اصلاح دستورالعمل بازرسی دفاتر مصوب 1399

اصلاح دستورالعمل بازرسی دفاتر (بخشنامه 11/1 جدید واحد درآمد سازمان تأمین اجتماعی)

پيرو بخشنامه ۱۱ جديد درآمد،و در راستاي سياستهاي اصولي واعتمادسازي فيمابين سازمان و كارفرمايان وتسهيل درپاسخگويي و استفاده بهينه از نيروي انساني، بخش هاي اول (نحوه درخواست بازرسي از دفاتر قانوني) ، دوم(اقدامات اوليه واحد بازرسي دفاتر قانوني) .بند”۳″ بخش سوم (نحوهع تشخيص حقوق ، مزايا و مزد ساير هزينه هاي مشمول كسر حق بيمه)،بخش ششم (اقداماات واحد درخواست كننده پس از دريافت گزارش بازرسي دفاتر قانوني) وبخش هفتم(ساير موارد)بخشنامه مذكور از تريخ صدور اين بخشنامه به شرح زير اصلاح وجايگزين مي گردد:

الف. اولويت‌بندي انجام بازرسي از دفاتر قانوني

واحدهاي اجرائي موظفند طبق اولويت‌بندي ذيل نسبت به درخواست واحدهاي دفاتر قانوني در برنامه‌ريزي و انجام بازرسي رعايت نمايند:

۱اولويت اول: قرارهاي صادره از هيأتهاي تشخيص مطالبات

۲اولويت دوم: دستورات معاونت فني و درآمد و اداره كل درآمد حق بيمه

۳اولويت سوم: شركتها و مؤسسات متقاضي مفاصاحساب و يا تصفيه و انحلال (به استثناي شركتهاي پيمانكاري و مهندسي مشاور).

۴اولويت چهارم: پيمانكاراني كه داراي كارگاه توليدي، صنعتي و فني مي‌باشند و امور اجرائي پيمان در كارگاه آنها انجام مي‌گيرد، همچنين پيمانكاران قراردادهاي طراحي و ساخت نرم‌افزار و … كه صدور مفاصاحساب قرارداد منوط به وصول حق‌بيمه طبق بازرسي دفاتر قانوني مي‌باشد.

۵اولويت پنجم: كارگاه‌هايي كه داراي ۵۰ نفر كارگر به بالا هستند (به استثناء شركتهاي پيمانكاري و مهندسين مشاور).

۶–  كارگاه‌هايي كه كمتر از ۵۰ نفر كارگر دارند و فاقد بازرسي كارگاهي هستند (به استثناء شركتهاي پيمانكاري و مهندسين مشاور).

نكته: شعب مجاز به درخواست بازرسي از دفاتر قانوني اشخاص حقوقي كه فعاليت آنها پيمانكاري يا مهندسين مشاور مي‌باشد و حق‌بيمه آنها مطابق مواد ۳۸ و ۴۱ قانون و بخشنامه ۱۴ جديد درآمد دريافت و مفاصاحساب صادر مي‌گردد نخواهند بود.

ب. نحوه اقدام شعب جهت انجام بازرسي از دفاتر قانوني

‏شعب موظفند جهت بازرسی از دفاتر قانونی موسسات و اشخاص حقوقی باتوجه به اولویت های تعیین شده در بند “الف” به ترتیب زبر عمل فماپند.

۱در موارای که قرار از فیاتهای بدوی و تجدیدنظر تشخیص مطالبات مبنی بر انجام بازرسی از دفاتر قانونی شخص حقوقی صادر می گردد، شعبه می باپستی به محض دریافت قرار صادره پلا نسخه از آن را طی فرم شماره “۱” پیوست جهت انجام بازرسی از دفاتر قانونی کارفرما در سال يا سالهای مالی مورد نظر فیات تشخیص مطالبات به واحد بازرسی دفاتر قانونی ارسال نماپد.

