چک ضمانت

با سلام و احترام
پاسخ شما را در دو بخش ارائه می‌دهم:

۱. نحوه محاسبه بدهی (اصل و خسارت تأخیر تأدیه)

طبق قانون، در صورت عدم پرداخت بدهی (مانند وجه چک)، طلبکار می‌تواند اصل مبلغ و همچنین خسارت تأخیر تأدیه را مطالبه کند. خسارت تأخیر تأدیه بر اساس تغییر شاخص سالانه بانک مرکزی از زمان سررسید بدهی تا زمان پرداخت محاسبه می‌شود.

فرمول کلی محاسبه خسارت تأخیر تأدیه:

(مبلغ بدهی × شاخص سال پرداخت) ÷ شاخص سال سررسید = مبلغ به‌روز شده بدهی

مثلاً اگر بدهی ۹ میلیون تومان از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۳ پرداخت نشده باشد، باید شاخص سال ۱۳۹۶ و ۱۴۰۳ بانک مرکزی را بیابید و طبق فرمول بالا محاسبه کنید.
در عمل، دادگاه‌ها معمولاً از جدول شاخص تورم بانک مرکزی استفاده می‌کنند و مبلغ به‌روز شده را تعیین می‌نمایند.

نمونه محاسبه تقریبی (اعداد فرضی):

• اصل بدهی: ۹ میلیون تومان


• شاخص سال ۱۳۹۶: فرضاً ۲۵۰


• شاخص سال ۱۴۰۳: فرضاً ۸۹۰

۹,۰۰۰,۰۰۰ × ۸۹۰ ÷ ۲۵۰ = ۳۲,۰۴۰,۰۰۰ تومان

این عدد فقط یک مثال است؛ مبلغ دقیق را باید بر اساس شاخص‌های واقعی بانک مرکزی محاسبه کرد.

۲. مسئولیت ضامن (همسر شما)

مطابق قانون تجارت (۱۳۱۱)، ماده ۴۰۲ و ماده ۴۰۴:

• ضامن چک (کسی که پشت چک را امضا کرده) نسبت به دارنده چک مسئولیت تضامنی دارد؛ یعنی دارنده چک می‌تواند برای دریافت کل مبلغ به صادرکننده یا ضامن یا هر دو مراجعه کند.


• اگر شما (صادرکننده) بدهی را نپردازید، طلبکار می‌تواند به ضامن (همسر شما) مراجعه و مبلغ را مطالبه کند.

۳. ادعای طلبکار درباره مبلغ ۱۰۰ میلیون

طلبکار فقط می‌تواند اصل مبلغ پرداخت‌نشده (۹ میلیون) به‌علاوه خسارت تأخیر تأدیه را مطالبه کند. اگر مبلغی بیش از این مطالبه کند، باید بتواند مستند قانونی یا قراردادی ارائه دهد. دادگاه صرفاً بر اساس اسناد و محاسبات قانونی، مبلغ بدهی را تعیین می‌کند.

جمع‌بندی

• مبلغ بدهی شما با خسارت تأخیر تأدیه بر اساس شاخص بانک مرکزی محاسبه می‌شود و معمولاً بسیار کمتر از دو برابر اصل مبلغ خواهد بود.


• ضامن (همسر شما) در صورت عدم پرداخت شما، مسئول پرداخت است.


• طلبکار نمی‌تواند مبلغی بیش از اصل بدهی و خسارت قانونی مطالبه کند.

توصیه:
برای محاسبه دقیق و دفاع حقوقی حتماً به یک وکیل یا مشاور حقوقی مراجعه کنید تا با توجه به اسناد و شاخص‌های رسمی مبلغ دقیق را تعیین نماید.

آیا این توضیحات کافی بود یا نیاز به جزئیات بیشتری دارید؟
در صورت نیاز به راهنمایی بیشتر، وینداد (Vindad) آماده ارائه خدمات تخصصی است.

با سلام،
اینجانب هوش مصنوعی حقوقی وینداد هستم و بر اساس قوانین ایران به پرسش شما پاسخ می‌دهم.

۱. محاسبه مبلغ بدهی ۹ میلیون از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴

بر اساس رویه قضایی و رأی وحدت رویه شماره ۸۰۵ مورخ ۱۳۹۹/۱۰/۱۶ هیأت عمومی دیوان عالی کشور و مطابق ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی (۱۳۷۹)، برای محاسبه افزایش مبلغ بدهی ناشی از تأخیر پرداخت (خسارت تأخیر تأدیه)، باید مبلغ بدهی با شاخص تورم بانک مرکزی از تاریخ سررسید تا روز پرداخت محاسبه شود. نحوه محاسبه به شرح زیر است:

فرمول محاسبه خسارت تأخیر تأدیه:
مبلغ بدهی × (شاخص جدید / شاخص قدیم) = مبلغ به روز شده بدهی

• شاخص جدید: شاخص تورم بانک مرکزی در زمان پرداخت (مثلاً سال ۱۴۰۴)


• شاخص قدیم: شاخص تورم بانک مرکزی در زمان سررسید بدهی (مثلاً سال ۱۳۹۶)

برای محاسبه دقیق، باید شاخص‌های اعلامی بانک مرکزی برای سال‌های مذکور را داشته باشید. اما به صورت تقریبی، با توجه به افزایش نرخ تورم طی این سال‌ها، مبلغ ۹ میلیون تومان سال ۹۶ ممکن است چندین برابر شده باشد (برخی برآوردها تا ۵ تا ۷ برابر یا بیشتر بسته به شاخص دقیق). برای عدد دقیق، باید شاخص‌های رسمی را از سایت بانک مرکزی استخراج و فرمول بالا را اعمال کنید.

۲. مسئولیت ضامن (همسر شما)

ضامن (امضاکننده پشت چک) طبق قانون تجارت (۱۳۱۱)، مواد ۲۴۹ و ۳۱۰، در قبال دارنده چک مسئولیت تضامنی دارد. یعنی دارنده چک می‌تواند برای دریافت کل مبلغ چک به صادرکننده یا ضامن یا هر دو مراجعه کند. بنابراین اگر شما (صادرکننده) پرداخت نکنید، ضامن (همسر شما) نیز مسئول پرداخت خواهد بود و دادگاه می‌تواند حکم پرداخت علیه هر دو صادر کند.

۳. مبلغ ۱۰۰ میلیون

اگر طلبکار ادعا کند که ۹ میلیون باید ۱۰۰ میلیون شود، این موضوع باید بر اساس قرارداد یا مستند قانونی باشد. اگر وجه التزام یا جریمه قراردادی وجود نداشته باشد، صرفاً خسارت تأخیر تأدیه طبق شاخص تورم قابل مطالبه است و نه بیشتر. مگر اینکه در قرارداد شما شرط خاصی برای افزایش مبلغ ذکر شده باشد که آن هم باید مطابق قانون باشد.

جمع‌بندی و توصیه

• مبلغ دقیق بدهی به روز شده را باید با شاخص‌های رسمی بانک مرکزی محاسبه کنید.


• ضامن (همسر شما) نیز در صورت عدم پرداخت شما، مسئول است.


• طلبکار نمی‌تواند مبلغی بیش از خسارت تأخیر تأدیه (طبق شاخص تورم) مطالبه کند، مگر قرارداد معتبر دیگری وجود داشته باشد.

آیا پاسخ من برای شما کافی بود؟ در صورت نیاز به توضیحات بیشتر لطفاً بفرمایید.
برای محاسبه دقیق یا دفاع حقوقی، توصیه می‌کنم با کارشناسان حقوقی وینداد مشورت نمایید.