اگر بخواهیم اساسنامه شرکت را به چیزی تشبیه کنیم، قانون اساسی یک کشور مثال خوبی است. اساسنامه برای یک شرکت حکم مهم‌­ترین سند آن را دارد که در آن اصلی­‌ترین موضوعات شرکت ذکر می­‌شود و می­‌تواند در جهت‌­دهی، نظارت و رفع موانع و مسائل مختلف در ادامه کار یک شرکت و یا به­‌طور خلاصه در تعیین خط مشی شرکت، نقشی کلیدی ایفا کند.

اساسنامه شرکت چیست؟

اگرچه اساسنامه اصطلاحی است که اغلب برای شرکت­‌های سهامی و تعاونی به کار می­‌رود و برای سایر شرکت­‌ها معمولاً از واژه شرکت­‌نامه استفاده می‌­شود، اما می‌­توان ادعا کرد که این دو اصطلاح، به دلیل تفاوت‌­های اندکی که با یکدیگر دارند می­‌توانند تحت عنوان کلی­‌تر که همان اساسنامه است، بررسی شوند.

فراموش نکنید که موفقیت در اداره شرکت مهم‌ترین نتیجه داشتن قراردادهای اصولی در ابتدای استخدام اعضای شرکت می‌باشد. با دریافت نمونه قراردادهای مورد نیاز تجربه یک مدیریت حرفه‌ای را داشته باشید.

بنابراین می‌­توان گفت هر شرکتی، از هر نوع که باشد باید اساسنامه داشته باشد و از نظر قانونی ضروری است که در این اساسنامه موارد خاصی قید شود. اکثر این موارد در لایحه قانون تجارت ایران به خصوص در قسمت اساسنامه شرکت­‌های سهامی ذکر شده­‌اند اما برخی از آن­ها به شکلی خلاصه یا مبهم نگاشته شده­ است که این احتمال وجود دارد برای قشر غیرحقوقی، فهم و درک آن دشوار باشد. در این مطلب قصد داریم مروری بر مهم‌­ترین بندهای اساسنامه یک شرکت داشته باشیم و این موارد را تا حد امکان به شکلی ساده و دقیق برای شما بیان کنیم.

ناآگاهی حقوقی در زمینه حقوق کسب‌وکارها و قوانین و مقررات شرکت‌ها می‌تواند زمینه‌ساز بسیاری از مشکلات در آینده شود. می‌توانید با افزایش دانش حقوقی خود در خصوص حقوق کسب‌وکارها از بروز مشکلات جلوگیری نمایید.

مهم‌ترین بندهای اساسنامه شرکت کدامند؟

  • نام شرکت: شرکت یک شخص حقوقی (نهادها، موسسات، شرکت­‌ها و…) است و اشخاص حقوقی هم مانند اشخاص حقیقی (انسان‌­ها) باید دارای یک نام باشند. این نام می‌­تواند بنا به نوع شرکت تفاوت­‌هایی داشته باشد. همچنین برخی مقررات خاص نیز در حوزه انتخاب نام شرکت­‌ها وجود دارد که باید به آن­ها توجه داشت.
  • موضوع فعالیت شرکت: هر شرکتی در موضوع یا موضوعاتی خاص قصد فعالیت دارد که باید در اساسنامه شرکت به شکلی روشن و صریح چارچوب آن ذکر شود تا حوزه دقیق عملکرد شرکت برای همه قابل تشخیص باشد.
  • مدت حیات شرکت: اغلب شرکت‌­ها به قصد داشتن عمری طولانی یا نامحدود تشکیل می‌­شوند اما برخی نیز ممکن است بنا به تشخیص شرکا، در مدت زمانی خاصی وجود داشته باشند که بایستی این موضوع در اساسنامه تصریح شود. همچنین اگر در اساسنامه به مدت زمان اشاره نشود، دوام نامحدود شرکت فرض گرفته می‌­شود.
  • مرکز اصلی شرکت و شعب: ذکر نشانی دقیق مرکز اصلی اداره و فعالیت شرکت (که به اقامتگاه معروف است) و در صورت وجود شعب، درج نشانی آن­ها نیز از ضروریات یک اساسنامه است. نشانی دقیق شرکت از لحاظ حقوق و تکالیف حقوقی شرکت اهمیت بالایی دارد.
  • مقدار سرمایه شرکت: هر نوع شرکتی برای تاسیس نیاز به فراهم آوردن مقدار خاصی از سرمایه اولیه (اصطلاحاً به آن «آوَرده» گفته می­‌شود) دارد که این مبلغ و نوع آن (ممکن است سرمایه شرکت نقدی یا غیرنقدی مانند سند ملک و… باشد) حتماً باید در اساسنامه درج شود.
  • مشخصات سهام: موضوع سهام در شرکت­‌های سهامی جایگاه خاصی دارد که باید به شکل دقیق در اساسنامه لحاظ شود. تعداد، نوع (بانام، بی­‌نام، ممتاز و…)، مبلغ اسمی، نحوه انتقال، تبدیل و سایر موضوعات مربوط به سهام باید کاملاً تعیین تکلیف شوند.
  • شرایط افزایش و کاهش سرمایه شرکت: شرکای شرکت­‌های سهامی ممکن است به دلیل برخی موضوعات، مایل یا مجبور باشند در مقدار سرمایه خود از طرق مختلف تغییراتی اعمال کنند. ترتیبات این عمل باید در اساسنامه پیش‌­بینی شده باشد.
  • مقررات مربوط به مجامع عمومی شرکت: این مقررات باید شامل طریقه و زمان­‌بندی دعوت از مجامع مختلف شرکت (مجمع عمومی موسس، عادی، فوق‌­العاده)، حدنصاب تشکیل جلسات، روند مشورت، رای­‌گیری و اتخاذ تصمیم و سایر موضوعات مربوط به مجامع باشد. لازم به ذکر است که در انواع شرکت­‌ها وجود تمام این مجامع ممکن است تفاوت‌­هایی داشته باشد؛ در هر صورت باید وضعیت حقوقی همه ارکان شرکت در اساسنامه روشن شود.
  • مقررات مربوط به مدیران و بازرسان شرکت: در اساسنامه باید تعداد، نحوه انتخاب، مدت خدمت، حوزه اختیارات و وظایف، تعیین تکلیف مسائل جانشینی و تعیین جانشینان و سایر موضوعات مربوط به هیئت مدیره، مدیرعامل و بازرسان شرکت شفاف شود.
  • نحوه اعلام ترتیبات مالی و اقتصادی شرکت: هر شرکتی باید دارای یک تاریخ خاص آغاز و پایان سال مالی باشد تا بتوان به حساب­‌ها، سود و زیان، ترازنامه و سایر موضوعات مالی شرکت رسیدگی شود. تمام ترتیبات این موارد باید به روشنی در اساسنامه آورده شود تا عملکرد مالی و تجاری شرکت برای شرکا و دیگر افراد وابسته به شرکت مشخص شود. گاهی اهمیت این گزارش مالی سالانه به حدی است که ممکن است شرکا در تصمیم خود برای ادامه حیات شرکت یا انحلال آن تجدیدنظر کنند.
  • نحوه انحلال و تصفیه شرکت: ممکن است شرکای شرکت بخواهند به هر دلیل شرکت را منحل کنند. تعیین تکلیف روند انحلال و چگونگی انجام فرایند پراهمیت تصفیه شرکت پس از انحلال، باید در اساسنامه قید شود.
  • نحوه تغییر اساسنامه: اعمال تغییر در متن اساسنامه، موضوعی است که بسیاری از شرکت­‌ها در مسیر فعالیت خود به آن نیاز پیدا می­‌کنند. فرآیند این تغییرات از موضوعات مهمی است که اساسنامه‌­ها به آن می‌­پردازند.
بخوانید
مسئولیت مدنی و کیفری مدیران و اعضای هیئت مدیره چیست؟

