مشاوره رایگان شناسایی ریسک‌های حقوقی کسب‌و‌کارها

مشاوره رایگان شناسایی ریسک‌های حقوقی کسب‌و‌کارها

مراحل تاسیس دفتر اسناد رسمی چیست؟

زمان مطالعه: 4 دقیقه
به‌روزرسانی مطلب توسط‌
تاسیس دفتر اسناد رسمی

آن چه در جامعه امروزي، حائز اهمیت است رعایت حقوق مردم و بهره مندي آنان از مزایاي قانونی مسلم و حفظ موارد مندرج در اصول متعدد قانون اساسی هـم چـون حق بهره منـدي از مالکیـت خصوصـی و پشتیبانی از حقـوق فـردي و اجتماعی و تحقق بخشیدن به عدالت و نظارت بر حسن اجراي قوانین است. تاسیس دفتر اسناد رسمی یکی از وسیله‌‌های حفظ مالکیت خصوصی افراد به شکل قانونی است.

در همین راستا مراحل قانونی تاسیس دفتر اسناد رسمی را شرح داده ایم.

نقش دفاتر اسناد رسمی در زندگی روزمره

سردفتران اسناد رسمی با تنظیم و ثبت قراردادها، معاملات و تعهدات نقش مهمی درایجاد آرامش و اعتماد در جامعه دارند. فواید ثبت اسناد محدود به آثار حقوقی آن از جمله رسمیت و قابلیت اجرا و اعتبار بخشیدن به اسناد تنظیمی خلاصه نمی‌شود، بلکـه آثـار مـادي، معنوي، روانی، اقتصادي، قضایی و اجتماعی حائز اهمیتـی را نیـز بـه همـراه خواهـد داشت.

ازاین رو نقش دفاتر اسناد رسمی و جایگاه آنان در روابط اجتماعی و اقتصـادي جامعه برهیچ کس پوشیده نمانده و دولت‌ها نیز در راستاي انتظام امور و تنظیم روابط بین افراد در بسیاري از شئون فردي و اجتمـاعی مداخلـه مـی نماینـد.

براین اساس دولت، براي تأسیس دفاتر اسـناد رسـمی شروط و حدودي نهاده و علاوه بر تکلیف اخذ مجوز، بـراي اداره‌ي امـور آنهـا نیـز، شخصی به نام سردفتر را تعیین نموده است.

تعریف سردفتر و دفاتر اسناد رسمی

ماده ۲ قانون دفتر اسناد رسمی مصوب 1316 در تعریـف سـردفتر چنـین مقـرر میدارد: «دفتر اسنادرسمی به مدیریت و مسئولیت یک نفر صاحب دفتر که ازاین به بعـد سردفتر نامیده می‌شود اداره می‌گردد» و به موجب ماده ۳همین قانون، سـردفتر بـه موجب حکم وزیر عدلیه منصوب و وابسـته بـه وزارت عدلیـه محسـوب مـی شـود و اداره ی کل ثبت اسناد و املاك طبق حکم مزبور براي او پروانه صـادر خواهـد نمـود .

ماده ی ۲ قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 1354 در تعریف سردفتر اشـعار مـی دارد: «اداره‌ي امور دفترخانه اسناد  رسمی به عهده شخصی است که بـا رعایـت مقـررات ایـن قانون بنا به پیشنهاد سازمان ثبـت اسـناد و امـلاك کشـور بـا جلـب مشـورتی کـانون سردفتران و به موجب ابلاغ وزیر دادگستري منصوب و سردفتر نامیده می‌شود.»

نحوه انتخاب سردفتر اسناد رسمی

انتخاب سردفتران درایران به دو صورت عمومی و اختصاصی انجام می‌شود.

۱) انتخاب عمومی:

براساس ماده ی ۳ آیین نامه قانون دفاتر اسناد رسمی چنین مقـرر شـده اسـت : «درمناطقی که به موجب مقتضیات محلی، اقتصادي و جمعیتی نیاز به تأسیس دفاتراسـناد رسمی باشد، سازمان ثبت اسناد و املاك کشور جهت رفع نیاز و براي انتخاب سردفتر اسناد رسمی مراتب را به نحو مقتضی به اطلاع عموم خواهد رسانید.

متقاضیان واجـد شرایط مکلفند در مهلت تعیین شده تقاضاي خود را تسلیم نمایند. سازمان ثبت اسـناد و املاك کشور در فرصت مناسب از کلیه‌ي داوطلبان واجـد شـرایط مـذکور، توسـط هیأت منتخب قوه قضاییه مصاحبه به عمل خواهـد آورد .»

