قرارداد مشارکت مدنی چیست؟ قرارداد مشارکت مدنی برخلاف اسم آن که ممکن است به شما این حس را منتقل کند که با یک قرارداد پیچیده ای که صرفا حقوقی‌ها با آن سر و کار دارند مواجه شوید، یک قرارداد کاملا کاربردی در فضای کسب و کار است. شما سرمایه ای دارید و می خواهید از ایده یک فرد استفاده کنید تا سرمایه تان را چند برابر کنید و یا بالعکس شما یک دانشجوی پر از ایده های ناب هستید ولی پولی برای پیش بردن ایده تان ندارید؟ و یا شما تعدادی دوست هستید که سرمایه ای درکنار یکدیگر دارید و ترجیح می دهید با سرمایه گذاری در کسب و کاری دارایی تان را افزایش دهید؟ در همه حالت هایی که گفته شد شما می توانید از قرارداد مشارکت مدنی استفاده کنید اما چگونه؟

قرارداد مشارکت مدنی چیست؟

قرارداد مشارکت مدنی قراردادی است که از طریق آن اشخاص حقیقی یا حقوقی سرمایه (مادی یا معنوی) خود را به صورت سهم الشرکه نقدی یا غیر نقدی تقویم کرده و به صورت مشاع و برای انجام کار معین در زمینه فعالیت های تولیدی، بازرگانی و خدماتی برای مدت محدود و به قصد انتفاع بکار می گیرند.

انواع قرارداد مشارکت مدنی و کاربردهای آن چیست؟

اگر بخواهیم به طور کلی موارد استفاده از قرارداد مشارکت مدنی را نام ببریم، به این صورت است: صادرات کالا، خدمات، تولید و فروش محصول، واردات کالا به قصد فروش، بازرگانی داخلی، احداث مسکن انفرادی و انبوه سازی و واردات ماشین آلات، مواد اولیه و ابزار کار. اما معروف ترین شکل قراردادهای مشارکت مدنی در سه شکل قرارداد مشارکت در ساخت، مشارکت مدنی با بانک و مشارکت مدنی خصوصی است که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.

قرارداد مشارکت در ساخت

امروزه قرارداد مشارکت در ساخت جزو آن دسته قراردادهایی است که بسیاری از افراد جامعه با آن روبرو می‌شوند و شناخت درست آن نقش موثری در شناخت حقوق و تکالیفشان در این قالب قراردادی دارد. قرارداد مشارکت در ساخت قراردادی است که بین یک یا چند مالک و یک یا چند سازنده منعقد شده و به واسطه آن بر سر ساخت ساختمانی با مشخصات معین توافق می‌کنند، در این قرارداد آورده و یا همان سرمایه مالک، زمینی است که ساختمان در آن ساخته می‌شود و سرمایه سازنده نیز هزینه‌هایی است که در حین عملیات ساخت متحمل می‌شود و نهایتاً هر کدام از طرفین مطابق توافقشان از سهمی از ساختمان ساخته شده بهر‌ه‌مند می‌شوند.

نکته‌ای که در تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت اهمیت بسیاری دارد پیش‌بینی ضمانت اجرای موثر در قرارداد و ذکر دقیقِ شروط قرارداد است. هرچه این شرایط به طور دقیق‌تر و شفاف‌تر بیان شود از بروز اختلافات در آینده جلوگیری می‌شود.

به عنوان مثال اگر سازنده پس از تخریب ملک از ساخت آن ممانعت کند قطعا مالک متحمل ضرر سنگینی خواهد شد، پیش بینی ضمانت اجرا موثر در این مواقع مانند تعیین خسارت درخور توجه در صورت توقف کار از جانب سازنده و یا الزام وی از جانب دادگاه می تواند نقش موثری در پیشبرد قرارداد مذکور داشته باشد.

