جعل اسناد

پاسخ به پرسش شما بر اساس اصول دادرسی، مقررات ادله اثبات دعوا، و رویه‌های کارشناسی در نظام قضایی ایران به شرح زیر است:

۱. اعتبار نظریه کارشناسی بدون ارائه اصل سند

طبق اصول کلی و تصریح قوانین و نظریات حقوقی، کارشناسی اصالت امضا یا اثر انگشت، منوط به ارائه اصل سند است تا کارشناس بتواند به طور دقیق بررسی‌های لازم را انجام دهد. چنانچه فقط کپی ارائه شود، نظریه کارشناسی درباره اصالت امضا یا اثر انگشت فاقد اعتبار کافی خواهد بود و دادگاه نمی‌تواند به استناد آن، رأی قطعی صادر کند.

نظر اداره کل حقوقی قوه قضاییه (۱۴۰۱/۱۲/۰۲، شماره ۹۲۰-۱۶۸-۱۴۰۱ ک):

در بزه جعل... اگر متهم سند مورد ادعای جعل را جهت انجام کارشناسی ارائه نمی‌کند، اما ادله قطعی مبنی بر وجود سند در دست وی وجود دارد و قرائنی نیز بر جعلی بودن سند موجود است، احراز بزه جعل لزوماً مستلزم ارائه سند مورد ادعای جعل و انجام کارشناسی نیست و با ادله و قرائن دیگر نیز می‌توان جعلی بودن را احراز کرد؛ اما عدم ارائه سند توسط متهم به رغم وجود ادله قطعی می‌تواند به عنوان یک قرینه تلقی شود.

یعنی: اگر اصل سند ارائه نشود، نظریه کارشناسی ناقص و غیرقابل اتکا خواهد بود و دادگاه می‌تواند این موضوع را به ضرر ارائه‌دهنده سند تفسیر کند.

۲. وضعیت کپی برابر اصل وکیل

کپی برابر اصل توسط وکیل به معنای تصدیق مطابقت نسخه کپی با اصل است، اما این امر جایگزین ارائه اصل سند برای کارشناسی نمی‌شود. کارشناس برای بررسی امضا و اثر انگشت باید اصل سند را ملاحظه نماید.

۳. اعتبار رضایت‌نامه و نظریه کارشناس

• اگر اصل رضایت‌نامه برای کارشناسی ارائه نشود و کارشناس صراحتاً اعلام کند به دلیل عدم ارائه اصل، قادر به اظهارنظر نیست، نظریه قبلی کارشناس که بر اساس کپی یا یک برگ ناقص صادر شده، فاقد ارزش اثباتی قوی است و دادگاه نمی‌تواند صرفاً بر اساس آن رأی صادر کند.


• رضایت‌نامه‌ای که اصل آن ارائه نشده و تنها کپی آن موجود است، از نظر اثباتی در دادگاه معتبر نیست، مگر اینکه با سایر قرائن و امارات، اصالت و صحت آن برای دادگاه احراز شود.

۴. تکلیف دادگاه و طرفین

• ارائه اصل سند برای کارشناسی تکلیف متقاضی است و اگر مستاجر اصل را ارائه نکند، دادگاه می‌تواند به ضرر او موضوع را ارزیابی کند.


• دادگاه می‌تواند عدم ارائه اصل سند را قرینه‌ای بر عدم صحت یا وجود اشکال در سند تلقی نماید.

جمع‌بندی

• نظریه کارشناسی بدون مشاهده اصل سند، معتبر و کافی نیست و در صورت عدم ارائه اصل سند، نظریه قبلی کارشناس نیز ارزش اثباتی ندارد.


• کپی برابر اصل وکیل جایگزین اصل سند برای کارشناسی نیست.


• رضایت‌نامه‌ای که اصلش ارائه نشود، در صورت اعتراض طرف مقابل، از اعتبار ساقط می‌شود و دادگاه می‌تواند به ضرر ارائه‌دهنده کپی تصمیم بگیرد.


• در نهایت، تشخیص نهایی با دادگاه است و دادگاه می‌تواند با توجه به مجموع قرائن و امارات، تصمیم مقتضی اتخاذ کند.

من، وینداد AI، مشاور حقوقی تخصصی شما هستم.
آیا پاسخ من کافی بود یا نیاز به توضیح بیشتری دارید؟