۲در مورد سابر کارگاهها پی که طبق اولویت های تعیین شده در بند “الف” باپد از دفاتر قانونی آنها بازرسی شود به معاونت فنی و درآمد اجازه داده می شود نسبت به تغییر فرمهای پیش بینی شده در بخشنامه ۱۱ جدید درآمد و پا طراحی و ابلاغ فرم های جدید در جارجوب قانونی و به منظور هماهنلأ سازی وبهینه سازی عملیات اقدام نماپد.

‏ج. نحوه اقدام واحد بازرسی دفاتر قانونی.

‏واحد بازرسی دفاتر قانونی (در تهران موسسه حسابرسی تامین اجتماعی و در استانهايی که نمايندگی موسسه مزبور در آنجا داير شده باشد نمايندگی موسسه حسابرسی تامین اجتماعی استان مربوطه و در استانهايی که تاکنون نمايندگی موسسه داير نشده است، اداره کل استان مربوطه) پس از دریافت درخواست بازرسی از شعب بايد اقدامات زبر را بعمل آورد.

‏۱- طبقه بندی درخواستهای واصله باتوجه به اولویت بندی تعیین شده در بند “الف” و برنامه ريزی جهت انجام بازرسی از دفاتر قانونی آنها با رعایت اولویت های تعیین شده .

۲صدور حکم انجام بازرسی با تعیین سرپرست کار طبق فرم شماره “۲” پیوست

۳‏مراجعه سرپرست کار به اتفاق بازرسان به محل اقامت شخص حقوقی و انجام بازرسی از دفاتر قانونی طبق بخش سوم (نحوه رسیدگی به دفاتر و اسناد) بخشنامه ۱۱جدید درآمد و اصلاحات بعمل آمده مندرج در اين بخشنامه.

‏د- نحوه تشخیص حقوق ،مزد و مزابا و سابر هزينه های مشمول حق بیمه

کليه وجوه نقدی که به افراد (کارکنان) پرداخت می شود باستثنای وجوه پرداختی بابت.

بازخريدی ايام مرخصی .

‏- کمك عائله مندی .

‏- هزينه سفر و فوق العاده ماموریت

‏- حق همسر به کارکنان در موسسات مشمول قانون نظام هماهنگ پرداخت

‏- پاداش، پاداش افزایش تولید (آکورد، کارانه، بهره وری) پاداش نهضت سوادآموزی، عیدی و بن کارگری

‏- کمك هزينه مسکن و خواربار در ايام بیماری

‏- حق شیر و حق تضمین (کسر صندوق)

‏- خسارات اخراج و مزایای پایان کار (حق سنوات)

‏- حق الزحمه امام جماعت

‏- حق حضور در جلسات هیات مديره .

۲کليه وجوه پرداختی به اشخاص حقیقی و حقوقی بابت اجرای قرارداد های پیمانکاری موضوع ماده ۳۸ ‏قانون تامین اجتماعی که مفاصا حساب از سازمان دریافت نشده باشد و وجوه پرداختی به افراد حقیقی بابت حق الرحمه

‏تذکر. وجوه پرداختی بابت :

‏- خريد انواع کالاها، مواد، اجناس ،ماشین آلات ،قطعات و……

‏- ساخت و تعمیرات انواع وسايل ،ماشین آلات ،قطعات و …..

‏- طراحی ،جاپ، تبلیغات و فیلمبرداری .

‏- کرايه حمل و نقل ،تاکسی،آژانس ،لودر، گريدر،تراکتور ،جرتقیل ،سواری ،اتوبوس ،مینی بوس و

‏- ترخیص کالا و هزينه های گمرکی .

‏- حق الوکاله، هزينه های کارشناسی، وجوه پرداختی به وکلا و کار شناسان رسمی داگستری و ترخیص کاران رسمی گمركی.

