یکی از مسائل و مهمات دنیای کسب و کار و رقابت، آگاهی به قوانین، مقررات و دستورالعمل‌های کسب و کارهای اینترنتی می‌باشد. به عبارت دیگر برای رسیدن به درک صحیح از عرصه کسب و کارهای اینترنتی و موفقیت در این زمینه باید به قوانین، مقررات و دستورالعمل های ضروری آن آگاهی داشت. به این منظور ما در این نوشتار برآنیم تا در ابتدا به معرفی جداگانه هر دسته بپردازیم و سپس به هر یک از مواردی که در ذیل یکی از این قالب ها قرار دارد اشاره کنیم.

دسته اول: قوانین کسب‌وکار‌های اینترنتی

به طور کلی قانون در معنای اخص عبارت است از قواعد عام و لازم الاجرایی که توسط یکی از ارگان‌های مهم کشور که وظیفه قانون گذاری را به عهده دارد وضع می‌شود. در واقع این ارگان که در کشور ما قوه مقننه نامیده می‌شود وظیفه دارد تا قواعد کلی را برای مسایل مهم مملکت وضع کند تا در هر مورد راهکاری از قبل وجود داشته باشد. قواعد کلی مسیر را روشن و از پیشامد هر گونه ابهام در زمینه های مختلف جلوگیری میکند.

نکته قابل توجه این است که قواعدی که قانون نامگذاری می شوند همگی لازم الاجرا می باشند به این معنی که امکان تخلف از آن‌ها وجود ندارد.

از لحاظ حقوقی، قانون در دو معنای عام و خاص به کار می رود:

در معنای عام، مقصود از قانون، تمام مقرراتی است که از طرف یکی از سازمان های صلاحیت دار دولت وضع شده باشد. ممکن است این سازمان (مرجع) قوه‌ی مقننه، رئیس دولت یا یکی از اعضای قوه‌ی مجریه باشد. بنابراین در معنای عام طیف وسیعی از مقررات به عنوان قانون نامیده می شود و شامل تمام مصوبات مجلس، تصویب نامه‌ها، آیین نامه‌ها و بخش نامه‌های اداری می‌شود.

اما در اصطلاح خاص، قانون به قواعدی گفته می شود که با تشریفات مقرّر در قانون اساسی، توسط مجالس قانون گذاری وضع می‌شود.

در جمهوری اسلامی ایران ،تصویب قانون به معنای خاص فقط در صلاحیت مجلس شورای اسلامی است. اصل پنجاه و هشتم قانون اساسی در این زمینه اشاره دارد:

اعمال قوه ی مقننه از طریق مجلس شورای اسلامی است که از نمایندگان منتخب مردم تشکیل می‌شود.

همچنین به موجب اصل پنجاه و نهم قانون اساسی ،در مسائل مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممکن است، اعمال  قوه مقننه از راه همه پرسی و مراجعه به آرای مردم صورت گیرد.

همان طور که ملاحظه می شود، دست یافتن به یک تعریف واحد و معین از قانون، دشوار است اما در تعریف آن باید پنج وصف یا خصوصیت وجود داشته باشد:

۱- کلیت و عمومیت داشته باشد.

۲- الزام آور باشد.

۳- تنظیم کننده ی روابط اجتماعی باشد.

۴- عادلانه باشد.

۵- اجرای آن از طرف دولت ، تضمین شده باشد.

بنابر اوصاف مذکور ،قانون را می توان چنین تعریف کرد:

قانون عبارت از قاعده کلی و الزام آوری است که به منظور ایجاد نظم و استقرار عدالت بر زندگی اجتماعی انسان حکومت می کند و اجرای آن از طرف دولت تضمین می شود.

اهمیت و لزوم قانون در کسب‌وکار‌های اینترنتی

همان طور که می دانیم خواسته‌های انسان ها با همدیگر مشابهت های زیادی دارد و مردم در یک جامعه کم و بیش چیزهای مشابهی را طالب اند. بنابر‌این، برای جلب منافع بیشتر و بهره مندی از امکانات ،اختلافات بین انسان‌ها در می‌گیرد، اما از آغاز خلقت دریافتند که بقای اجتماع با آشوب و زورگویی امکان پذیر نیست و ناچار باید قواعدی را بر روابط اشخاص، از آن جهت که عضو جامعه‌اند، بر قرار نماید و ما امروز مجموع این قواعد را حقوق یا قانون می‌نامیم. در نتیجه، تصور بقای یک جامعه‌ی بدون قانون و حقوق امکان ندارد.

حال به نمونه‌هایی از قوانین کسب و کارهای اینترنتی در ذیل اشاره می کنیم.

قانون تجارت الکترونیک

این قانون به منظور شناسایی معاملات و اسناد الکترونیکی در سال ۱۳۸۲ به تصویب رسید و مجموعه اصول و قواعدی است که برای مبادله آسان و ایمن اطلاعات در واسطه‌های الکترونیکی و با استفاده از سیستم‌های ارتباطی جدید به کار می‌رود.

دانلود قوانین تجارت الکترونیک

قانون جرائم رایانه‌ای

این قانون در سال ۱۳۸۸ به منظور تعیین مصادیق استفاده مجرمانه از سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی به تصویب رسید.آنچه که به عنوان جرایم رایانه‌ای، جرایم اینترنتی و جرایم سایبری نام برده می‌شود مجموعه‌ای از بزهکاری‌هایی است که به وسیله‌ی رایانه و ابزاهای الکترونیکی رقم می‌خورد.

