار سابق خود را دارد و اگر کارفرما از بازگشت او ممانعت کند، در این صورت اخراج غیرقانونی صورت گرفته و کارگر می‎تواند از روش‌‎های قانونی نسبت به شکایت از کارفرما اقدام کند.

این نکته را نیز در نظر داشته باشید که اگر کارگر قبل از رفتن به خدمت سربازی، دارای سوابق بیمه‌‎ای و قرارداد کاری با کارفرما باشد. بر اساس ماده ۱۴ قانون کار، مدت زمانی که مشغول انجام  خدمت سربازی است نیز به عنوان سوابق کار و بیمه برای او محسوب می‌شود.

نکات حقوقی قرارداد کار

به عنوان کارفرما یا شخصی که قصد استخدام در یک شرکت یا مغازه و غیره را دارد باید در زمان تنظیم قرارداد دانش اولیه از مسائل قراردادی داشته باشید. در غیر این صورت می‌توانید از کارشناسان حقوقی و کسانی که از تخصص لازم در این زمینه برخوردارند کمک بگیرید. زیرا عدم تنظیم قرارداد استاندارد باعث ایجاد مسئولین و از بین رفتن حق دو طرف قرارداد می‌شود و فقط مختص به کارکنان نیست. در این زمینه نکات کلیدی زیادی به شما کمک می‌کند تا ریسک‌های حقوقی را به حداقل برسانید. در ادامه چند نکته حقوقی را برای تنظیم قرارداد کار در اختیار شما قرار می‌‎دهیم.

قرارداد کار کتبی باشد

قرارداد شفاهی بار اثبات زیادی را بر دوش کارفرما می‌گذارد. در نتیجه توصیه کارشناسان این است که حتما قرارداد‌های کارگران ولو کوتاه‌مدت، کتبی باشند. در قرارداد کتبی باید عنوان مناسب تعیین شود و عبارات آن صریح و واضح باشد. از هرگونه ابهام و عبارات نامفهوم خودداری شود و اگر بعضی از اصطلاحات فنی در قرارداد‌های کار پیش‌بینی‌شده، در خود قرارداد نیز این نکات تعریف شود.

مراقب قرارداد‌های سفید امضا باشید!

کارگران باید از قرارداد‌های سفید امضا خودداری کنند. چون در بسیاری از قرارداد‌هایی که بین طرفین تنظیم می‌شود کارفرما‌ها از کارگران برگه‌هایی به‌صورت سفید امضا می‌گیرند و بعد از اینکه قرارداد خاتمه پیدا کرد در متن آن اضافه می‌کنند که مثلاً کارگر سنوات، عیدی و کلیه حقوق و مزایای خود را دریافت کرده و هیچ‌گونه حق و حقوقی ندارد. در این‌گونه موارد بعدها کارگر ادعا می‌کند که من هیچ یک از موارد قید شده را دریافت نکرده‌ام بلکه برگه سفید، امضا کرده بودم. 

ذکر شرایط و ضوابط عمومی (از جمله ساعت کاری، مرخصی‌ها و غیره)

این قبیل شرایط و ضوابط در قانون کار بیان شده است که توافق و تراضی خلاف آن اثر قانونی ندارد. در عین حال طرفین به حقوق خود نظیر ساعت کار و مرخصی‌ها نیز آگاه باشند. همچنین تعیین نوع قرارداد مانند پاره‌وقت و قرارداد نیز اهمیت دارد.

تعیین مزایای قرارداد کار

در قرارداد نمی‌توان مزایایی کمتر از آنچه در قانون کار آمده گنجاند، ولی درج مزایای بیشتر به نفع کارگر مجاز است. چنانچه برخی موارد و شرایط در قرارداد کاری تصریح نشده باشد، مقررات و قواعد عام قانون کار و تامین اجتماعی حاکم خواهد بود. به طور مثال اگر در قراردادی به موضوع بیمه کارگر اشاره نشده باشد، ماده ۱۴۸ قانون کار مبنی بر اجبار به بیمه کارکنان مشمول قانون حاکم خواهد بود.

نمونه قراردادهای کاری

از قرارداد کار می‌‎توانید در مشاغل مختلفی بنا بر مورد استفاده کرده و انواع قرارداد کار موقت، انجام کار معین یا حتی پورسانتی را تنظیم کنید. در واقع تعداد زیادی از قراردادهایی که در شرکت‎ها، فروشگاه‎ها، کلینیک‎ها و سایر بخش‎های خصوصی که برای استخدام و همکاری با کارکنان تنظیم می‎شود از نوع قرارداد کار هستند.