‏به موسسات ،شرکتها ،کارگاهها و واحدهای صنفی، تولیدی،صنعتی و فنی و اشخاص حقیقی اعم از اينکه با انعقاد قرارداد و يا بدون انعقاد قرارداد باشد و همچنین مزد، حقوق و مزابا و حق الرحمه پرداختی به افرادی که طبق مداری ارائه شده از سوی کارفرما شاغل يا بازنشسته کشوری، لشگری،بانکها و ساير دستگاهها بوده و مشمول تامین اجتماعی نیستند، مشمول کسر حق بیمه نمی باشد.

– بخشنامه شماره ۵ جدید درآمد

ه‏ – نیروی انسانی بازرسی دفاتر قانونی در اداره کل استان و شعب.

۱وظايف نظارتی بازرسی دفاتر قانونی در اداره کل استان به رئیس و کارشناس ارشد بازرسی کارگاهها محول و عنوان سمت ودپف مذکور به رئیس و کارشناس ارشد بازرسی کارگاهها و دفاتر قانونی اصلاح می گردد.

۲يك رديف کارشناس درجه يك و مسئول بازرسی دفاتر قانونی با حذف يکی از رديفهای تشکیلاتی غیرضرور شعبه در واحد درآمد هر شعبه ايجاد می گردد.

‏اهم وظايف کارشناس مذکور بشرح زبر خواهد بود.

ـ تعیین کارگاههايی که طبق الويت بندی بند “الف” می بايستی از دفاتر قانونی آنها بازرسی شود.

ارسال پرسشنامه برای کارفرما.

بررسی پرسشنامه تکمیل شده توسط کارفرما.

درخواست انجام بازرسی از دفاتر قانونی کارفرما.

دریافت و بررسی گزارش بازرسیهای انجام شده توسط واحد بازرسی دفاتر قانونی .

محاسبه بدهی طبق گزارش بازرسی دفاتر قانونی و اعلام به کارفرما و اقدامات قانونی بعدی جهت وصول مطالبات.

ـ محاسبه بدهی در موارديکه کارفرما، فاقد دفاتر قانونی بوده و يا فرم موضوع بند “۲”‏قسمت (ب) اين بخشنامه را تکمیل و ارسال ننموده است طبق مقررات و اعلام به کارفرما.

۳‏در استانهايی که موسسه حسابرسی تامین اجتماعی در آنجا نمايندگی ندارد، با حذف رديف يا رديفهای تشکیلاتی غیرضرور در استان (اداره کل يا شعب تابعه)، رديف بازرس دفاتر قانونی مورد نیاز به تعداد ردففهای غیرضرور حذف شده ايجاد می گردد وظايف بازرسان دفاتر قانونی انجام بازرسی از دفاتر قانونی طبق اپن بخشنامه و بخشنامه ۱۱ جدید درآمد می باشد.

بخشنامه ۱۱/۲

الحاق تبصره به بخشنامه ۱۱/۱ جديد درآمد

اداره کل استان

باتوجه به مصوبه ۱۵۲۰۲مورخ ۸۳/۲/۲۱ هيئت محترم مديره ، تبصره زير به بند ۳ قسمت ” ه ” بخشنامه ۱۱/۱ جديد درآمد افزوده مي گردد:

تبصره:

در استانهای مشمول این بند در مواردی که موسسه حسابرسی عدم امکان انجام بازرسی دفاتر قانونی از کارگاه را به اداره کل اعلام نماید انجام عملیات بازرسی دفاتر قانونی توسط اداره کل صورت خواهد پذیرفت .

رزاق صادق – عضو هیات مدیره و سرپرست معاونت فنی و درآمد

و. اقدامات واحد درخواست کننده پس از دریافت بازرسی دفاتر قانونی.