نکات حقوقی قرارداد مشارکت در ساخت

قرارداد مشارکت در ساخت علی‌رغم کثرت استعمال آن قرارداد ساده‌ای نیست و نکات حقوقی متعددی باید در آن رعایت شود. از جمله:

تعهدات طرفین قرارداد

بارزترین تعهد مالک، تسلیم ملک به سازنده برای اجرای عملیات ساخت است. حتی اگر این تعهد در قرارداد برای مالک ذکر نشده باشد نیز چنین تعهدی برای وی مفروض است چرا که بدون تسلیم ملک از جانب مالک به سازنده اساساً امکان اجرای عملیات ساخت وجود نخواهد داشت. مهم‌ترین تعهدات سازنده و یا مجری طرح را نیز می‌‌توان شامل پیشبرد عملیات ساخت، الزام به تحویل ملک در زمان مقرر، رعایت اصول استاندارد ساخت، پرداخت هزینه‌های ساختمانی و اداری پروژه و پرداخت اجاره بها به مالک در طول دوره ساخت برای اسکان موقت مالک، ارائه گزارشی از عملکرد خود به مالک در دوره‌­های زمانی مقرر، اخذ پایان کار و پرداخت جرائم به شهرداری دانست.

بخوانید
مجوزهای قانونی شراکت در کارگاه تولیدی و قراردادهای موردنیاز آن

ذکر سهم الشرکه طرفین در قرارداد مشارکت در ساخت

سهم الشرکه طرفین در قرارداد باید بیان شود تا از بروز اختلافات در آینده جلوگیری شود. برای محاسبه سهم الشرکه طرفین باید ابتدا آورده هر یک از طرفین قیمت‌گذاری شده و سپس قیمت مقرر تقسیم بر ارزش کل پروژه (ارزش کل سرمایه‌گذاری) شود.

اهمیت تعیین درصد برای سهم الشرکه از این جهت است که به عنوان مثال اگر سهم الشرکه مالک به سازنده ۶۰ به ۴۰ باشد و حاصل عملیات ساخت یک آپارتمان ۱۰ واحدی باشد در این حالت ۶ واحد آپارتمان سهم مالک و ۴ واحد آپارتمان سهم سازنده می‌­شود.

نکته دیگری که در قراردادهای مشارکت در ساخت باید به آن توجه کرد ذکر دقیق شروط قرارداد است هرچه شرایط به طور دقیق تر و شفاف تر بیان شود از بروز اختلافات در آینده جلوگیری می شود، از جمله شروطی که در این قرارادادها بسیار بحث بر انگیز است  میزان اورده های طرفین و عایدی آنان، زمان تحویل املاک، زمانبندی پیشرفت کار، مصالح به کار گرفته شده در روند ساخت، کیفیت مصالح و امثالهم می باشد.

دریافت قرارداد مشارکت مدنی

قرارداد مشارکت با بانک

قرارداد مشارکت مدنی با بانک برای مواردی است که یک فرد می‌خواهد یک سرمایه‌گذاری انجام دهد و به تبع آن با دریافت سرمایه از بانک، بانک را نیز در سرمایه‌گذاری خود شریک کند. برای انعقاد قرارداد مشارکت مدنی با بانک اطلاعات هویتی، موضوع مشارکت، میزان سرمایه مورد نیاز، حداکثر مدت مشارکت، پیش‌بینی خرید، هزینه و فروش، سهم سود پیشنهادی متقاضی و وثیقه‌هایی که برای ضمانت حسن انجام کار باید به بانک سپرده شود، به بانک ارائه می‌گردد. بانک یا سایر موسسات مالی می‌توانند تا ۸۰ درصد کل سرمایه را در یک شرکت مدنی در اختیار بگیرند و همچنین فروش اقساطی سهم‌الشرکه نیز در این حالت امکان‌پذیر است.

پرداخت سهم الشرکه بانک در مشارکت مدنی، دفعتا واحده و نقدا صورت نمی‌پذیرد و در دفعات متعدد پرداخت می‌شود. همچنین در قرارداد مشارکت مدنی با بانک صرفا درصدی از سرمایه مذکور توسط بانک تامین می‌گردد و در اواخر هر سال، بانک، سود به دست آمده از شراکت را بین طرف مقابل و خود تقسیم می‌کند. این سود بسته به سرمایه هر دو طرف بین آنها تقسیم خواهد شد و بانک همانند دیگر سهامداران به نسبت سرمایه در سود شرکت سهیم می‏‌شود.