هنگام تنظیم اساسنامه شرکت این نکات را فراموش نکنید!

لازم به ذکر است موارد بیان شده در بالا، صرفاً مهم‌­ترین بندهایی هستند که مدنظر قانون­گذار بوده‌­اند و واضح است که شرکای شرکت می‌­توانند با صلاحدید خود بندهایی اضافی در اساسنامه بگنجانند. در واقع این موارد، مواردی حداقلی از بندهای یک اساسنامه محسوب می­‌شوند.

برای اینکه کسب‌وکار شرکت را بی‌دغدغه رونق دهید نمونه قراردادهای مرتبط با حقوق کسب‌وکارها را از بانک قراردادهای وینداد دریافت کنید.

در تدوین اساسنامه، فراموش نکنید که حجم یک اساسنامه اهمیت خاصی ندارد و ممکن است بر اساس نوع و حوزه فعالیت شرکت، یک اساسنامه، از یک صفحه تا چند صفحه باشد؛ تنها مهم است که تمام موارد مهم قانونی و مورد توافق شرکا را با جزئیات کامل ذکر کنید تا هم شرکای داخل شرکت و هم افرادی که مایل هستند با شرکت شما در ارتباط باشند با رجوع به اساسنامه دچار دشواری و ابهام نشوند.

بخوانید
سهام‌داران چه حقوق مالی و غیرمالی‌ای دارند؟

ارزش یک اساسنامه کامل و دقیق، زمانی مشخص می‌­شود که شرکت در امور جاری خود دچار فراز و نشیب­‌هایی می‌­شود. در این مقاطع، وجود یک اساسنامه جامع، می‌­تواند مسیر شرکت را بسیار هموار کند و آن را از بسیاری از تنش­‌های تجاری و حقوقی محفوظ بدارد.

در تنظیم اساسنامه شرکتتان نیاز به راهنمایی دارید؟

لازم به ذکر است که یکی از زمینه­‌های تخصصی وبسایت وینداد، مشاوره و تنظیم قراردادهای اختصاصی در امور شرکت­‌های تجاری است. شما می‌‌توانید با برقراری ارتباط با مشاورین متخصص ما در زمینه حقوق شرکت‌­های تجاری چالش­‌های میانه راه شرکت خود را نیز از طریق مشاورین ما با سرعت و دقت حل و فصل کنید. متخصصان حقوق شرکت­‌های تجاری آماده راهنمایی در نگارش و یا بازبینی اساسنامه­ انواع شرکت‌­ها در راستای تدوین کامل و شفاف این سند مهم برای شرکت شما هستند.

دسته‌ها: حقوق کسب‌وکار

0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه هفتگی
عضویت در خبرنامه

هر یکشنبه صبح آخرین مطالب و نکات حقوقی را دریافت کنید!

close-link