'4 زمان خواندن

حقوق مالکیت فکری شاخه گسترده‌ای از رشته حقوق به شمار می‌رود که دربردارنده موضوعات مختلفی است. انواع مالکیت فکری و مصادیق خاص این حوزه، یکی از موضوعاتی است که برای فهم دقیق نظام مالکیت فکری باید به آن پرداخت.

در این مطلب از مجله حقوقی وینداد به سراغ موضوع انواع مالکیت فکری رفته‌ایم و برخی از مهم‌ترین مصادیق این موضوع را بررسی می‌کنیم.

با ما همراه باشید.

نگاهی به تعریف و هدف حقوق مالکیت فکری

نظام حقوق مالکیت فکری به عنوان نظامی نسبتا تازه در ساختار حقوقی کشورهای جهان به رسمیت شناخته شده است. این نظام حقوقی به منظور حمایت از آثار فکری و دستاوردهای غیرمادی پدیدآورندگان آثار ادبی، هنری، علمی، صنعتی و… پدید آمده است و در صدد حفاظت از محصولات فکری شهروندان یک جامعه به وسیله تدوین قوانین و مقررات حقوقی است.

انواع مالکیت فکری

حقوق مالکیت فکری می‌تواند در انواع و دسته‌بندی‌های متنوعی شناسایی شود. هر شخصی با توجه به عرصه فعالیت خود و نیازهای حقوقی مختلف، ممکن است به بهره‌برداری از یکی از انواع حقوق مالکیت فکری نیاز داشته باشد.

منظور از انواع ما‌لکیت فکری، دسته‌بندی رایج از انواع حقوق مالکیت فکری است که بر مبانی مختلف استوار بوده و قصد حمایت از حقوق مختلف پدیدآورندگان را دارد.

مهم‌ترین انواع ما‌لکیت فکری در ادامه بررسی شده است.

کپی رایت ( انواع مالکیت فکری ادبی و هنری)

شاید بتوان گفت رایج‌ترین انواع مالکیت فکری، مربوط به حقوق مالکیت فکری ادبی و هنری یا همان کپی رایت است. در این نوع مالکیت فکری، نظام حقوقی قصد صیانت از دستاوردهای ادبی و هنری شهروندان را دارد.

به شکل سنتی کپی رایت را حق مولف نیز نامیده‌اند که البته دلالت بر دستاوردهای ادبی و نویسندگی داشته است، با این حال در حال حاضر این حق پدیدآورندگان بیشتری، مانند نقاشان، عکاسان و… را نیز تحت شمول خود قرار داده است.

بخوانید
یک نفر عکس من را به نام خود منتشر کرده است. کپی‌رایت عکس من چیست؟

مالکیت صنعتی در انواع مالکیت فکری

یکی دیگر از انواع ما‌لکیت فکری که از شیوع زیادی نیز برخوردار است، مالکیت صنعتی است. مالکیت صنعتی طیف وسیعی از موضوعات مانند اختراعات، طرح‌های صنعتی و… را در خود جای داده است که در ادامه به هر یک از آنها می‌پردازیم.

حق اختراع

حق ثبت اختراع که به آن پتنت هم گفته می‌شود یکی دیگر از انواع مالکیت فکری به حساب می‌آید که برای مخترعین در نظر گرفته شده است.

برای بهره‌مندی از حق اختراع، بایستی اختراع مورد نظر شرایط قانونی نظیر نوآورانه بودن و… را داشته باشد.

علایم تجاری

علامت تجاری یا لوگو نشانی است که شرکت‌ تولیدکننده کالا یا ارائه دهنده خدمات را از سایر شرکت‌ها و اشخاص حقیقی و حقوقی متمایز می‌کند.

در واقع با علایم تجاری، شناسایی محصولات یک شرکت تجاری به سادگی انجام می‌شود. علایم تجاری نیز از انواع مالکیت فکری به حساب می‌آیند.

علایم تجاری می‌تواند شامل کلمات، حروف، اعداد، شعار، تصویر، صدا، رنگ یا حتی رایحه‌ای خاص باشد.

نام تجاری

انتخاب نام تجاری خاص برای هر کسب‌وکاری ابزاری مهم در جهت تبلیغات به حساب می‌آید. نام تجاری خاص نیز مانند علامت تجاری منحصربه‌فرد از انو‌اع مالکیت فکری در نظام‌های حقوقی به شمار می‌رود که نیاز به حفاظت در برابر کپی‌برداری و سوءاستفاده دارد.