در قرارداد مشارکت مدنی با بانک، هزینه‎های قابل قبول منحصربه هزینه‎های‎ اصلی نبوده و هر نوع هزینه دیگر با توافق طرفین می‌تواند در قرارداد قید شود.

قرارداد مشارکت مدنی خصوصی

مشارکت مدنی خصوصی نیز شکل دیگری از این قراردادها بوده که به وسیله آن یک طرف سرمایه مادی خود و طرف دیگر سرمایه معنوی خود را برای مشارکت در میان می‌گذارد. بدین شرح که طرف اول به طور کامل سرمایه خود را وارد فعالیت مورد نظر می‌کند و طرف دوم مدیریت فعالیت مذکور را بر عهده می‌گیرد، در این حالت طرف اول را مالک و طرف دوم را عامل می‌نامند.
قراردادهای مشارکت مدنی خصوصی کاربردهای زیادی دارد و در موضوعات مختلف و گوناگونی به‌کار می‌رود. بطور مثال از شراکت مغازه بین دو نفر ، مورد استفاده قرار می‌گیرد تا اینکه در نظر بگیرید که شما یک واحد آپارتمان اداری دارید که آن را به افرادی می‌سپارید تا در این واحد یک مرکز سلامت احداث نمایند، در این حالت اگر نمی‌خواهید صرفا روابطتان در حد روابط موجر و مستاجر باشد و به عبارت بهتر می‌خواهید شما هم سهمی از عواید مرکز سلامت داشته باشید، بدون اینکه دخالتی در مدیریت و عملیات مرکز مذکور داشته باشید، می‌توانید از مزیت انعقاد قرارداد مشارکت مدنی خصوصی بهره‌مند شوید

نکات حقوقی مشارکت مدنی خصوصی

در اینگونه قراردادها و سایر انواع مذکور ذکر میزان سهم هریک از طرفین بسیار اهمیت دارد به نحوی که اگر میزان سرمایه نقدی یا غیر نقدی و سهم طرفین در قرارداد مشخص نشده باشد، اصل بر بالمناصفه بودن سرمایه و سهم آنهاست و تأمین سرمایه اعم از نقدی و غیر نقدی به عهده شرکا می‌باشد. مدت قرارداد مشارکت مدنی با توجه به هدف فعالیت موضوع قرارداد و موافقت شریک در ابتدای قرارداد معین می‌گردد و طرفین می‌توانند نسبت به تمدید آن به توافق برسند.

مالک می‌تواند برای کنترل فعالیت‌های عامل فردی را نیز به عنوان ناظر تعیین نماید.

مبنای حقوقی این قراردادها چیست؟

به دنبال قرارداد مشارکت مدنی، شرکت مدنی شکل می گیرد.ماده ۵۷۱ به بعد قانون مدنی در مورد شرکت ها می باشد و در آن شرکت ها را به دسته مدنی و تجاری تقسیم می کند که شرکت های تجاری را دارای شخصیت حقوقی از لحظه ثبت و تابع قانون تجارت می داند و شرکت مدنی را فاقد شخصیت حقوقی و تابع قانون مدنی می داند. سرمایه شرکت های مدنی می تواند به صورت اموال منقول یا غیر منقول باشد.

بخوانید
تفاوت‌ مشارکت مدنی و مشارکت حقوقی چیست؟

قرارداد مشارکت مدنی چه آثاری دارد؟

قرارداد‌های مشارکت مدنی به افراد این امکان را می دهد که بدون نیاز به ثبت شرکت و پرداخت مالیات، بتوانند فعالیت هایی شبیه به فعالیت های تجاری انجام دهند.

با انعقاد این قرارداد شرکتی در راستای آن تشکیل می شود که مدیرانی از بین خود شرکا وظیفه هدایت شرکت را بر عهده می گیرند.نحوه تعیین مدیران شرکت به این صورت است که شرکا و یا شرکایی که بیش از نصف سرمایه را در اختیار دارند مدیرانی را از بین خودشان انتخاب می کنند که این مدیران از زمان تشکیل شرکت تا انحلال شرکت در این سمت باقی می مانند مگر آن که شرکایی که بیش از نصف سرمایه را دارند درخواست عزل او را کنند و در چنین حالتی مدیر عزل شده یکماه زمان دارد تا گزارش اقدامات و سرمایه گذاری های انجام شده از طرف شرکت را ارائه دهد، البته خود مدیران هم می توانند درخواست کناره گیری کنند و در این حالت نیز موظف اند گزارش عملکردشان را ارائه کنند.