‏بخش ششم بخشنامه شماره ۱۱ جدید درآمد به ترتیب زبر اصلاح و تکمیل ميگردد. ا-  بند ۱ ‏- ۱ ‏به ترتیب زبر اصلاح و جايگزين می گردد:

۱-۲چنانچه جمع حقوق و مزایای مندرج در کار برگ شماره”۱″مربوط به هر ماه با جمع حقوق و مزایای مندرج در ليستهای موجود در شعبه (جمع مشمول و غیر مشمول) تفاوت داشته باشد (مبلغ مندرج در کار برگ بيشتر باشد) در اين صورت می بايستی ابتدا بررسی دقیق بعمل آورده و پس از اطمینان نسبت به محاسبه حق بيمه تفاوت مذکور اقدام گردد. همچنين در مواردی که احراز گردد لیست ماهانه به شعبه ارسال نشده است بايد حق بيمه ماه مربوطه طبق حقوق و مزایای مندرج در کار برگ شماره”۱″ محاسبه گردد.

۲ ‏. کليه اقدامات مربوط به اعلام، پيگیری و وصول مطالبات ناشی از بازرسی از دفاتر قانونی بايد از طریق دریافت صورتحساب از سیستم مکانیره انجام گیرد.

۳ ‏. به منظور دریافت صورتحساب موضوع بند “۲” از سیستم مکانیره بايد بدهی محاسبه شده براساس گزارش بازرسی دفاتر قانونی با توجه به دوره بدهی و سالهای مالی که بازرسی انجام شده است کيه اطلاعات بدهی و دوره آن از طریق اسناد دستی ايجاد بدهی در سیستم و منوی محاسبه برآوردی دستی حسابرسی که در قسمت پيگیری مطالبات وجود دارد استفاده شده و از بکار گیری ساير منوهای موجود در قسمت مذکور اکیداً پرهيز شود.

۳ ‏. چنانچه در برخی از سالهای مالی دوره بازرسی از دفاتر قانونی، بدليل نداشتن دفاتر قانونی و… بازرسی از دفاتر کارفرما انجام نگرفته باشد می بايست بهنگام ورود اطلاعات مربوط به گزارش بازرسی در منوی مذکور (موضوع بند ۵ ‏) سالهای مالی را که از دفاتر قانونی کارفرما بازرسی انجام نشده است در قسمت شرح منوی مزبور ثبت گردد.

‏ز. ساير موارد

۱. از تاریخ صدور اين بخشنامه موسسه حسابرسی تامین اجتماعی و نمايندگیهای آن و همچنين ادارات کل استان موظفند کليه درخواستهای بازرسی واصله تا تاریخ مذکور را مورد رسیدگی قرار داده و فقط درخواستهايی را که علت درخواست بازرسی از دفاتر قانونی .

قرارهای صادره از هیاتهای تشخیص مطالبات .

صدور مفاصا حساب نقل وانتقال و يا تصفیه و انحلال شرکت .

صدور مفاصا حساب قرارداد های موضوع بندهای “الف””هـ”و”و” بخش سوم فصل دوم بخشنامه ۱۳ ‏جدید درآمد می باشد به ترتیب اولويتهای تعیین شده در بند “الف” اين بخشنامه در دستور کار بازرسی دفاتر قانونی قرار دهند و ساير درخواستها و نیز درخواستهايی را که علت آنها دقیقاً مشخص نیست را از دستور کار خارج و آنها را به شعبه مربوطه اعاده تا درصورتيکه جزء اولويتهای تعیین شده در اين بخشنامه قرار گیرد پس از تکمیل پرسشنامه توسط کارفرما مجدداً از سوی شعبه درخواست گردد.

۲ ‏. تعداد سالهای مالی که لازم است در موارد قانونی از دفاتر اشخاص حقوقی بازرسی انجام گیرد ۱۰ سال مالی (مشروط بر اينکه از تاریخ تاسیس شخصیت حقوقی تجاوز ننمايد) تعیین میگردد. در

موارديکه ضرورت ايجاد نمايد انجام بازرسی از دفاتر قانونی برای بیش از ۱۰ سال مالی در صورت وجود دفاتر بلامانع خواهد بود.