برای مثال قرارداد با معلمان در مدارس غیردولتی، منشی شرکت یا صندوقدار، قرارداد با فروشنده مغازه یا استخدام پرستار، کارمندان بخش خصوصی، پیک موتوری و غیره از جمله قراردادهای کار به‌شمار می‌روند.

نحوه تنظیم قراردادهای کاری

قراردادهای کار معمولا از سوی کارفرما به کارکنان ارائه می‌شوند که برای تامین حقوق طرفین می‌توانید قبل از امضای قرارداد تمامی نکات و شرایط لازم را بررسی کرده یا پیش نویس قرارداد خود را برای همکاری ارائه دهید.

اما مهم‎ترین نکته‌ای که باید در رابطه با نحوه بستن قرارداد کاری رعایت کنید، این است که در تنظیم انواع قراردادهای کاری تمامی بندهایی که در قانون ذکر شده را به‌‎عنوان ماده قرارداد درج کنید. سایر بخش‌‎های قرارداد نیز شامل تعهدات و وظایفی است که دو طرف نسبت به همدیگر دارند و در بخش تعهدات و مسئولیت‌ها ذکر می‌شوند.

با توجه به اینکه قرارداد کار در مراجع قضایی اغلب به نفع کارگر تنظیم می‌شود، بهتر است از همان ابتدای تنظیم قرارداد خود همه نکات حقوقی را رعایت کنید.

جمع‌بندی

تامین نیروی انسانی و آنچه در قالب استخدام در بخش خصوصی انجام می‌‎شود نیاز به یک قرارداد برای ذکر تمامی توافقات دارد که می‌توانید با توجه به نوع شغل و شرایط همکاری، از انواع قراردادهای کاری یعنی موقت، پاره‌وقت، تمام وقت، پورسانتی و غیره استفاده کنید.

یکی از مهم‌ترین نکات در نحوه نوشتن قرارداد کاری این است که باید مواردی را تحت عنوان بندهای قراردادی در نظر بگیرید که این بندها شامل توافقات طرفین در چارچوب قانونی است. ضمن اینکه برخی از موارد به‌عنوان قوانین و نکات حقوقی باعث تامین حقوق طرفین خواهند شد.

این نکته را هم به‌خاطر داشته باشید که قرارداد شفاهی یا عدم تنظیم قرارداد، مسئولیت‌های بیشتری را بر دوش کارفرما می‌گذارد و از این رو توصیه می‌شود که تنظیم قرارداد کار بر اساس اصول و شرایط قانونی را در اولویت قرار دهید.

مجموعه حقوقی وینداد تنظیم قرارداد کار توسط وکلای با تجربه و متخصص را به‌عنوان یکی از خدمات خود به شما ارائه می‌دهد. همچنین می‌توانید نمونه قراردادهای آماده را از بانک قرارداد وینداد دریافت کرده و با دانش حقوقی خود تکمیل کنید.

سوالات متداول

قرارداد کاری چیست؟

قراردادی که بر اساس قانون بین کارفرما و کارکنان امضا می‌شود که مسائلی مانند ساعت کاری مشخص، بیمه، مرخصی، عیدی و سنوات در آن موضوعیت دارد.

از نظر قانونی چند نوع قرارداد کار وجود دارد؟

قرارداد کار از نظر مدت زمان به سه نوع قرارداد با مدت موقت، قرارداد کار دائمی و قرارداد کار برای انجام کار معین تقسیم می‌شود.

حداقل حقوق و دستمزد در سال ۱۴۰۳ چقدر تعیین شده است؟

حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۸ میلیون و ۲۰۸ هزار تومان است که این مبلغ بدون در نظر گرفتن مزایای قانونی است.

4.5/5 - (17 امتیاز)
اشتراک‌گذاری
نظرات
ثبت نام
Notify of
guest

99 Comments
جدیدترین
قدیمی‌ترین بیشترین امتیاز
Inline Feedbacks
مشاهده تمامی نظرات
نازی
نازی
1 سال پیش

سلام وقت بخیر
قرارداد کار پرسنل ما بصورت سه ماه ست که آخرین قرارداد تاریخ 12 اسفند تموم میشه میخواستم بپرسم واسه این 17 روز باقیمانده تا آخر سال باید قرارداد 17 روزه ببندیم؟ممنون میشم راهنمایی کنید که راه درستش به چه صورته