دانلود قانون جرائم رایانه‌ای

قانون حمایت از حقوق مصرف کننده

قوق مصرف‌کننده یعنی مجموعه اختیارات و امتیازاتی که مصرف‌کننده در قبال عمل خرید یک کالا یا خدمات از فروشنده دریافت می‌کند تا در صورت بروز اشکال، معلوم شدن عیب و نقص، احراز ضرر و زیان، عدم کارآیی و ثمربخشی و یا ایراد خسارت، برای جبران ضرر خود از آن استفاده کند.این قانون در سال ۱۳۸۸ به تصویب رسید.

دانلود قانون حمایت از حقوق مصرف‌کننده

دسته دوم: آیین نامه‌های کسب‌وکار‌های اینترنتی

آیین نامه ها سه نوع اند. اعتبار ایین نامه منوط است به اینکه اولا مغایر قانون عادی نباشد ثانیا تکالیف جدیدی برای مردم ایجاد نکند.

آیین نامه های اجرایی:

مقرراتی هستند که به حکم صریح یا ضمنی قانونگذار برای تکمیل قانون وضع می شوند . به علت عدم استقلال ذاتی آنها به آنها ایین نامه های غیر مستقل نیز می گویند

آیین نامه جایگزین قانون یا ایین نامه های تفویضی: مقرراتی که با اذن صریح قانونگذار توسط مجریه تدوین میشوند اما ماهیتا با قانون فرقی ندارند.

آیین نامه مستقل:

مقامات اجرایی به موجب اصل 138 میتوانند در حدود اختیاراتشان اقدام به وضع ایین نامه نمایند. این نوع ایین نامه ها مستقل از قانون برای انتظام روابط افراد به کار میروند بسیار متنوعند مانند ایین نامه های انتخاباتی ، شهرداری ، امور مالی ، استخدامی ….. مقامات واضع آن هیات وزیران ، وزیر ، استاندار ، فرماندار … می باشند. و به صورت ذیل تقسیم بندی میشوند ایین نامه های مستقل سازمان دهنده خدمات عمومی، ایین نامه های مستقل انتظامی، ایین نامه های مستقل ضرورت (در شرایط اضطراری تصویب می شوند).

در اینجا به آیین‌نامه‌های کسب و کارهای اینترنتی اشاره می‌کنیم:

آیین نامه اجرایی چگونگی صدور مجوز و نحوه نظارت بر فعالیت افراد صنفی در فضای مجازی و بازاریابی شبکه ای

ضوابط عرضه اینترنتی کالا وخدمات دامی وگیاهی

دستورالعمل فعالیت صرافی ها

آیین نامه اجرایی قانون اصلاح ماده 13 قانون مواد خوردنی آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی

آیین نامه جمع آوری و استنادپذیری ادله الکترونیکی

آیین نامه حمایت از حقوق مصرف کننده

آیین نامه اجرایی مواد 38 و 42 قانون تجارت الکترونیکی

دسته سوم: دستورالعمل‌های کسب‌وکار‌های اینترنتی

دستورالعمل، تعیین ضوابط اجرایی برای واحدهای شرکت به منظور ارائه اطلاعات فنی و عملی است. دستورالعمل عبارت است از ترتیب انجام کار به ترتیب اجرای آن که برای اجرا به مقامات صالحه و در حدود وظایف و مسؤولیت به کارکنان شرکت ابلاغ می‌شود. دستورالعمل ها به دو نوع اداری و فنی تقسیم می شوند.

دستورالعمل اداری:

به منظور اجرای ضوابط اجرایی اداری، مالی و منابع انسانی و همچنین راهنماهای کاری در این حوزه به واحدهای شرکت ابلاغ می‌گردند.

دستورالعمل فنی:

شامل ضوابط اجرایی تخصصی واحدها و همچنین راهنمای فنی می‌باشند.

در اینجا به دستورالعمل های کسب و کارهای اینترنتی اشاره می‌کنیم:

ضوابط عرضه اینترنتی کلیه مکمل ها

ضوابط ارائه خدمات خطوط بین المللی چارچوب فعالیت و نظارت بر وب سایت های متمرکز کننده پرداخت کسب وکارهای اینترنتی

ممنوعیت ارائه خدمات قرض الحسنه در فضای مجازی

الزامات فعالیت های آموزشی و پژوهشی

الزامات خرید از وب سایت های خارجی

ضوابط فروش اینترنتی اقلام غیر دارویی

خدمات انجام پروژه و تهیه پایان نامه دانشجویی

الزامات ارائه خدمات کارگزاری بورس در اینترنت

الزامات عرضه خدمات بانکی، پولی و ارزی در اینترنت

اقلام ممنوعه پستی

عرضه داروهای دامپزشکی در اینترنت

الزامات فعالیت وب سایت های خیریه

الزامات عرضه اموال منقول فرهنگی،تاریخی وعتیقه توسط کسب و کارهای اینترنتی در اینترنت ضوابط ارائه خدمات بازی های برخط توسط کسب و کارهای اینترنتی

الزامات عرضه محصولات سلامت محور

الزامات عرضه کالاهای فرهنگی در اینترنت

فاکتور استاندارد دستورالعمل اعطای نماد و نظارت بر کسب و کارهای اینترنتی

به این مطلب امتیاز دهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مهمترین نکات حقوقی را هر یکشنبه دریافت کنید

لطفا منتظر بمانید ...

با تشکر، عضویت شما با موفقیت انجام شد