۳‏کليه شعب موظفند با انتصاب کارشناس بازرسی دفاتر قانونی در واحد درآمد، کارگاههايی را که طبق اين بخشنامه ضرورت دارد دفاتر قانونی آنها بازرسی شود را مشخص و حسب مورد درخواست بازرسی از دفاتر قانونی آنها را به واحد بازرسی دفاتر قانونی مربوطه ارسال نمايند و به محض دریافت گزارش بازرسی دفاتر قانونی نسبت به محاسبه و مطالبه بدهی براساس آن و ابلاغ به کارفرما و ساير اقدامات قانونی جهت وصول آن بعمل آورند.

۴‏واحدهای بازرسی دفاتر قانونی (موسسه حسابرسی تامین اجتماعی و ادارات کل استان که واساً بازرسی دفاتر قانونی را انجام میدهند) می بايستی گزارش عملکرد بازرسیهای انجام شده ماهانه خود را طی فرم شماره “۳” پیوست تهیه و حدا کتر تا پایان ماه بعد به اداره کل درآمد حق بیمه ارسال نمايند.

تذکر. آمار بازرسیهای ارسالی از سوی موسسه حسابرسی تامین اجتماعی شامل آمار عملکرد موسسه در تهران و نمايندگیهای آن در سراسر کشور می باشد.

۵موسسه حسابرسی تامین اجتماعی موظف است همه ماهه آمار درخواستهای بازرسی از دفاتر قانونی را که به موسسه و نمايندگیهای آن ارسال می شود، همچنین تعداد بازرسیهای انجام شده طی ماه و تعداد مانده درخواستهای در دستور کار را طی فرم شماره”۳″ پیوست تهیه و حداکتر تا پایان ماه بعد به اداره کل درآمد حق بیمه ارسال نمايد.

تذکر. ادارات کل استانهايي که واساً بازرسی از دفاتر قانونی را انجام میدهند نیز بايد آمار مذکور را طی فرم مزبور تهیه و به اداره کل درآمد حق ببمه ارسال نمايند.

۶‏کليه شعب موظفند گزارش عمکرد بازرسیهای انجام شده از دفاتر قانونی را همه ماهه طی فرم شماره “۵” پیوست تهیه و حدا کتر تا دهم ماه بعد به اداره کل استان مربوطه ارسال نمايند.

۷‏ادارات کل استانها موظفند گزارش عملکرد بازرسی دریافتی از شعب تابعه (موضوع بند ۸ ‏) را رسیدگی و يك نسخه از آنها را حداکتر تا پایان هر ماه به اداره کل درآمد حق بیمه ارسال نمايند.

۸‏گزارش بازرسی دفاتر قانونی و کاربرگهای مربوطه بايد در دو نسخه تهیه و نسخه دوم توسط واحد بازرسی دفاتر قانونی و طی رونوشت نامه ای که گزارش به شعبه درخواست کننده ارسال ميگردد به شخص حقوقی که از دفاتر قانونی آن بازرسی شده است ارسال شود.

۹‏چنانچه هر يك از اشخاص حقوقی که درخواست انجام بازرسی از دفاتر قانونی آنها می شود با بازرسان دفاتر قانونی همکاری ننمايند و يا دفاتر قانونی که ارائه میدهند سفید و نامنويس و يا مخدوش و قابلیت رسیدگی نداشته باشد در اين حالت حسب مورد می بايستی بر مبنای سابر مدارك و مستندات موجود در پرونده و ضوابط و مقررات قانونی از جمله ماده ۴۰ ‏قانون در مورد

اشخاصی که صورت مزد و حقوق ارسال ننموده اند نسبت به محاسبه و مطالبه حق بيمه آنها اقدام گردد.

۱۰سابر مندرجات بخشنامه ۱۱ جدید درآمد و کاربرگهای آن به قوت خود باقی و لازم الرعايه می باشد.

‏مسئول حسن اجرای اين بخشنامه مديران کل ، معا ونین امور بيمه ای ،رئيس و کارشناسان ارشد درآمد و بازرسی کارگاهها و دفاتر قانونی ادارات کل استانها، روسا، معاونین بيمه ای و مسئولين درآمد شعب و موسسه حسابرسی تامین اجتماعی و نمايندگیهای آن می باشند.