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  نازی
1 سال پیش

با سلام و احترام
بله باید قرارداد تا پایان سال تمدید شود.
مجموعه حقوقی وینداد

حمید فیروزان
حمید فیروزان
1 سال پیش

با سلام و احترام.
بنده از بابت پیگیری کار اداری شخصی مبلغی دریافت نمودم اما قرارداد کتبی بین ما نبوده 
آیا اسم دریافت وجه من حق العمل کاری میشه؟؟
و ایا برای انجام کار و دریافت وجه حتما باید قرار داد کتبی بین ما باشد یا قرار داد شفاهی هم ممکن هست.؟
ممنون میشم جواب بدین

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  حمید فیروزان
1 سال پیش

با سلام و احترام
خیر این کار مشمول عنوان حق العمل کاری نیست بلکه تحت عنوان قرارداد وکالت می باشد و باید حتما مکتوب باشد.
مجموعه حقوقی وینداد

کاظم
کاظم
1 سال پیش

برای استفاده از شرایط قانون سخت و زیان آور اداره کار قرارداد های کاری 20 سال قبل را می خواد ولی کارفرما از دادن اون ها خود داری می کنه ، چطور می شود از کارفرما قراداد های کاری رو بطور قانونی تحویل گرفت .

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  کاظم
1 سال پیش

با سلام و احترام
برای توضیحات بیشتر می توانید درخواست دریافت مشاوره از وینداد را در سایت، ثبت نمایید.
مجموعه حقوقی وینداد

کاظم
کاظم
1 سال پیش

سلام
آیا کارفرما مطابق قانون موظف است یک نسخه از قرار داد را به کارگر بدهد یا خیر و اگر از تحویل یک نسخه به کارگر استنکاف ورزد آیا می توان بصورت قانونی کارفرما را ملزم و وادار به تحویل نسخ قرار داد به کارگر نمود.

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  کاظم
1 سال پیش

با سلام و احترام
بله موظف است یک نسخه به کارگر تحویل دهد و در صورت امتناع کارگر می تواند با مراجعه به نزدیک ترین شعبه اداره کار به محل کار کارفرما وی را مکلف به این کار نماید.
مجموعه حقوقی وینداد

مریم چنگیزیان
مریم چنگیزیان
1 سال پیش

سلام وقتتون بخیر کسی بجای یه خانم باردار بعنوان جانشین در مدت مرخصی بره سرکار بهش بیمه تعلق میگیره؟

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  مریم چنگیزیان
1 سال پیش

با سلام و احترام
در قراردادهای استخدامی،نمی توان شخص را جایگزین نمود مگر با موافقت کارفرما و انعقاد قرارداد جدید که در این صورت آن شخص نیز مشمول بیمه خواهد بود.
مجموعه حقوقی وینداد

مجتبی
مجتبی
2 سال پیش

با سلام امسال بند زیر به قراردادهای ما اضافه شده است :
چنانچه قراردادکار توسط کارگر تمدید نگردد و به هر دلیل از سوی ایشان فسخ گردد، هزینه آموزش های تخصصی که باعث بالا رفتن سطح کارایی کارگر گردیده از محل مطالبات و تضامین پرداختی ایشان به نفع شرکت وصول خواهد شد.

آیا این بند قانونی است، لازم به ذکر است که قرادادهای ما ماه به ماه تمدید میشود و در بدو ورود یک دوره آموزشی هفت روزه بدون حقوق را گذرانده ایم .

مجتبی
مجتبی
2 سال پیش

با سلام،
امسال بندی به قراردادهای ما اضافه شده است که ” در صورت عدم تمدید قرارداد توسط کارگر یا ترک کار هزینه آموزش از محل مطالبات و تضامین پرداختی ایشان به نفع شرکت وصول خواهد شد”
آیا این بند قانونی است، در حالیکه ابتدای ورود هر نیرو هفت روز آموزشی بدون حقوق را طی کرده است.
لازم به ذکر است قراردادهای ما ماه به ماه تمدید میشود .

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  مجتبی
1 سال پیش

با سلام و احترام
باید در قرارداد دقیقا معین شود که مبلغ آموزش چه میزان است و در صورت قبول کارمند می توان از مطالبات ایشان در پایان قرارداد کسر نمود.
با تشکر
کارشناس حقوقی وینداد

محمد
محمد
2 سال پیش

سلام
اگر قرار داد از 6 فروردین آغاز و نوشته شده باشد ، با توجه به اینکه ساعت کاری موظفی فروردین 161 ساعت می باشد ، محاسبه حقوق بر چه مبنایی صورت میگیرد ؟
باز همان 161 ساعت ملاک است ؟

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  محمد
1 سال پیش

با سلام و احترام
بله مبنای محاسبه براساس تعداد ساعات موظفی می باشد.
مجموعه حقوقی وینداد