بنـابراین، همـه سـاله، نیـاز حوزه هاي ثبتی به دفاتر اسناد بررسی و ازطریق روزنامه کثیرالانتشار مرکز بـه اطـلاع متقاضیان خواهد رسید تا متقاضیان، درخواست‌هاي خود را بـه سـازمان ثبـت تسـلیم نمایند تا از آنان، آزمون به عمل آید.

پس از آزمون کتبی از کسانی که براي محـل‌هـاي مورد نظر نمره‌ي لازم را کسب نموده‌اند به وسیله‌ی هیأت واجد شرایط، اختبار شفاهی به عمل می‌آید.

۲)انتخاب اختصاصی:

طبق ماده‌ی ۶۹ قانون دفاتر اسناد رسمی، سردفتر شاغل، که بازنشسـته مـی‌شـود، می‌تواند شخص واجد صلاحیت طبق مقررات این قانون را برای تصدی دفترخانه خود به سازمان ثبت اسناد و املاك کشور معرفی کند.

مـدت لازم بـراي معرفـی در مـورد بازنشستگی الزامی دو ماه قبل از تاریخ بازنشستگی اسـت و در غیـرایـن مـورد، بایـد معرفی موصوف ضمن تقاضانامه بازنشستگی به عمل آیـد.

ورثـه سـردفتر متـوفی کـه حین‌الفوت، شاغل بوده است تا شش ماه از تاریخ فوت سردفتر می‌توانند مجتمعـاً بـه
ترتیب فوق، شخص واجد صلاحیت را معرفی کنند.

در صورتی‌که سردفتر یا وراث او در مهلت‌هاي تعیین شده، شخص واجد صلاحیت را معرفی نکنند، سازمان ثبت اسناد و املاك کشور می‌تواند تصدی دفترخانه را با رعایت مقررات این قـانون، بـه شـخص واجد شرایط دیگری واگذار نماید.

شرایط تاسیس دفتر ثبت اسناد رسمی

از جمله مهم ترین شرایط تاسیس دفاتر اسناد رسمی از جمله دفتر ثبت ازدواج و طلاق، داشتن لیسانس حقوق در گرایش های قضایی یا الهیات می‌باشد.

مجوز تاسیس دفتر اسناد رسمی به شخصی تعلق می‌گیرد که دارای سابقه کار بالای 2 سال بوده، وکیل پایه یک دادگستری باشد یا در آزمون سردفتری و دفتریاری قبول شده باشد.

یکی از مهم‌ترین دفاتری که درآن انواع سندهای مالی، ازدواج،طلاق و … به ثبت رسانده می‌شود، دفتر ثبت اسناد رسمی است که توسط سردفتر و دفتریار اداره می‌شود.

در واقع تمامی افرادی که قصد دارند ملکی را به نام خود زده و یا فرآیند ازدواج خود را به صورت رسمی ثبت نمایند باید به دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنند.تاسیس دفاتر اسناد رسمی توسط اشخاصی صورت می‌گیرد که دارای دانش و سابقه کار حقوقی بوده و یا در آزمون سردفتری شرکت کرده و پذیرفته شده‌اند.

شرایط خاصی نیز برای تاسیس این دفاتر وجود دارد که از جمله آن داشتن مدرک تحصیلی مرتبط است. در ادامه برای آشنایی بیشتر با جزئیات تاسیس این دفاتر به بررسی نحوه دریافت مجوز تاسیس دفاتر اسناد رسمی می‌پردازیم.

  • اشخاصی که دارای لیسانس حقوق در رشته قضایی یا فقه در رشته الهیات باشند.
  • کسانی که دارای دو سال سابقه خدمات قضائی یا وکالت پایه یک دادگستری باشند.
  • سایر افراد دارای مدرک لیسانس بشرط داشتن سه سال سابقه دفتریاری (دفتریار معاون دفترخانه و نماینده ثبت است)
  • اشخاصی که از مراجع مسلم دارای تصدیق اجتهاد طبق آئین‌نامه‌ای که به تصویب وزارت دادگستری می‌رسد،باشند.
  • دفتریارانی که دارای گواهی قبولی امتحان مخصوص سردفتری و دفتریاری باشند به شرط داشتن 5 سابقه دفتریاری.
  • دفتریارانی که دارای دیپلم کامل متوسطه باشند به شرط داشتن 7 سال سابقه دفتریاری اول
  • دفتر یاران اول که در تاریخ تصویب این قانون شاغل بوده و 15 سال سابقه دفتریاری اعم از متناوب مستمر داشته باشند.
  • لازم به ذکر است سن سردفتران اسناد رسمی در بدو اشتغال نباید از 24 سال کمتر و از 50 سال بیشتر باشد.