اسرار تجاری

اسرار تجاری شامل نقشه‌ها، اطلاعات، الگوها، فرآیندها، ابزار و… است که یک کسب‌وکار به شکل انحصاری آن ها را به وجود آورده و از آن استفاده می‌کند. به طور مثال فرمول خاص تولید یک نوشیدنی توسط شرکت و یا اطلاعات تجاری مرتبط با توزیع محصول و شناسایی مخاطبان، رویه‌های تولید و استفاده از ماشین آلات خاص تولیدی و… می‌تواند در این دسته قرار بگیرد و مورد حمایت حقوق مالکیت فکری باشد.

طرح‌های صنعتی

طرح‌های صنعتی نیز از انواع حقوق مالکیت فکری در عرصه تجارت و صنعت به حساب می‌آیند و به طراحی ظاهری و شکل محصولات و اختراعات برمی‌گردد.

در واقع طرح‌های صنعتی می‌توانند حاوی خلاقیتی جدا از خلاقیت محصول اولیه باشند و از این جهت می‌توانند تحت مقررات حقوق مالکیت فکری قرار بگیرند.

بخوانید
مالکیت فکری در فضای مجازی و چالش‌های آن

نشان جغرافیایی

یکی دیگر از انو‌اع مالکیت فکری، نشان‌های جغرافیایی است. این نشان‌ها به مبدا جغرافیایی خاصی اشاره دارند که محصول در آنجا تولید شده است و یا مواد اولیه محصول از آن مکان جغرافیایی خاص تامین شده است.

نشان‌های جغرافیایی همراه با خود نوعی اعتبار در خصوص مرغوبیت محصول می‌آورند که برای کسب‌وکارها اهمیت زیادی دارد.

گز قم، چای لاهیجان، کلوچه فومن، انار ساوه، خرمای بم و… مصادیقی از نشان جغرافیایی محصولات در ایران هستند.

مدارهای یکپارچه الکترونیکی

حمایت از مدارهای یکپارچه الکترونیکی هم یکی از انوا‌ع مالکیت فکری در برخی نظام‌های حقوقی جهان به حساب می‌آید. حمایت از این مدارها در  سازمان ها و کنوانسیون های مرتبط با مالکیت فکری (تریپس) نیز مورد تاکید قرار گرفته است و می‌توان محافظت از  این مدارها هم یکی از انواع حقوق مالکیت فکری دانست.

دامنه سایت

آدرس اینترنتی یا دامنه سایت های کسب‌وکار نیز، نشانه‌ای خاص برای شناسایی وبسایت مرتبط با کسب‌وکار است. زمانی که دامنه سایت نمایانگر نام تجاری برند باشد و یا به طور ویژه به محصول یا خدمات خاص کسب‌وکار اشاره کند، تحت حمایت حقوق مالکیت فکری قرار می‌گیرد.

گونه‌های گیاهی جدید

حفظ محیط‌زیست و حفاظت از گونه‌های گیاهی جدید در سراسر جهان اهمیت زیادی دارد. نظام حقوقی مالکیت فکری در همین راستا، سازوکارهایی برای حفاظت از حقوق محققان و کشاورزان کاشف گونه‌های جدید گیاهی در نظر گرفته است که این موضوع را به یکی از جدیدترین انواع حقوق مالکیت فکری تبدیل کرده است.

درباره انواع ما‌لکیت فکری سوالی دارید؟

حقوق مالکیت فکری می‌تواند شامل طیف وسیعی از موضوعات شود که برخی از مهم‌ترین آنها در این مطلب بررسی شد. فراموش نکنید که انواع حقوق مالکیت فکری ممکن است در هر نظام حقوقی متفاوت باشد و با گذر زمان نیز موضوعات بیشتری را تحت شمول خود قرار دهد.

ما در وینداد با داشتن تیمی از کارشناسان حقوقی و مشاوران حقوق مالکیت فکری قادر به ارائه مشاوره در حیطه مالکیت فکری هستیم.

همچنین شما می‌توانید برای احقاق حقوق خود در عرصه دعاوی مالکیت فکری به وکلای دادگستری متخصص ما در امر انواع حقوق مالکیت فکری اعتماد کنید.

دسته‌ها: مالکیت فکری

0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه هفتگی
عضویت در خبرنامه

close-link