تعداد مدیرانی که باید انتخاب شوند اصولا ۵ نفر است که وظیفه نظارت و مدیریت نوع و نحوه سرمایه گذاری شرکت را بر عهده دارند. از بین این مدیران یک نفر به عنوان مدیر اجرائی انتخاب می شود که تنها اوست که حق الزحمه دریافت می کند؛ می توان برای روشن تر شدن مطلب به توضیحات این نقش در تفاهم نامه بنیان گذاران مراجعه کرد.

نکاتی که بهتر است در مورد شرکت مدنی بدانیم:

_هر سرمایه گذاری که توسط شرکت انجام می شود به نمایندگی از تمامی شرکا است و مدیران ذیل تمامی اسنادی که در این رابطه امضا می‌کنند نمایندگی خود را اظهار می‌کنند.

_مسئولیت نسبت به سرمایه گذاری ها و عملیات شرکت بر عهده کلیه شرکا است و در مقابل مراجع دولتی و قضایی و شخص ثالث تمامی شرکا پاسخگو می باشند.

_مسئولیت پرداخت مالیات، حق بیمه و حقوق دولتی مربوط به شرکت با تمامی شرکا است.

_اگر سندی به نام یک یا چند تن از شرکا باشد، پرداخت مالیات آن سند و حقوق دولتی مربوط به آن برعهده تمام شرکا است حتی بعد از انحلال شرکت.

_اگر فردی از شرکا فوت کند و قائم مقام جایگزین او شود، نیاز به تایید سایر شرکا نیست ولی برای ورود عضو جدید باید موافقت شرکایی که بیش از نصف سرمایه را در اختیار دارند وجود داشته باشد.

_ برای خروج از شرکت، باید سه ماه جلوتر درخواست خروج توسط شریک به مدیر اجرائی تسلیم شود، و مدیر اجرائی نیز یک هفته از تاریخ دریافت درخواست فرصت دارد که به سایر شرکا اطلاع دهد. در این حالت جلسه ای تشکیل می شود و سایر شرکا تصمیم می گیرند که یا سهم الشرکه آن شریک را خریداری کنند و یا با او تسویه کنند. برای تسویه نیز میزان آورده شریک به علاوه سود احتمالی متعلق به او که هنوز پرداخت نشده به او پرداخت می گردد.

در نهایت باید خاطر نشان کرد که قراردادهای مشارکت مدنی از قراردادهای پر کاربرد در فضای کسب و کار می‌باشد، برای دسترسی به فرمت این قراردادها می توانید به قرارداد مشارکت مدنی موجود در بانک قراردادی وینداد مراجعه کنید.

 

دسته‌ها: قرارداد مشارکت

2 دیدگاه

م نجاتی · ۱۵ تیر ۱۳۹۷ در ۱۱:۵۳ ب.ظ

آیا مشارکت مدنی میتواند نام و مهر داشته باشد و شما میتوانید یک قرارداد برای آن تنظیم کنید؟

    مهرنوش فتاحی · ۱۷ تیر ۱۳۹۷ در ۱۱:۰۹ ق.ظ

    با سلام
    در صورتی که منظور شما قرار دادن نام و مهر شرکت در انتهای قرارداد است، این امکان وجود دارد. قرارداد مشارکت مدنی در بانک قراردادهای وینداد موجود می باشد. https://vindad.com/legalforms/قرارداد-مشارکت-مدنی
    در صورتی که تمایل دارید این قرارداد به صورت اختصاصی برای شما تنظیم شود می توانید از بخش تنظیم و بررسی قرارداد درخواست خود را مطرح نمایید. https://vindad.com/demand/add/
    با احترام
    تیم حقوقی وینداد

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه هفتگی
عضویت در خبرنامه

هر یکشنبه صبح آخرین مطالب و نکات حقوقی را دریافت کنید!

close-link