محمد
محمد
2 سال پیش

یک سوال اگر در بستن قرار داد بیمه نیرو هم وجود داشته باشد که مشکلی نیست و اگر کارفرما منکر بسته شدن قرار داد شده باشد میشود از طریق اطلاعات بیمه ای اقدام کرد درست است ؟ اما اگر نیرو وارد قرار دادی شود که کافرما در آن ذکر کرده بیمه نمیکند . ئر در پایان قرار داد و در موعد پرداخت , نیرو را اذیت کرد و گفت اصلا من با تو قرار دادی ندارم مدرک داری برو شکایت کن و در واقع چون قرار داد نزد خودش هست به راحتی آن را نابود کند چه کار باید کرد ؟ آیا نکته ی خاصی در هنگام بستن قرار داد چه کوچک به عنوان یک نیروی کارگاهی یا پیمانکار و پروژه ای یه بزرگ وجود دارد که ما نمیدانیم ؟ آیا رسم است که یک کپی المثنی رسمی از قرار داد هم دست نیرو باشد ؟ آیا اصولا درخواست این المثنی کاری عادی است و باید انجام داد همیشه ؟

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  محمد
1 سال پیش

با سلام و احترام
همواره باید هنگام انعقاد قرارداد توجه داشته باشید که یک نسخه اصل از قرارداد را از طرف مقابل دریافت نمایید اما در مورد قرارداد کار از طریق شاهد (همکاران دیگر) یا واریز های ماهانه از حساب کارفرما به شما هم می تواند مدرک شما باشند و از اداره کار رای به نفع خود دریافت نمایید.
مجموعه حقوقی وینداد

حسین
حسین
2 سال پیش

باسلام و احترام
من ۸ساله تو یه شرکت خصوصی کار میکنم لیت بیمه حداقلی برام رد شده اما از حقوقم درصد بیمه کم بالاتری کم شده که واریز نشده .سرکت کلا فیش حقوقی نداره اغلب علی الحساب پرداخت کرده و فقط کلی تو قرارداد نوشته عیدی و سنوات داخل حقوقه قرلر داد را یکساله نوشته و گفته در صورت رضایت تمدید خواهد شد الا ۸سال گذشته حقوق ماهانه معلوم نیست سنوات سالانه نا مشخصه من باید چکار کنم فقط یه نسخه قرار داد از سالها پیش دارم

کارشناس حقوقی وینداد
کارشناس حقوقی وینداد
در پاسخ به  حسین
1 سال پیش

با سلام و احترام
لطفا به همراه کلیه سوابق، مدارک واریزی بانکی و قرارداد مذکور، به نزدیک ترین شعبه اداره کار به محل شرکت، مراجعه نموده و نسبت به محاسبه و طرح شکایت اقدام نمایید.
مجموعه حقوقی وینداد

الهام طراحی مفرد

الهام طراحی مفرد

الهام طراحی مفرد یکی از نویسندگان حرفه‌ای و کاربلد وینداد است که فارغ التحصیل کارشناسی ارشد حقوق از دانشگاه علامه طباطبایی و کارشناسی ارشد حقوق فناوری اطلاعات دانشگاه مونترال کانادا است. الهام اطلاعات تخصصی در امور حقوقی از جمله قراردادها، مالکیت فکری و امور ثبتی دارد و محتواهای کاربردی در زمینه‌ها را به زبان کاملا ساده نوشته که در ادامه به این محتواها دسترسی خواهید داشت.
آنچه در این مطلب خواهید خواند

بعد از ثبت درخواست، کارشناسان حقوقی با شما تماس می‌گیرند تا جزئیات قرارداد کار و استخدام شما را در بندهای قرارداد بیاورند.

خدمات قراردادی وینداد

بعد از ثبت درخواست، کارشناسان حقوقی با شما تماس می‌گیرند تا جزئیات قرارداد کار و استخدام شما را در بندهای قرارداد بیاورند.

مقالات مرتبط

نکات تنظیم قرارداد استخدامی
مقالات قرارداد کار

5 نکته کلیدی در تنظیم قرارداد استخدامی

قرارداد استخدامی یک قرارداد حقوقی میان کارفرما (استخدام کننده) و کارگر یا کارمند (استخدام شونده) است که شرایط همکاری دو طرف را مشخص می‌کند. کسانی

انواع مرخصی کارمندان در قانون کار
مقالات قرارداد کار

انواع مرخصی کارمندان در قانون کار

موضوع مرخصی و ایجاد اوقات استراحت برای کارمندان و کارگران همواره از مهم‌ترین بخش‌های نظام کار هر کشور بوده است. در قانون کار ایران نیز