بنابراین برای تاسیس دفاتر اسناد رسمی می توان در آزمون سردفتری شرکت نمود و در صورت قبولی در آن برای تاسیس دفتر اسناد رسمی اقدام نمود.

شرایط تاسیس دفاتر اسناد رسمی ازدواج

دارندگان مدرک کارشناسی یا بالاتر در رشته حقوق، علوم ثبتی، الهیات و معارف اسلامی (گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی)

دارندگان گواهی پایان سطح با تایید شورای مدیریت حوزه علمیه قم

دارندگان گواهی افتاء از مراجع مسلم اهل سنت که به تایید رییس قوه قضاییه رسیده باشد.

و افرادی که دارای حداقل مدرک تحصیـلی کارشناسی در رشته های ادبیات (زبان فارسی و عرب)، فقه و اصول، تفسیر، علوم قرآنی، حدیث، الهیات و معارف اسلامی

شرایط تاسیس دفاتر اسناد رسمی طلاق

سردفتر طلاق از بین سردفتران شاغل که حداقل 5 سال سابقه داشته باشند و یا افرادی که علاوه بر شرایط مقرر در این نظام‌نامه دارای 30 سال باشند انتخاب خواهند شد.

معمولا در این بخش افراد ابتدا سردفتر ازدواج می‌شوند و پس از کسب تجربه و قبولی در آزمون می‌توانند سردفتر طلاق شوند.

خانم ها نمی‌توانند در آزمون سردفتری شرکت کرده و سردفتردار (چه دفاتر ازدواج و طلاق و چه دفاتر اسناد رسمی) شوند.

وظایف موسس دفاتر اسناد رسمی

همانطور که در بخش بالا نیز اشاره شد، نحوه دریافت مجوز تاسیس دفاتر ثبت ازدواج و طلاق با تاسیس دفتر ثبت اسناد رسمی کمی متفاوت است. وظایف سردفتردار این نهادها نیز با توجه به نوع مرکز مورد تاسیس متفاوت است. در ادامه به بررسی وظایف هر یک از افرادی که واجد شرایط سردفتری هستند می‌پردازیم. تنظیم و ثبت کردن اسناد مالی و غیرمالی مطابق مقررات و قانون مانند سند مالکیت منزل، زمین، ماشین،وثیقه نامه، اجاره نامه و…
بررسی هویت طرفین معامله با بررسی و کنترل اسناد لازم برای احراز هویت

دادن سواد مصدق یعنی رونوشت گواهی شده از اسناد ثبت شده به اشخاصی که طبق مقررات حق گرفتن آن را دارند و آن اشخاص عبارتند از متعاملین و اشخاص ذینفع وکسانی که دادگاه دستور اعطای رونوشت سندی را به آنها داده‌است.

تصدیق صحت امضا یا گواهی امضای اشخاص برای مصون ماندن از تردید و انکار

قبول و حفظ اسنادی که به امانت می‌گذارند مانند وصیت نامه

وظایف موسس دفاتر ثبت ازدواج و طلاق

تنظیم و آماده‌سازی مدارک مورد نیاز قبل از ازدواج و طلاق

دادن معرفی نامه برای انجام آزمایش خون قبل از ازدواج

توضیح شرایط ضمن عقد یا طلاق برای دو طرف

خواندن صیغه عقد و طلاق

انجام امور ثبت رسمی و قانونی ازدواج و طلاق

به این مطلب امتیاز دهید!
دسترسی نامحدود به تمامی خدمات وینداد

دسترسی نامحدود به تمامی خدمات وینداد

guest

0 Comments
Inline Feedbacks
مشاهده تمامی نظرات

نوشته های مرتبط

هزینه ثبت شرکت در سال ۱۴۰۱ چقدر است؟
مقالات ثبت و تغییرات شرکت

هزینه ثبت شرکت در سال ۱۴۰۱ چقدر است؟

آیا به دنبال هزینه ثبت شرکت هستید اما از میزان  آن در سال ۱۴۰۱ اطلاع ندارید؟ مسائل اقتصادی یکی از مهم‌ترین موضوعات در هنگام تشکیل